Starostwo Powiatowe w Kołobrzegu

Sygnatura
65/103/0
Daty skrajne
1811-1939
Liczba serii
19
Liczba skanów
0

Zawartość:

1. Administracja ogólna 1861-1930; sygn. 1-5; 5 j.a. - zarządzenia i przepisy, wybory do parlamentów Rzeszy i Prus. 2. Administracja państwowa i samorząd 1872-1934; sygn. 6-14; 9 j.a. - organizacja urzędu landrata, urzędnicy szczebla powiatowego, wynagrodzenia, przywileje, uniformy i obowiązki urzędników. 3. Policja, bezpieczeństwo 1850-1937; sygn. 15-86; 72 j.a. - nadzór nad organizacjami politycznymi i społecznymi, kontrola przedstawień, niepokoje, strajki i rozruchy, rady robotnicze i żołnierskie, zagraniczni robotnicy w tym i polscy, sprawy paszportowe, emigracja z Niemiec, przyznawanie obywatelstwa. 4. Finanse 1849-1892; sygn. 87-89; 3 j.a. - szacowanie i pobór podatków. 5. Budownictwo 1815-1920; sygn. 90-93; 4 j.a. - nadzór budowlany, zezwolenia na budowę, ratusz w Kołobrzegu. 6. Przemysł, rzemiosło 1851-1933; sygn. 94-115; 22 j.a. - wykorzystanie maszyn parowych, mleczarnie, cukrownie, rzemieślnicze kasy oszczędnościowe, cechy, mistrzowskie komisje egzaminacyjne, zatrudnianie kobiet i dzieci. 7. Ochrona przeciwpożarowa 1857-1934; sygn. 116-124; 9 j.a. - zarządzenia i przepisy, oczyszczanie kominów, sprzęt gaśniczy, straty po pożarach. 8. Rolnictwo i własność ziemska 1867-1933; sygn. 125-233; 109 j.a. - ustawy, zarządzenia i przepisy, korespondencja w sprawach rolnictwa, związki rolnicze, separacje i parcelacje ziemi, utrzymywanie wydm, urzędnicy i ich uposażenia, dobra rentowe, regulacje danin i opłat w poszczególnych wsiach. 9. Melioracja 1870-1920; sygn. 234-246; 13 j.a. - projekty melioracji w różnych miejscowościach, regulacja Parsęty (Parsente), szkody sztormowe. 10. Rybołówstwo 1870-1920; sygn. 247-253; 7 j.a. - połowy ryb na jeziorach, flota rybacka, towarzystwa rybaków, morska flota rybacka, wypadki na morzu. 11. Komunikacja, poczta, telegraf 1853-1928; sygn. 254-264; 11 j.a. - projekty budowy kanału między Kamieniem Pomorskim (Cammin i/P.) a Trzebiatowem (Treptow a/R.), połączenie pocztowe Kołobrzeg – Trzebiatów, organizacja poczty, instalacja telegrafów, budowa, naprawa i utrzymanie szos, dróg oraz mostów, wytyczanie i eksploatacje linii kolejowych. 12. Żegluga 1859-1870; sygn. 265-266; 2 j.a. - statki przybrzeżne i pełnomorskie, rejsy morskie. 13. Medycyna 1849-1920; sygn. 267-271; 5 j.a. - personel medyczny, urzędnicy, apteki, komisja zdrowia. 14. Opieka społeczna 1850-1923; sygn. 272-280; 9 j.a. - fundacje, domy dla sierot i osób starszych, pomoc ubogim. 15. Prasa, biblioteki, kultura 1877-1939; sygn. 281-290; 10 j.a. - pisma ulotne, druk i kolportaż prasy, druki zakazane, zakładanie bibliotek szkolnych. 16. Szkolnictwo 1901-1907; sygn. 291-292; 2 j.a. - szkoła rolnicza. 17. Kościół 1872-1931; sygn. 293-296; 4 j.a. - pastorzy, wytyczanie cmentarzy, podatki na utrzymanie proboszczów oraz szkoły. 18. Statystyka 1847-1934; sygn. 297-302; 6 j.a. - tabele ludnościowe, rzemieślnicze i przemysłowe, ruch naturalny ludności, pomiary triangulacyjne. 19. Militaria 1848-1937; sygn. 303-312; 10 j.a. - mobilizacje, straż graniczna, transporty prochu, handel bronią i amunicją.

Dzieje twórcy:

Landrat jako organ stanowy pojawił się w XVI w. na terenie Brandenburgii. W drugiej połowie XVII w. nadano mu na terenach wiejskich pewne funkcje administracyjne. Odtąd zakres jego władzy landrata obejmował niektóre uprawnienia wojskowe oraz zwierzchnictwo nad administracją. W XVIII w. jego kompetencje, chociaż nie zmienione pod względem terytorialnym, uległy dalszemu rozszerzeniu o władzę policyjną, finansową i ogólny zarząd nad gospodarką. Reformy początku XIX w. przeprowadzone w Królestwie Pruskim (w ramach reform administracji prowincjonalnej), doprowadziły do wytyczenia nowych powiatów. Podział na powiaty (podobnie jak na rejencje) odrzucał dawne historyczne przesłanki i miał zapewnić przede wszystkim sprawne zarządzanie. Reskrypt królewski z 11 VIII 1809 r. ustalał, iż nowe powiaty nie powinny obejmować obszaru większego niż 1225 km2, a liczba ludności miała oscylować w granicach około 25-30 tys. osób. Rozporządzenie z 30 IV 1815 r. podtrzymało zasadę jednolitego podziału państwa m.in. i na powiaty. Jednak władze centralne nakazały, aby w miarę możliwości respektować tradycyjne granice. Od tego czasu obszar powiatu stanowił jednostkę administracyjną podległą władzy landrata (starosty). W 1815 r. przyjęto, że ludność powiatu powinna wynosić od 20 do 35 tys. osób. Na siedzibę urzędów powiatowych miano w miarę możliwości wyznaczać miasta położone centralnie w nowych jednostkach administracyjnych. Zakładano, iż ludność poszczególnych powiatów nie powinna mieć do swej stolicy dalej niż 2–3 mile (14–21 km). Faktyczna realizacja powiatowego podziału Pomorza była procesem dość długim, zakończonym dopiero w latach 1818–1819 (szczególnie przeciągało się wytyczanie granic). W 1938 r. przyłączono do Pomorza nowo utworzoną rejencję pilską. W powiecie landrat, będący reprezentantem władz państwowych, kierował zarówno pracami tamtejszych urzędów powiatowych, jak i nadzorował całą administrację szczebla powiatowego oraz życie społeczno-gospodarcze na powierzonym mu terytorium. Jednak dopiero ustawa z 30 VII 1883 r. nadała landratom pełnię władzy politycznej. Od tego momentu kontrolowali oni wszystkie dziedziny życia powiatu, obejmujące m.in. sprawy polityczne, administrację, handel, przemysł, rolnictwo, szkolnictwo wreszcie religię. Landrat nadzorował także policję, a w niektórych dziedzinach wydawał zarządzenia policyjne (np. komunikacja, łowiectwo). Z jego kompetencji wydzielono natomiast nadzór nad urzędami górniczymi, inspekcją przemysłową, urzędami miar i wag oraz urzędami wydzielonymi (specjalnymi). Landrat jako przedstawiciel władzy państwowej podlegał bezpośrednio prezesowi rejencji. Początkowo był wybierany przez powiatowe koło szlachty. Próba nadania mu charakteru urzędnika z nominacji, przez uniezależnienie go od miejscowych właścicieli ziemskich i upodobnienie do prefekta według wzorów francuskich, napotkała na zdecydowany opór pruskiego junkierstwa. W tej sytuacji landrat był po części mężem zaufania i reprezentantem interesów właścicieli wielkich majątków ziemskich z terenu danego powiatu. Wybory kandydata na landrata regulowała specjalna instrukcja wydana w 1833 r. Na wspomniane stanowisko mógł wyłącznie kandydować mieszkający w powiecie właściciel dóbr rycerskich, wciągniętych do metryki. Dopiero od 1872 r. landrata w imieniu króla mianował minister spraw wewnętrznych. Odtąd urząd ten stał się reprezentantem państwa, całkowicie niezależnym od środowisk lokalnych. Zachowano jednak uprawnienia sejmiku powiatowego do proponowania kandydata na stanowisko landrata spośród mieszkańców powiatu. Sejmik powiatowy wybierał ponadto dwóch jego zastępców, zatwierdzanych następnie przez naczelnego prezydenta prowincji. Od 1933 r. o obsadzie stanowisk landratów decydował sam Hitler. Z urzędu landrat był, do czasów nazistowskich, przewodniczącym działającego na terenie powiatu Wydziału Powiatowego jako organu samorządu terytorialnego. Akta Starostwa Powiatowego w Kołobrzegu trafiły do archiwum szczecińskiego w grudniu 1938 r. (617 j.a.). Między majem a czerwcem 1944 r., w obawie przed alianckimi nalotami, przewieziono je do Tuczna. Tam w niewyjaśnionych do końca okolicznościach znaczna część zespołu uległa zniszczeniu. W drugiej połowie lat czterdziestych XX w. ocalałe jednostki (ok. 300 j.a.) wróciły do Szczecina.

Daty skrajne:

1811-1939

Klasyfikacja:

Nazwa twórcy:

Daty:

1811-1939.

Nazwa dawna:

Nazwa obcojęzyczna:

Landratsamt Kolberg

Języki:

Dostępność:

Ogółem jednostek archiwalnych:

312

Ogółem opracowanych jednostek archiwalnych:

312

Ogółem jednostek archiwalnych bez ewidencji:

0

Ogółem metrów bieżących

8.0

Ogółem opracowanych metrów bieżących

7.7

Ogółem metrów bieżących bez ewidencji

0.0

Ogółem jednostek archiwalnych:

0.0

Ogółem metrów bieżących:

0.0

Daty skrajne dokumentacji niearchiwalnej:

Nazwa Inwentarz skarbowy Uwagi
inwentarz książkowy zatwierdzony Tak w bazie IZA