Nowe skany na SwA - grudzień 2022

W grudniu 2022 r. Archiwa Państwowe i inne instytucje dodały do serwisu SwA skany blisko 9 tys. jednostek archiwalnych

Przeniesienie zasobów archiwalnych z Bochni, Pszczyny i Łowicza

27.12.2022 Informujemy, że od 2023 roku zostaną przeprowadzone zmiany organizacyjne w sieci Archiwów Państwowych. Nastąpi m.in. przeniesienie zasobów z oddziałów w Bochni, Łowiczu i Pszczynie.   - Zasób Archiwum Narodowego w Krakowie, Oddział w Bochni zostanie włączony do zasobu Archiwum Narodowego w Krakowie,   - Zasób Archiwum Państwowego w Katowicach, Oddział w Pszczynie zostanie włączony do Archiwum Państwowego w Katowicach,   - Zasób Archiwum Państwowego w Warszawie, Oddział w Łowiczu zostanie włączony do Archiwum Państwowego w Warszawie.   Zmiany te zostaną też przeprowadzone w ewidencji. Zespoły archiwalne z wymienionych oddziałów, z dniem 1 stycznia 2023 roku będą wycofane z udostępniania w Szukaj w Archiwach, by po około miesiącu powrócić już w strukturze archiwów, do których zostały przeniesione.

Fotografie z kolekcji negatywów o. Adama Studzińskiego OP udostępnione na SwA

20.12.2022 W Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów w Krakowie dobiegł końca dwuletni (2021‒2022) projekt „Opracowanie i udostępnienie kopii cyfrowych zdigitalizowanych negatywów Adama Studzińskiego OP – IV etap”. Zakładał on identyfikację i opis ponad tysiąca negatywów ze spuścizny archiwalnej zakonnika, a także ponad 23 700 fotografii utrwalonych na kliszach. Zadanie miało również na celu publikację co najmniej 75% kopii cyfrowych zdjęć na stronie internetowej „Szukaj w Archiwach”. Ostatecznie w serwisie udostępniono ponad 21 900 fotografii, stanowiących ponad 90% całego zbioru. Opracowanie inwentarza i publikacja zdjęć stały się możliwe dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kultura cyfrowa”. Zrealizowany projekt wieńczy trwające od 2016 r. prace nad zabezpieczeniem, konserwacją, digitalizacją oraz szerokim udostępnieniem fotografii z kolekcji negatywów o. Studzińskiego.   Zdjęcia – w większości publikowane po raz pierwszy – dokumentują niezwykłe losy, miejsca pracy i nietuzinkowe zainteresowania o. gen. bryg. Adama Studzińskiego OP – kapelana spod Monte Cassino, konserwatora zabytków konwentu krakowskiego, a także duszpasterza kombatantów, Kresowian i harcerzy. W ramach prac prowadzonych w Zintegrowanym Systemie Informacji Archiwalnej (ZoSIA) negatywy zostały pogrupowane na 16 serii tematycznych (w niektórych przypadkach podzielonych na dodatkowe podserie) oraz otrzymały nowe sygnatury. Kolekcję otwiera niewielka grupa fotografii portretowych o. Studzińskiego (seria 11.1.1). Najstarsze zdjęcia dokumentują pracę zakonnika jako kapelana wojskowego w latach 1940‒1947. Ojciec Adam utrwalił na kliszach sprzęt wojskowy i życie codzienne żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, a także zabytki, krajobrazy oraz mieszkańców Jugosławii, Palestyny, Iraku, Iranu, Egiptu, Włoch, Francji i Anglii (11.1.2). Fotografie z kolejnych podserii prezentują życie codzienne, placówki oraz pracę duszpasterską polskich dominikanów. Ojciec Studziński wykonywał zdjęcia w czasie pobytu w klasztorach w Poznaniu (11.1.4), na warszawskim Służewie (11.1.5), w Lublinie (11.1.6), Prudniku (11.1.7), Korbielowie (11.1.8) oraz Krakowie (11.1.9.3). Największa grupa fotografii – licząca ponad 14 tysięcy klatek – przedstawia architekturę, dzieła sztuki oraz prace konserwatorskie i odkrywkowe prowadzone przez o. Adama w krakowskim klasztorze dominikanów (11.1.9.1‒2). Zabytkowe wyposażenie oraz prace restauracyjne zakonnik utrwalił także na zdjęciach z kościoła św. Idziego u stóp Wawelu (11.1.10). Kolejne serie kolekcji zawierają fotografie klasztoru oraz mniszek dominikańskich z krakowskiego Gródka (11.1.11), a także członków rodziny o. Studzińskiego (11.1.12). Na zdjęciach z wycieczek po Polsce (11.1.13) zakonnik utrwalił dziesiątki miejsc: od Szczecina i Gdańska, po Karkonosze i Pieniny. Wśród fotografii z zagranicznych podróży o. Studzińskiego (11.1.14) kluczowe miejsce zajmuje dokumentacja polskich cmentarzy wojennych we Włoszech: na Monte Cassino, w Loreto, Bolonii i Casamassima. W podserii z fotografiami pozytywów, dokumentów i wydawnictw o różnorodnej tematyce (11.1.15) na szczególną uwagę zasługuje kilkaset obrazków świętych i błogosławionych dominikańskich. Kolekcję o. Studzińskiego zamyka niewielka grupa zdjęć otrzymanych od jego przyjaciela – Stanisława Leszczyc-Przywary (1896-1985), legionisty i malarza (11.1.16). Niektóre podserie podzielone są na dodatkowe podserie tematyczne.   W żmudne prace nad stworzeniem opisów zaangażowanych zostało kilkunastu ekspertów i wolontariuszy z różnych dziedzin: archeologów, historyków sztuki, regionalistów, badaczy historii Zakonu Kaznodziejskiego, dominikanów, krewnych o. Studzińskiego oraz miłośników militariów i dziejów Polskich Sił Zbrojnych w czasie II wojny światowej. W celu ustalenia miejsc, osób, obiektów i wydarzeń na zdjęciach sięgano do opracowań naukowych, publikowanych wspomnień, zasobów internetowych oraz archiwaliów, w tym dzienników i podpisanych pozytywów ze spuścizny kapelana spod Monte Cassino. W niektórych przypadkach dokładna identyfikacja fotografii okazała się na razie niemożliwa, jednak pracownicy archiwum liczą na wszelkie uwagi spostrzegawczych czytelników.   1 grudnia 2022 r. w klasztorze Ojców Dominikanów w Krakowie odbyło się spotkanie promocyjne pt. „Nie tylko Monte Cassino. Prezentacja fotografii z kolekcji negatywów o. Adama Studzińskiego OP (1911‒2008)”, transmitowane online oraz tłumaczone na język migowy. W czasie wydarzenia szczegółowo przedstawiono historię, zawartość i układ kolekcji, udzielono wskazówek dotyczących korzystania ze zbioru i inwentarzy oraz – w oparciu o przykłady – opowiedziano o kulisach prac nad identyfikacją fotografii. Zachęcamy do obejrzenia nagrania ze spotkania pod linkiem: https://www.youtube.com/watch?v=B2YwQn9AGIA   Fotografie (obiekty) z negatywów (jednostek) o sygnaturach 528/307/1‒1053 wraz z podstawowymi opisami inwentarzowymi zostały opublikowane pod adresem: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/zespol/-/zespol/160032 Na stronie internetowej Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów udostępniono z kolei elektroniczny inwentarz archiwalny, zawierający bardziej szczegółowe opisy zdjęć. W korzystaniu z kolekcji pomocne mogą okazać się także spisy indeksów geograficznych, osobowych i rzeczowych oraz dwa słowniczki: krewnych o. Adama Studzińskiego OP oraz miejsc w klasztorze Ojców Dominikanów w Krakowie, wymienianych w opisach archiwalnych fotografii. Wszystkie wymienione pomoce dostępne są w formie plików PDF na stronie internetowej: https://archiwum.dominikanie.pl/kolejne-fotografie-o-adama-studzinskiego-op-udostepnione-w-internecie/   Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

Nowości SwA - listopad 2022

Archiwa Państwowe dodały w listopadzie 2022 r. ok. 292 tys. skanów z ponad 4 tys. jednostek archiwalnych.

Kolekcje w Szukaj w Archiwach

27.10.2022 W zakładce "Kolekcje" archiwa państwowe dodały kolejne tematyczne wybory dokumentów:   - Tajne nauczanie w Radomiu w czasie II wojny światowej Kolekcja zawiera wspomnienia, fotografie osób, które brały udział w tajnych kompletach oraz miejsc, gdzie te były prowadzone, a także opracowania przybliżające bohaterską działalność pedagogów, którzy z narażeniem życia wypełniali swoje powołanie w Radomiu i powiecie radomskim.   - Michał Tadeusz "Brzęk" Osiński. Foto-wspomnienie Przedstawienie sylwetki żyjącego w latach 1892-1983 radomianina, członka Związku Strzeleckiego, żołnierza Legionów Polskich i Polskiej Organizacji Wojskowej. Uczestniczył też w walkach wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej. W okresie międzywojennym poseł, sekretarz generalny i członek prezydium Klubu Parlamentarnego BBWR. Po wojnie zasłużony społecznik ratujący zabytki przeszłości.   - Edukacja i oświata na plakacie, afiszu i druku ulotnym APL Prezentacja lubelskich plakatów, afiszy oraz druków ulotnych, których celem było informowanie o inicjatywach i wydarzeniach edukacyjnych oraz zachęcanie do brania w nich udziału, popularyzowanie zdobywania wiedzy i podnoszenie poziomu oświaty.   - Karty do gry Ręcznie malowane karty do gry z ok. 1700 roku, przechowywane  w Zbiorze rękopisów archiwalnych we Wrocławiu, gdzie zebrano m.in. archiwalne inwentarze, repertoria i wykazy cesarskie, książęce i klasztorne oraz regesty dokumentów z lat 1251-1942.  

Newsletter 3/2022

Newsletter SwA - październik 2022

Szukaj w Archiwach jako narzędzie dla nauczyciela historii

03.10.2022 28 września nasz serwis prezentowaliśmy nauczycielom - uczestnikom szkolenia "Historia rodzinna i historia lokalna, czyli jak wychowywać młodych odkrywców przeszłości". Jego organizatorem był Ośrodek Rozwoju Edukacji , który nawiązał porozumienie z administratorem portalu, Narodowym Archiwum Cyfrowym . Prezentacja miała miejsce w centrum szkoleniowym ORE w Sulejówku, które odwiedzili nauczyciele z całej Polski. Autor wystąpienia, Piotr Strembski (NAC), podkreślił że sięganie do źródeł pisanych, ikonograficznych i kartograficznych jest powinnością nauczyciela wynikającą z podstawy programowej nauczania. Obecnie korzystanie ze zbiorów, niegdyś zamkniętych w archiwalnych magazynach, jest możliwe dzięki realizacji statutowych zadań archiwów, takich jak gromadzenie, opracowywanie, zabezpieczanie i udostępnianie. W jednym miejscu zgromadzone zostały materiały archiwalne, które fizycznie znajdują się w archiwach w całej Polsce, a także, jak w przypadku materiałów instytucji polonijnych, na świecie. Prześledziliśmy wspólnie rozwój serwisu i możliwości wyszukiwania w nim dokumentów. Była też okazja, by zwrócić uwagę na akta stanu cywilnego, źródła do historii lokalnej, materiały związane z wydarzeniami historycznymi i fotografie. Materiały archiwalne pobierane z serwisu są aktywnie wykorzystywane przez uczestników spotkania, czego przykładem były zaprezentowane publikacje. Jest to możliwe dzięki funkcjonalnościom portalu, gdzie jest też zaznaczone prawo dalszego przetwarzania skanów. Zgody archiwów lub licencji na publikację nie wymagają dokumenty urzędowe oraz utwory takie jak fotografie, obok których zaznaczono, że należą do domeny publicznej albo prawa do nich posiadają archiwa państwowe. To nie pierwsze wspólne działanie ORE i archiwów państwowych. W ramach współpracy powstała też aplikacja Cyfrowe Drzewo Genealogiczne. Służyła ona uczestnikom konkursu "Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Mała i Wielka Ojczyzna" . Obecnie w sieci dostępne jest Wikidrzewo , które pozwala zobrazować drzewo genealogiczne osób figurujących w Wikipedii.

Zbiory Archiwum Instytutu Hoovera

Archiwum Instytutu Hoovera na Uniwersytecie Stanforda w USA to jedno z zagranicznych repozytoriów, gdzie od 1921 roku trafiały materiały archiwalne dotyczące Europy Środkowej, w tym Polski.

Inwentarze najstarszych toruńskich dokumentów on-line!

Inwentarze najstarszych dokumentów i akt miasta Torunia dostępne w portalu www.szukajwarchiwach.gov.pl

Nowe skany na SwA z zasobu AP Gdańsk.

Archiwum Państwowe w Gdańsku prezentuje nowe materiały.