Akta miasta Piotrkowa

Sygnatura
48/9/0
Liczba serii
53
Liczba skanów
9460

Zawartość:

W części I zespołu Akta miasta Piotrkowa pozostałość aktowa po Sekcji Administracyjnej w Wydziale Administracyjnym liczy 164 j. a. Na początku, jako najważniejsze, umieszczono akta dotyczące organizacji władz miejskich i Rady Miejskiej w Piotrkowie (sygn. 1-15). Zawierają one wykazy urzędników miejskich, protokoły ich mianowania, listy stanu liczebnego służby, korespondencję z władzami zwierzchnimi, protokoły wyborów i zebrań Rady Miejskiej. Osobna teczka traktuje o prowadzeniu archiwum miejskiego (sygn. 10). W dalszej części Sekcji Administracyjnej znajdują się akta dotyczące dzierżaw miejskich, handlu i kupiectwa, opłaty kanonów i konsensów, melioracji miasta i oświetlenia ulic. O pożarach w mieście, w tym o wielkim pożarze w 1865 r., informują akta (sygn. 68-71). Istotne wiadomości o rozwoju przestrzennym Piotrkowa zawierają woluminy dotyczące regulacji miasta (sygn. 96-111). Znajdują się w nich plany nowych ulic, placów i posesji oraz dokumentacja przyłączenia do miasta Wielkiej Wsi i Jurydyki. Danych zbiorczych, o stanie liczebnym ludności, o rzemiośle, handlu i rolnictwie dostarczają akta tyczące się statystyki (sygn. 112-115). O obowiązkach i pracy niższych urzędników miejskich, tj. stróżów nocnych, policjantów, dozorców cyrkułowych, można się dowiedzieć z woluminów (sygn. 132-134). Pojedyncze teczki w Sekcji Administracyjnej, nie mieszczące się w nadanym układzie haseł, zostały ujęte w oddzielną grupę (sygn. 140-164). Znajdują się wśród nich, m.in. materiały dotyczące regulacji hipotek, przejazdu przez Piotrków ważnych osobistości, piotrkowskiej Kasy Oszczędnościowej. Akta pozostałe po Sekcji Fabrycznej w Wydziale Administracyjnym liczą 52 j. a. (sygn. 165-216). Dotyczą głównie gospodarki miejskiej, tj. stawiania domów, zabudowy pustych placów, cegielni miejskiej. Ważną wśród nich grupę stanowią akta odzwierciedlające działalność cechów w Piotrkowie (sygn. 179-208). Akta powstałe w wyniku funkcjonowania Sekcji Oświecenia w Wydziale Administracyjnym liczą 31 j. a. (sygn. 217-247) i obejmują zagadnienia z życia istniejących w Piotrkowie: cerkwi prawosławnej, bożnicy i gminy wyznaniowej żydowskiej, kościołów i klasztorów katolickich, kościoła ewangelickiego oraz związanych z nimi szkół wyznaniowych i szkoły elementarnej. Akta Wydziału Skarbowego z Sekcja Skarbową i Kasą Ekonomiczną stanowią najliczniejszą grupę w zespole – 446 j. a. (sygn. 248-693). W Sekcji Skarbowej na wyróżnienie zasługują inwentarze majątków po zmarłych mieszkańcach i związane z nimi akta opieki nad nieletnimi (sygn. 248-325). Z pojedynczych tytułów należy wymienić: poszyt o dzierżawach domów rządowych na przestrzeni 60 lat (sygn. 338 ), poszyt o krajowej loterii (sygn. 339) oraz akta w przedmiocie kursu pieniędzy z okresu 1808-1871 (sygn. 340). Akta Kasy Ekonomicznej zostały wyodrębnione w 22 grupy rzeczowe. Są to między innymi: ekstrakty kwartalne, zaliczki, kaucje i wadia, rewizje kasy oraz fundusze. Wśród tych ostatnich wyróżniono fundusze: bożnicze, emerytalne, gminne, kwaterunkowe, propinacyjne, przechodnie, szkolne, szpitalne. W aktach ogólnych Kasy Ekonomicznej można odnaleźć ciekawe poszyty dotyczące: ściągnięcia kontrybucji austriackiej z 1809 r. (sygn. 657), mianowania urzędników i oficjalistów magistratu (sygn. 662), składki na wystawienie pułków w czasie powstania listopadowego (sygn. 665). Wydział Skarbowy zamykają dzienniki korespondencyjne Kasy Ekonomicznej (sygn. 690-693). Akta pozostałe po Sekcji Wojskowej w Wydziale Wojskowym liczą 82 j. a. (sygn. 694-775). Dla poznania okresu powstania styczniowego przydatne są dwa woluminy korespondencji Naczelnika Wojennego Powiatu Piotrkowskiego z Magistratem m. Piotrkowa z lat 1861-1867 (sygn. 694, 695). Dalsze akta związane są ze stacjonowaniem wojsk w mieście i traktują głównie o budowlach wojskowych, odwachu, lazarecie, kwaterunku, dostawach żywności, podwodach, śledzeniu spisowych i dezerterów. Woluminy dotyczące spisu wojskowego (sygn.736-760) obejmują lata 1816-1872 i zawierają tabele poborowych, listy osób uchylających się od służby, akty jedynactwa, zasady i organizację poboru. Korespondencja władz miejskich z komendantami żandarmerii dotyczy głownie ścigania przestępców i dezerterów, legalności paszportów, organizacji służby wojskowej (sygn. 763-765). Spośród pojedynczych tytułów na uwagę zasługuje wolumin podający informacje o posiadaniu broni palnej przez obywateli Piotrkowa (sygn. 776) oraz poszyt o przemarszach wojsk przez miasto w okresie 1832-1871 (sygn. 767). Akta Sekcji Policyjnej w Wydziale Wojskowym liczą 122 j. a. (sygn. 776-897) i odzwierciedlają działalność służby policyjnej w Piotrkowie. Poszyty dotyczące aresztów informują o stanie i liczbie więźniów, podają imienne listy aresztowanych, jak również rachunki za utrzymanie więźniów (sygn. 776-780). Do zadań policji należała kontrola targowisk miejskich, co znalazło odbicie w aktach zawierających notowania i wykazy cen targowych (sygn. 781-794). Korespondencja Sekcji Policyjnej z władzami nadrzędnymi dotyczy przeważnie rozsyłania cyrkularzy, ścigania przestępców, skarg mieszkańców, pozwoleń na pobyt poza miejscem zamieszkania. Ciekawe materiały o zdarzających się w mieście pożarach, klęskach żywiołowych, zabójstwach są zawarte w teczkach dotyczących nadzwyczajnych wypadków (sygn. 805-806). O stanie zdrowotnym mieszkańców Piotrkowa świadczą akta dotyczące aptek, lekarzy, chirurgów, akuszerek, szczepień ochronnych (sygn. 807-811) oraz szpitala powiatowego (sygn. 863-869). Osobną grupę stanowią poświadczenia wydanych paszportów zagranicznych (sygn. 812-818) oraz zezwoleń na zmianę miejsca zamieszkania, czyli tzw. przesiedleń (sygn. 819-838). Charakterystyczne sprawy obyczajowe można napotkać wśród skarg i próśb przedkładanych policji przez mieszkańców miasta (sygn. 843-846). Spisy przewożonych przez Piotrków aresztantów, więźniów i włóczęgów zawierają woluminy odnoszące się do stacji transportowej (sygn. 849-853). O stanie sanitarnym miasta i urządzeniach komunalnych dowiadujemy się z poszytów opatrzonych sygn. (854-859). Z pojedynczych tytułów na uwagę zasługują akta dotyczące: gier hazardowych w okresie 1810-1869 (sygn.875), nadanych orderów w latach 1819-1872 (sygn. 877), zabaw publicznych i teatrów w latach 1827-1872 (sygn.879) oraz dozoru policyjnego nad osobami politycznie podejrzanymi w latach 1854-1872 (sygn. 891). Dzienniki korespondencyjne wspólne dla wszystkich wydziałów oprócz Kasy Ekonomicznej zachowały się tylko w ilości 14 egzemplarzy i pochodzą z lat 1848-1870. Pierwszą część zespołu zamykają serie ksiąg meldunkowych ludności stałej w ilości 506 j. a. (sygn. 924 – 1429) i niestałej w ilości 133 j. a. (sygn. 1430-1562) założonych w 1865 r. i kontynuowanych przez lata siedemdziesiąte XIX w. i sporadycznie do 1890 r. Każda księga była przyporządkowana jednej posesji i oznaczona numerem policyjnym wraz z nazwiskiem właściciela. II część Akt miasta Piotrkowa obejmuje okres 1874 – 1914 i związana jest z działalnością poszczególnych wydziałów Magistratu miasta Piotrkowa z okresu gubernialnego. Na pozostałość aktową Wydziału I Administracyjnego liczącego 2888 j. a. (sygn. 1563 – 4460) składają się akta gospodarki komunalnej tj. dzierżaw nieruchomości miejskich, placów i gruntów, remontów ulic i mostów, utrzymywania czystości na ulicach i placach oraz oświetlenia miasta. Poszyty obejmują również korespondencję dotyczącą nadzoru nad kościołami i gminami wyznaniowymi ściąganiem podatków, Kasą Miejską i przedsiębiorstwami miejskimi. Pozostałe poszyty zawierają koncesje udzielane na handel i rzemiosło, pozwolenia na budowę domów prywatnych i gmachów publicznych, zaświadczenia wydawane mieszkańcom. Istotnych wiadomości o stanie miasta dostarczają coroczne zestawienia statystyczne, plany regulacji ulic i budowy infrastruktury miejskiej. Oddzielną serię w Wydziale Administracyjnym tworzą akta ubezpieczeń nieruchomości od pożaru liczące 1312 j. a. (sygn. 3159 – 4460) zawierające oprócz rozliczeń finansowych i polis, plany sytuacyjne budynków. Ubezpieczenia obejmują posesje znajdujące się w Piotrkowie oraz we wsiach z gminy Szydłów włączonych w obszar miasta w 1917 r. Akta Wydziału II Wojskowo-Policyjnego liczące 1475 j. a. (sygn. 4461 – 5935) zawierają dokumentację nadzoru nad aresztantami, cudzoziemcami, szpitalami, rozbiórkami domów, organizacją pospolitego ruszenia, poborem do wojska (spisy poborowych). Ukazują działania służby policyjnej w celu zapewnienia bezpieczeństwa publicznego przez nakładanie i egzekwowanie kar porządkowych, wydawanie paszportów krajowych i zagranicznych, poszukiwania osób zaginionych, dezerterów i zbiegów z aresztu. Na koniec wydziału dołączono poszyty dotyczące mobilizacji armii w latach 1901-1913 oraz księgi ludności niestałej z lat 1891-1914 w ilości 10 j. a. W wydziale odnaleziono tylko jeden dziennik pism wychodzących z 1913 r. Kompletnie zachowana seria ksiąg ludności stałej wraz z dowodami założona w 1889 r. a zamknięta w 1930 r. została zarchiwizowana w ramach III części zespołu obejmującej okres 1915-1939. W Wydziale III Finansowym liczącym 907 j. a. (sygn. 5936 – 6842) zachowały się akta dotyczące ściągania na rzecz miasta opłat targowych, sądowych, kar administracyjnych i policyjnych, podatków od mieszkańców, rozliczeń ze szkołami różnych wyznań i dozorami kościelnymi. Ponadto można w nich odnaleźć informacje o rozkładach podatku podymnego i innych należności, korespondencję z Izbą Skarbową i władzami powiatowymi, regulacje hipotek, opłaty za leczenie osób różnych wyznań, a także zaświadczenia wydawane obywatelom w sprawach finansowych i dowody w sprawie naruszenia przepisów o handlu miejskim i akcyzie. W wydziale pozostały zaledwie dwa dzienniki pism wchodzących i jeden dziennik pism wychodzących z lat 1876-1878. Po Wydziale IV Kwaterunkowym liczącym 464 j. a. (sygn. 6843 – 7306) pozostały typowe dokumenty związane się z utrzymaniem wojsk rosyjskich w Piotrkowie. Dotyczą one zabezpieczenia kwater dla żołnierzy i oficerów, wyposażenia ich w opał i oświetlenie, rozliczenia opłat za wynajmowane kwatery, egzekwowania podatku kwaterunkowego, remontów koszar i organizowania przemarszu wojsk. Ponadto akta zawierają korespondencję w sprawach wyborów członków i działalności Komisji Kwaterunkowej i Komisji Sanitarnej, oraz protokoły Deputacji Kwaterniczej. Do najważniejszych akt Kasy Miejskiej liczącej 233 j. a. (sygn. 7307 – 7539) należą: sprawozdania roczne z działalności finansowej Magistratu – bilanse miasta za lata 1875-1914, księgi sum miejskich z lat 1875-1881, dzienniki rozchodów i przychodów z lat 1889-1911, dzienniki sum przechodnich i depozytowych z lat 1886-1911, rejestry zaległości płatniczych z lat 1878-1906, rejestry podatku od kanonów z lat 1882-1909, rejestry podatku kwaterunkowego, szkolnego, parafialnego z lat 1887-1914 oraz protokoły z kontroli Kasy Miejskiej za lata 1900-1914. Zachował się pojedynczy dziennik korespondencyjny wpływów z 1882 r. Przykładowo pozostawiono w aktach Kasy Miejskiej miesięczne dowody rozchodowe, listy płac urzędników, rozliczenia z wykonanych kontraktów i robót miejskich, kosztorysy na budowę i remonty mostów, rejestry wpłat podatków i premii za ubezpieczenia. Część III zespołu Akta miasta Piotrkowa obejmuje działalność Magistratu miasta Piotrkowa, Zarządu miasta Piotrkowa i ich poszczególnych wydziałów i referatów w latach 1915 - 1939. Akta Wydziału I Ogólnego liczą 1554 j. a. (sygn. 7540 – 9093) i obejmują sprawy związane z działalnością Sekretariatu Magistratu i Rady Miasta, referatów: organizacyjnego, osobowego, statystycznego, gospodarczego oraz kancelarii i archiwum miejskiego. Wśród akt Sekretariatu znajduje się księga protokołów posiedzeń Rady Miejskiej Trybunalskiego miasta Piotrkowa z lat 1917-1918, protokoły Rady Miejskiej miasta Piotrkowa z lat 1919 -1939 (sygn. 7541 – 7574), akta organizacyjne Rady Miejskiej, i protokoły z posiedzeń komisji miejskich, protokoły posiedzeń oraz księgi uchwał i postanowień Magistratu Miasta z lat 1914-1917, księgi uchwał i protokoły posiedzeń Zarządu miasta Piotrkowa. Ważne informacje z okresu I wojny światowej zawierają akta dotyczące Komitetu Obywatelskiego w Piotrkowie wraz z dokumentacją działalności poszczególnych komisji. Akta dotyczące Referatu Organizacyjnego obejmują 321 j. a. (sygn. 7741 – 8061) i zawierają różne rozporządzenia C.K. Komendy Powiatowej w Piotrkowie z lat 1915-1917, okólniki i rozporządzenia władz nadrzędnych z okresu międzywojennego, a także Magistratu miasta Piotrkowa, Zarządu Miasta i Prezydenta. Wśród akt znajdują się statuty organizacyjne Zarządu Miejskiego, jego wydziałów i związków oraz dokumentacja związana z funkcjonowaniem miasta pod zarządem austriackim w okresie I wojny światowej. Licznie reprezentowana jest korespondencja Magistratu miasta Piotrkowa z C.K. Komendą Powiatową, parafiami rzymskokatolickimi oraz w sprawach nadzoru nad gmachami publicznymi, stowarzyszeniami, szpitalami i szkołami. W poszycie o sygn. 7918 można znaleźć interesujące dane o legionistach i ich przynależności pułkowej oraz wykazy internowanych w obozie w Szczypiornie. 20 j. a. zawiera informacje związane z działalnością Związku Miast Polskich (sygn. 7984-8003), zaś oddzielną i liczną grupę stanowią akta dotyczące spraw różnych (sygn. 8018 – 8061). Wśród nich znajdują się listy urzędników i funkcjonariuszy Magistratu, plakaty dotyczące funkcjonowania administracji miasta i powiatu, wykazy instytucji i stowarzyszeń, spisy majątku Piotrkowskiej Kasy Miejskiej, a także sprawy związane z organizacją archiwum miejskiego. Referat Osobowy w ramach Wydziału I zawiera akta z lat 1915-1940, które liczą 274 j. a. (sygn. 8062 – 8335). Dotyczą one regulaminów, przepisów i statutów obowiązujących w Magistracie miasta Piotrkowa oraz spraw osobowych (awanse, zwolnienia, zatrudnienia i wykazy pracowników). W aktach znajdują się listy milicjantów, urzędników i stróży pracujących przy Magistracie w latach 1916-1919 (sygn. 8122 - 8123, 8164) oraz wykazy imienne urzędników odznaczonych medalem „Za długoletnią służbę”. Pokaźny zbiór stanowią dokumenty w sprawach dyscyplinarnych – 54 j. a. (sygn. 8182 - 8235), sprawy związane z ubezpieczeniami pracowników - 16 j. a. (sygn. 8236 – 8251) oraz akta dotyczące uposażeń członków Zarządu Miejskiego i pracowników miejskich – 45 j. a. (sygn. 8288 -8332). Akta związane z działalnością Referatu Statystycznego obejmują 262 j. a. (sygn. 8336 – 8597) z lat 1915-1939. Znajdują się tam akta organizacyjne referatu statystycznego, rozporządzenia i okólniki władz odnośnie cen, statystyki dochodów i wydatków miasta Piotrkowa, wykazy nieruchomości, statystyki zarobków robotników miejskich. Zachowały się spisy akuszerek z 1915 roku (sygn. 8371), comiesięczne wykazy chorych ze szpitala miejskiego epidemicznego, szpitala Św. Trójcy i żydowskiego składane do C.K. Komendy Powiatowej oraz do Magistratu miasta Piotrkowa w latach 1915-1923 – 14 j. a. (sygn. 8372 – 8385) oraz wykazy urodzonych i zmarłych z lat 1916 -1922 (sygn. 8386 – 8394). Wśród akt występują także grupy dokumentów związanych ze spisami ludności miasta Piotrkowa z 1916, 1921 i 1931 roku (sygn. 8398 – 8404). Liczne są wykazy statystyczne dotyczące ludności, nieruchomości, zakładów przemysłowych i handlowych, sprawozdania z inwestycji miejskich, ankiety i opracowania statystyczne z różnych dziedzin gospodarki. Najwięcej z nich dotyczy produkcji rolnej – 24 j. a. (sygn. 8451 – 8474). Dużą partię akt stanowią cenniki, notowania cen oraz protokoły posiedzeń Komisji Cennikowej – 90 j. a. (sygn. 8508 - 8597). Dokumenty związane z działalnością Referatu Gospodarczego znajdują się w 481 j. a. (sygn. 8598 – 9078). Są tam przepisy i instrukcje dotyczące inwentaryzowania majątku, spisy i wykazy nieruchomości i inwentarza oraz sprawy hipoteczne. W poszycie z 1921 roku można znaleźć wykazy archiwów i registratur, aktów, ksiąg, map, planów oraz bibliotek, zbiorów i przedmiotów wywiezionych do Rosji lub na Ukrainę (sygn. 8613). Na akta dotyczące targowisk i jarmarków odbywających się w Piotrkowie składają się regulaminy, przepisy administracyjne oraz wykazy opłat. Liczne są teczki dotyczące spraw bieżących związanych z gospodarką miasta t. j. działalnością elektrowni, linii telefonicznych i telegraficznych, zakupu opału czy też ogólnie biorąc z uprzemysłowieniem miasta. Akta nieruchomości położonych w Piotrkowie stanowią 28 j. a. (sygn. 8698 – 8725). Wśród dokumentów znajduje się kosztorys robót prowadzonych przy Zamku Królewskim w 1920 roku (sygn. 8793), sprawy zakupu folwarku „Tomiczyzna” czy też wydzierżawienia poszczególnych placów, skwerów, altan, ogrodów i lokali – 135 j. a. (sygn. 8810 – 8944). Kolejną grupę dokumentów w Referacie Gospodarczym stanowią akta Urzędu Mieszkaniowego przy Magistracie: rachunki, czynsze, eksmisje i sprawy związane z ubezpieczeniem i ściąganiem składki ogniowej, a także dotyczące pożarów i Obrony Przeciwlotniczej. Ostatnią partię stanowią dokumenty o taborze miejskim i sprawach utrzymania miasta w czystości i porządku. Akta Kancelarii Magistratu miasta Piotrkowa stanowi zaledwie 5 j. a. (sygn. 9079 - 9083) i są to opłaty kancelaryjne wraz z korespondencją Magistratu i Zarządu z lat 1915-1936, Niewiele więcej, bo 10 j. a. dotyczy Archiwum Miejskiego (sygn. 9084 – 9093). Znajdują się tam wykazy akt obejmujące jeszcze okres od 1875 do 1914 r. sporządzone w 1919 r., spisy akt z lat 1915-1924 oraz spisy akt wydziałów: administracyjnego, technicznego i budowlanego z okresu międzywojennego. Akta Wydziału II Skarbowego obejmują 866 j. a. (sygn. 9094 – 9959) i dotyczą spraw związanych z działalnością referatów: budżetowego, podatków i opłat, egzekucyjnego, Rachuby Miejskiej i Kasy Miejskiej. Najliczniejsze są akta Referatu Budżetowego z lat 1915 - 1939, które liczą 347 j. a. (sygn. 9094 – 9440). Są to dotacje na roboty publiczne oraz pożyczki na inwestycje miejskie. Dużą grupę stanowią pożyczki wodno-kanalizacyjne na przyłącza zarówno dla osób prywatnych, jak i stowarzyszeń - 70 j. a. (sygn. 9108 – 9177). Poza tym występują partie akt odnośnie pożyczek na budowę domów czynszowych, pomiarów miasta, rozbudowy sieci kanalizacyjnych, robót drogowych, wydatków administracyjnych, rozbudowy szkół czy też zakupu automobilów ciężarowych. Wśród akt znajdują się dokumenty dotyczące wypuszczenia obligacji miejskich, umowy, rachunki i korespondencja z firmą Ulen & Co (18 j. a. (sygn. 9248 – 9250, 9260 – 9274) oraz uchwalania i realizacji budżetu miasta Piotrkowa - 163 j. a. (sygn. 9278 – 9440). Akta Referatu Podatków i Opłat obejmują 259 j. a. (sygn. 9441 – 9689) i zawierają projekty, okólniki i rozporządzenia podatkowe, a także patenty i zwolnienia od opłat miejskich. Wśród nich są wykazy podmiotów płacących podatki na rzecz miasta, wykazy lokali i lokatorów służące do obliczenia wymiaru podatków, akta dotyczące podatków od plakatów, od piwa i spirytusu, od ładunków kolejowych, dokumenty o podatku szkolnym i opiece społecznej – 13 j. a. (sygn. 9500 – 9512), podatku od nieruchomości – 12 j. a. (sygn. 9514 – 9525). Kolejna grupa akt związana jest z kontrybucją wojenną oraz daniną i podatkiem na rzecz wojska – z lat 1915-1938 (sygn. 9578 – 9583), a także podatkiem od rowerów, kin, teatrów i widowisk, na budowę dróg, rozlepiania druków na słupach, na stróżów nocnych i kominiarzy. Odrębną grupę stanowią wykazy podatku gruntowego (sygn. 9633 – 9641), składki gminy żydowskiej (sygn. 9642 – 9648) oraz Funduszu Pracy (sygn. 9650 - 9655). Dokumentacja związana z Referatem Egzekucyjnym obejmuje 46 j. a. (sygn. 9690 – 9735) .Wśród nich znajdują się raporty dzienne poborców rogatkowych z lat 1916-1917, akta o ściąganiu i egzekucji opłat miejskich oraz szkolnych, dokumenty dotyczące zaległości podatkowych i licytacji nieruchomości dłużników oraz decyzje o rozłożeniu na raty lub odroczeniu spłat podatku gruntowego. Akta Rachuby Miejskiej obejmują 182 j. a. (sygn. 9736 – 9917). Zawierają przepisy, sprawozdania kasowe, rachunki i zaświadczenia w sprawach księgowości i rachunkowości miejskiej. Sprawozdania z wykonania budżetu miasta Piotrkowa znajdują się w 97 j. a. (sygn. 9755 – 9851) i pochodzą z okresu 1919-1939. Uzupełnieniem są sprawozdania rachunkowe i rachunkowo-kasowe Zarządu Miejskiego, sprawozdania rachunkowe Piotrkowskiej Kasy Miejskiej o dochodach i wydatkach, rachunki i sprawozdania Gazowni Miejskiej, Wodociągów Miejskich, Miejskich Zakładów Gospodarczych oraz Zjednoczonych Przedsiębiorstw Miejskich. Protokoły ubóstwa z lat 1928-1929 znajdują się w rejestrach rachunkowych zapłat przypadających na rzecz Szpitala Św. Trójcy i szpitala Żydowskiego im. Małżonków Braun za leczenie i utrzymanie mieszkańców miasta Piotrkowa (sygn. 9908 – 9909). W aktach Rachuby Miejskiej pozostały również listy pracowników miejskich i wykazy dłużników, którym umorzono podatek od nieruchomości. Dokumenty z Kasy Miejskiej znajdują się w 42 j. a. (sygn. 9918 – 9959) i zawierają akta Piotrkowskiej Kasy Miejskiej, tabele zmian walut, spisy majątku, dowody kasowe i polecenia wypłat, wykazy wydatków poniesionych na potrzeby wojsk austriackich przez Piotrkowską Kasę Miejską w 1915 roku, kontrole opłat i poboru podatków od węgla, koksu, spirytusu, wszelkiego rodzaju win i wyrobów wódczanych, podatku szkolnego z lat 1914-1916 oraz podatku od zwierząt. Akta Wydziału III Technicznego liczą 708 j. a. (sygn. 9960 – 10667). Znajdujące się tam dokumenty pochodzą z referatów: ogólnego, budowlanego, rozbudowy miasta, drogowego oraz z Biura Pomiarów i Regulacji. W Referacie Ogólnym obejmującym 253 j. a. (sygn. 9960 – 10212) występują kosztorysy na budowę ulic, miejsc rekreacyjnych i innych obiektów w Piotrkowie, programy robót drogowych, raporty z kontroli robót. Liczne są akta związane z Funduszem Bezrobocia, w tym wykazy robotników i rzemieślników ubezpieczonych na wypadek bezrobocia (sygn. 9992 – 10016), wykazy robotników zatrudnionych przy robotach publicznych, instrukcje dla kierowników i pracowników, podania o pracę oraz stawki wynagrodzeń. Znajdują się tu akta Straży Ogniowej w Piotrkowie z lat 1915 – 1938 (sygn. 10104 – 10110), kursów dokształcających dla inżynierów i pracowników, oferty firm z różnych gałęzi przemysłu oraz liczna korespondencja Wydziału Technicznego z różnymi firmami i osobami prywatnymi. Występują również teczki dotyczące Łaźni Miejskiej, sprawozdania z robót miejskich oraz korespondencja w różnych sprawach związanych z miastem. Akta Referatu Budowlanego zajmują 240 j. a. (sygn. 10213 – 10452) i dotyczą przepisów budowlanych, kosztorysów, planów budowlanych szkół, domów czynszowych, budynków gospodarczych, stadionów i szpitali. Wiele z tych spraw dotyczy samego remontu lub konserwacji budynków i urządzeń, m. in. zegara na wieży klasztoru OO. Bernardynów (sygn. 10275, 10280, 10287, 10290-10291, 10298, 10300), czy też koszar i innych budynków przeznaczonych na cele wojskowe (sygn. 10336 – 10340). W referacie znajdują się akta zawierające listy majstrów w Piotrkowie wraz z ewidencją majstrów ciesielskich i budowlanych (sygn. 10357-10359), plany, szkice i projekty kanalizacji i wodociągów – 21 j. a. (sygn. 10371 – 10391). Znaczna ilość akt dotyczy raportów dziennych robót ulenowskich z lat 1926 – 1928 - 43 j. a. (sygn. 10410 – 10452). Kolejny referat – Rozbudowy Miasta obejmuje 21 j. a. (sygn. 10453 – 10473) i zawiera plany oraz projekty przyszłych inwestycji: rozbudowy kanalizacji, baraku epidemicznego, elektrowni, betoniarni oraz ogródków działkowych. Wśród akt znajdują się projekty i instrukcje odnośnie utrzymania domów i posesji, wykazy ulic z Komitetu Rozbudowy Miasta, dokumenty Towarzystwa Osiedli Robotniczych, Towarzystwa Upiększania Miasta oraz Towarzystwa Ogrodów Robotniczych. Referat Drogowy Wydziału Technicznego zawiera 162 j. a. (sygn. 10474 – 10635). Znajdują się tam sprawy związane z regulacją rzeki Strawy i Strawki (sygn. 10474 – 10481, 10500 - 10506), projekty i oferty budowlane targowicy bydlęcej, kosztorysy, plany, sprawozdania i projekty robót drogowych i przebudowy ulic, akta dotyczące konserwacji i reperacji zabudowań miejskich, dróg i mostów. Liczne dokumenty związane są z wykonywaniem nawierzchni ulic – sprawozdania, kosztorysy, normy robót, listy płac pracowników i robotników oraz zestawienia wydatków. Z końca lat dwudziestych. I początku lat trzydziestych. XX w. pochodzą akta dotyczące autobusów i komunikacji autobusowej (sygn. 10559 – 10561). Kolejne dokumenty ukazują roboty wykonane przy chodnikach miejskich, parkach, ogrodach i skwerach. Znajdujemy tam plany sytuacyjne placu więziennego przeznaczonego na park, plan Parku ks. Józefa Poniatowskiego w Piotrkowie z lat 1915-1916. W referacie występują akta związane z elektrownią i gazownią oraz z oświetleniem miasta, łącznie ze spisem latarni gazowych – 22 j. a. (sygn. 10589 – 10610). Sprawy związane ze studniami i pompami miejskimi, ich konserwacją i naprawą obejmują 17 j. a. (sygn. 10614 - 10630). Akta Biura Pomiarów i Regulacji dotyczą pomiarów miasta i działalności Biura Pomiarów i obejmują 32 j. a. (10636 – 10667). Wśród nich są spisy oraz rejestry nieruchomości wraz z właścicielami oraz wykazy ulic, numerów posesji, stanu budynków, elewacji, ilości mieszkańców i mieszkań. Wydział IV Społeczny zawiera dokumentację Referatu Ogólnego, Referatu Oświaty i Kultury, Referatu Opieki Społecznej, Referatu Zdrowia Publicznego i Ośrodka Zdrowia. Liczy 1247 j. a. (sygn. 10668 – 11914). Pierwszymi aktami Wydziału Ogólnego obejmującego 206 j. a (sygn. 10668 – 10873) są wykazy chorych wojskowych z Miejskiego Szpitala Epidemicznego z lat 1915-1918 oraz polecenia przewozu chorych i zmarłych ze szpitali Polskiego Czerwonego Krzyża i Wojskowego z 1917 roku. Kolejne teczki dotyczą budżetu wydziału i działów zdrowia publicznego i opieki społecznej oraz szkolnictwa – 39 j. a. ( sygn. 10670 – 10708), rachunków szpitali za wszelkiego rodzaju świadczenia oraz akta ogólnych sprawozdań obejmujących całokształt działalności Wydziału Społecznego. Dokumentacja Miejskiej Komisji Oświatowej i Miejskiej Komisji Opieki Społecznej dotyczy lat 1930-1939 i zawiera m. in. wykazy opiekunów społecznych oraz przeznaczone dla nich regulaminy i instrukcje. Kolejne akta Referatu Ogólnego dotyczą spraw personalnych i organizacyjnych Wydziału IV i V (sygn. 10745 – 10783), okólniki i rozporządzenia władz państwowych, Zarządu Miejskiego i Wojewódzkiego Biura Funduszu Pracy w Łodzi. Licznie występują akta zawierające informacje o współpracy wydziału z władzami, organizacjami społecznymi oraz różnymi instytucjami i firmami w sprawach zdrowotnych. Ponadto zachowały się afisze koncertów organizowanych w Piotrkowie, pozwolenia na organizację imprez kulturalno-oświatowych (zabaw, koncertów i przedstawień teatralnych), dokumenty z przebiegu uroczystości i wycieczek szkolnych (sygn. 10867-10873). W Referacie Oświaty i Kultury liczącym 404 j. a. (sygn. 10874 – 11277) występują akta Rady Szkolnej miasta Piotrkowa, Rejonowych Sądów Szkolnych, Dozoru Szkolnego i realizacji obowiązku szkolnego - 71 j. a. (sygn. 10874 – 10944) oraz wykazy imienne dzieci szkolnych uczęszczających do szkół piotrkowskich (sygn. 10945 – 10963), a także spisy dzieci uczęszczających nieregularnie, uczących się w domu lub nie chodzących do do szkoły. Liczne są dane o statystyce szkolnej, lokalach szkolnych, urządzeniach i wyposażeniach szkół, inwentarzach placówek, bibliotekach, muzeach szkolnych i pomocach naukowych - 114 j. a. (sygn. 10995 – 11108). Dokumentacja prac budowlanych i remontów szkół znajduje się w 26 j. a. (sygn. 11117 – 11142). Ponadto dokumentowane są sprawy obuwia, podręczników i pomocy dla biednych dzieci szkolnych, listy płac woźnych miejskich szkół powszechnych w Piotrkowie, a także Miejskiej Szkoły Zawodowo-Dokształcającej, Miejskiej Szkoły Handlowej oraz dotyczącej kursów i dokształcania dla młodzieży pracującej w rzemiośle, przemyśle i handlu. Kolejne teczki dotyczą Miejskiej Biblioteki Publicznej (sygn. 11239 – 11260) i stypendiów dla uczniów (sygn. 11261 – 11276). Akta Referatu Opieki Społecznej obejmują 365 j. a. (sygn. 11278 – 11642). Znajdują się w nich regulaminy i statuty żłobków miejskich i Towarzystwa Gniazd Sierocych, sprawy półkolonii i dokarmiania dzieci, wykazy dzieci z przytułków i ochronek, dokumenty dotyczące opieki nad dziećmi opuszczonymi i rodzin zastępczych. Część z akt dotyczy przytułków i opieki nad starcami i kalekami, Stacji Opieki nad Matką i Dzieckiem, Miejskiej Przychodni dla Matki i Dziecka, opieki społecznej, zasiłków i zapomóg. Dalsze teczki zawierają dokumentację dotyczącą bezrobotnych, emerytów i inwalidów, a także listy legionistów, rezerwistów i ochotników z lat 1915-1920, których rodzinom przyznano prawa do zasiłku. Z lat 1921 – 1938 pochodzą listy dzieci zakwalifikowanych do uczestnictwa w akcjach: gwiazdkowej i święconym (sygn. 11512 – 11517, 11519 - 11520). Kolejną grupę stanowią świadectwa ubóstwa, sprawozdania o stanie materialnym, zaświadczenia rzemieślnicze, sprawy Funduszu Bezrobocia i Państwowego Urzędu Pośrednictwa Pracy, a także listy i wykazy osób bezrobotnych pobierających zasiłki i zapomogi. Kolejny referat - Zdrowia Publicznego – obejmuje 79 j. a. (sygn. 11643 - 11721). Znajdują się w nim sprawy związane z funkcjonowaniem Szpitala Św. Trójcy, Miejskiego Szpitala Epidemicznego z wykazami łóżek, wykazami pracowników szpitala i chorych w tym osób wojskowych leczonych w szpitalu w 1916 roku, dokumentacja ambulatorium miejskiego z lat 1917-1923 oraz Stacji Opieki nad Matka i Dzieckiem. Ośrodek Zdrowia wchodzący w skład Wydziału Społecznego liczy 193 j. a. (sygn. 11722 – 11914). Znajdują się tam akta dotyczące higieny i kąpieli szkolnej (sygn. 11722 – 11746), chorób zakaźnych, zapobiegania świerzbowi i wszawicy i przymusowych szczepień. Zachowały się regulaminy i przepisy dotyczące Zakładu Kąpielowego Miejskiego oraz zakładów fryzjerskich i golarskich. W dokumentach związanych z nadzorem sanitarnym znajdują się listy właścicieli nieruchomości położonych przy rzece Strawie z 1915 roku (sygn. 11798), a także zezwolenia na otworzenie pracowni cukierniczych, zakładów fryzjerskich, herbaciarni, jadłodajni, kawiarni, masarni, jatek, mleczarni, piekarni, olejarni, niciarni i domów noclegowych oraz hoteli. Podania o wydanie koncesji dla piwiarni i restauracji zawierają m. in. wykaz restauracji i sklepów monopolowych z 1920 roku (sygn. 11848) czy też obwieszczenia Magistratu dotyczące godzin otwarcia i zamykania sklepów z 1924 roku (sygn. 11871). Kolejne akta obejmują sprawy sanitarno-techniczne miasta związane z badaniem produktów żywnościowych, wykazy komendantów i uczestników kursów obrony przeciwlotniczej, sprawozdania sanitarno-weterynaryjne i protokoły dochodzeń w sprawach nielegalnego uboju. Wydział V Administracyjny w ilości 1233 j. a. (sygn. 11915 – 13147) obejmuje dokumentację związaną z działalnością referatów: ogólnego, wojskowego, karno-administracyjnego oraz Biura Ewidencji i Kontroli Ruchu Ludności. Akta Referatu Ogólnego zawierają 209 j. a. (sygn. 11915 – 12123). Znajdują się w nich instrukcje, plakaty i listy wyborcze do Sejmu i Senatu, dokumentacja Obwodowych Komisji Wyborczych w Piotrkowie, podziały miasta na obwody głosowania, sprawy dotyczące głosowań do Rady Miejskiej wraz z listami członków Rady, akta w sprawie utraty i nadania obywatelstwa polskiego, akta związane z taksami na dorożki i zarobkowym przewozie osób pojazdami mechanicznymi, obwieszczenia o licytacjach i poświadczenia ksiąg handlowych. Obwieszczenia władz wojskowych z lat 1915-1918 pochodzą z C. K. Komendy Powiatowej (sygn. 12012 – 12015). Ponadto ogłoszenia i rozporządzenia władz wojskowych z lat 1919-1935 znajdują się w aktach pod sygn. 12016 – 12018 oraz 12023 - 12024. Kolejne grupy rzeczowe zawierają okólniki władz nadrzędnych w sprawach metrykalnych i meldunkowych, wytyczne do prowadzenia akt stanu cywilnego różnych wyznań, wykazy zmarłych i sprawy majątku po zmarłych. W referacie występują również wykazy mogił na cmentarzu wojskowym i protokoły Komitetu Opieki nad grobami poległych żołnierzy (sygn. 12058 – 12059), sprawy związane z dozorem kościelnym, akta w sprawach więzienia i aresztu miejskiego w Piotrkowie z wykazami aresztantów i księgami osadzonych, ewidencje stowarzyszeń, organizacji i cechów oraz sprawozdania z działalności Wydziału V. W Referacie Wojskowym znajdują się akta dotyczące poborowych oraz powszechnego obowiązku wojskowego. Obejmują one 184 j. a. (sygn. 12124 – 12307) i zawierają obwieszczenia i plakaty poborowe, listy i sprawy rejestracji poborowych, kontrakty najmu lokali dla Komisji Poborowej, akta w sprawie mobilizacji, ewidencje koni, zaprzęgów i podwód na potrzeby wojska, sprawy kwaterunku z wykazami lokali zajętymi przez wojsko w prywatnych domach oraz wykazami oficerów, dla których brakuje mieszkań. Kolejne dokumenty dotyczą konfiskaty i rekwizycji wojskowych, strat i zniszczeń wojennych, instrukcji obrony przeciwlotniczej oraz obrony przeciwgazowej. Występują także dokumenty odnośnie wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego, eksploatacji urządzeń sportowych i organizacji imprez sportowych, spisów i wykazów statystycznych dla celów wojskowych. Istotne są informacje a o jeńcach rosyjskich i Polakach internowanych przez władze ukraińskie w latach 1918-1919. Akta Referatu Karno-Administracyjnego obejmują 10 j. a. (sygn. 12308 – 12317) i zawierają sprawy związane z odpowiedzialnością sądową i karami za niestosowanie się do przepisów wojskowych. Występują tam rejestry karne, obwieszczenia o podatku rogatkowym z 1916 roku oraz skargi i zażalenia. Biuro Ewidencji i Kontroli Ruchu Ludności zawiera 830 j. a. (sygn. 12318 – 13147). Znajdują się tam akta Biura Ewidencyjnego i Biura Meldunkowego, meldunki osób przyjezdnych i cudzoziemców, dokumenty o przesiedleniu do miasta Piotrkowa i w sprawie wydanych poświadczeń stałego zamieszkania. Ważne dane do badań genealogicznych i poświadczeń urzędowych można odnaleźć w księgach ludności stałej miasta Piotrkowa z lat 1889-1930 wraz z załącznikami – 734 j. a. (sygn. 12350 – 13083) oraz księgach ludności stałej wsi: Belzatka, Pochulanka, Kolonia Twardosławice, Bugaj, Kolonia Karolinów, Podpiotrkówek, Kolonia Pawłówka, Rychłowisko i Starostwo przyłączonych do miasta Piotrkowa (sygn. 13084 – 13094). Na kolejne jednostki archiwalne składają się skorowidze alfabetyczne do ksiąg ludności stałej, sprawy związane z wydawaniem paszportów i zaświadczeń, akta o ruchu ludności, dane statystyczne, wykazy kwartalne zaślubionych, urodzonych i zmarłych oraz podania o dowody osobiste. W Referacie Kontroli Miejskiej obejmującym 17 j. a. (sygn. 13148 – 13164) znajdują się instrukcje szczegółowe i statut referatu, akta w sprawie kontroli wydziałów i Zjednoczonych Przedsiębiorstw Miejskich, akta kontroli poboru podatków od ogłoszeń i biletów do kina oraz sprawozdania z lustracji Gazowni Miejskiej i Zjednoczonych Przedsiębiorstw Miejskich. Akta Referatu Aprowizacyjnego zawierają 70 j. a. (sygn. 13165 - 13234). Znajdują się tam dokumenty Komisji Aprowizacyjnej w Piotrkowie, księgi główne i bilansowe, protokoły lustracji, listy płac urzędników, oficjalistów i woźnych oraz spisy majątku ruchomego i towarów należących do Komisji Aprowizacyjnej. Zachowały się również wykazy właścicieli nieruchomości i lokatorów miasta sporządzone w celu aprowizacji (sygn. 13207 – 13220), akta Komisji Węglowej przy Magistracie, sprawy kontyngentów oraz zaopatrzenia miasta w artykuły pierwszej potrzeby.

Dzieje twórcy:

Pierwsza wzmianka o Piotrkowie pochodzi z 1217 r. Prawa miejskie uzyskał w XIII w. (brak dokładnych danych). Odnowienie praw miejskich nastąpiło na podstawie przywileju Władysława Jagiełły z 1404 r., ustanowienie pierwszego Sejmu Walnego w Królestwie Polskim w 1468 r., utworzenie Trybunału Koronnego dla Wielkopolski w 1578 r., włączenie miasta do zaboru pruskiego w 1793 r., włączenie Piotrkowa do Księstwa Warszawskiego w Departamencie Kaliskim w 1807 r., włączenie Piotrkowa do Królestwa Polskiego w 1815 r., utworzenie Guberni Piotrkowskiej w 1867 r., umiejscowienie siedziby Naczelnego Komitetu Narodowego w 1915 r., włączenie obszaru miasta do Generalnej Guberni w 1939 r., likwidacja getta w 1942 r., wyzwolenie Piotrkowa przez Armię Czerwoną w dniu 18 stycznia 1945 r. W okresie Księstwa Warszawskiego 1807-1814 administracją miejską zwaną "zwierzchnością miejską" kierował burmistrz kontrolowany przez podprefekta powiatowego. Do pomocy burmistrzowi przydzieleni byli ławnicy wykonujący jego polecenia. Równolegle obok burmistrza i ławników funkcjonował w Piotrkowie organ samorządowy - Rada Miejska zajmująca się głównie sprawami gospodarczymi miasta. W pierwszych latach Królestwa Polskiego 1815-1831 nadal działała Rada Miejska natomiast "zwierzchność miejska" została zastąpiona w miastach urzędami municypalnymi. Przepisy wykonawcze zostały wydane 30 maja 1818 r. jako postanowienie królewskie "O zaprowadzeniu urzędu municypalnego po miastach". Zakres obowiązków burmistrza został ustalony w 1816 r. Był on zwierzchnikiem całego urzędu i odpowiadał osobiście i finansowo za stan administracji miejskiej. Rangę Piotrkowa podniosło ustanowienie w Piotrkowie w 1816 r. siedziby komisarza obwodu obejmującego dwa powiaty: piotrkowski i radomszczański. Szczegółowa instrukcja dotycząca Urzędu Municypalnego w Piotrkowie została zatwierdzona przez komisarza obwodu piotrkowskiego 23 lipca 1824 r. Wprowadzała podział urzędu na trzy wydziały: 1. Policyjny, 2. Skarbowy, 3. Administracyjny, Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Wydziałami kierowali ławnicy mający do pomocy urzędników. Ponadto istniał urząd ławnika - sekretarza, który zajmował się prowadzeniem registratury oraz statystyki miejskiej. Działające dotychczas rady miejskie lub municypalne zostały zniesione na mocy postanowienia namiestnika Królestwa Polskiego z 10 marca 1818 r. W Piotrkowie uprawnienia dawnej Rady Miejskiej zostały przejęte przez kolegium składające się z burmistrza i czterech ławników. Podczas Powstania Listopadowego na krótko przywrócono rady municypalne. W Piotrkowie Radę Municypalną ustanowiono już 29 grudnia 1830 r. Do jej obowiązków należało uchwalanie nadzwyczajnych podatków przeznaczonych na prowadzenie wojny. Zasadnicze reformy administracyjne w Królestwie Polskim zostały przeprowadzone na podstawie ukazu carskiego z dnia 29 września/11października 1842 r. Zniesiono dotychczasowe obwody i przywrócono nazwy dawnych powiatów. Piotrków z miasta obwodowego stał się powiatowym a stanowisko komisarza obwodu zostało zniesione. Artykuł 4 ukazu stanowił, że obowiązująca dotychczas nazwa urząd municypalny zostaje zastąpiony nazwą magistrat. Zmiana ta nie wpłynęła na ustalony wcześniej schemat organizacyjny urzędu. Radnych i ławników wybierano na zasadzie rozporządzenia Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Duchownych z dnia 4/16 czerwca 1846 r. Wyboru dokonywały same magistraty przy poparciu posiadaczy nieruchomości, kupców i fabrykantów. W 1837 r. władze carskie zlikwidowały województwa i utworzyły na wzór rosyjski gubernie. Początkowo Piotrków znalazł się w Guberni Kaliskiej, a od 1 stycznia 1845 r. w powiększonej Guberni Warszawskiej. Na mocy postanowienia Rady Administracyjnej z dnia 4/16 grudnia 1853 r. Piotrków uzyskał status miasta gubernialnego. Dotychczasowy burmistrz stawał się prezydentem a ławnicy radnymi. Proces przekształcania się władz miejskich trwał do września 1856 r. Ukazem carskim z dnia 24 maja/5 czerwca 1861 r. rząd carski powołał w większych miastach Królestwa Polskiego rady miejskie. Rada Miejska w Piotrkowie otrzymała szerokie uprawnienia w zakresie gospodarki miejskiej, natomiast magistrat nadal wykonywał postanowienia rządowe. Piotrków otrzymał prawo wyboru 12 radnych. Rozporządzenie Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych z 1/13 lipca 1863 r. zawiesiło czynności rad miejskich w Królestwie Polskim. Ich dotychczasowe uprawnienia przejął ponownie magistrat. W latach sześćdziesiątych XIX w. magistraty sprowadzono do roli wykonawców ukazów carskich nadsyłanych przez urzędy gubernialne. Wraz z wprowadzeniem rosyjskiego systemu kancelaryjnego językiem urzędowym stał się język rosyjski. Na mocy ustawy o zarządzie gubernialnym i powiatowym z dnia 13/31 grudnia 1866 r. utworzono w Piotrkowie siedzibę guberni. Od 1867 r. władzą zwierzchnią dla Magistratu miasta Piotrkowa stał się Rząd Gubernialny Piotrkowski. Magistrat dzielił się na następujące wydziały: I Administracyjny, II Wojskowo - Policyjny, III Finansowy, IV Kwaterunkowy oraz Kasę Miejską. Na czele magistratu stał prezydent, a na czele wydziałów sekretarze mający do pomocy niższych urzędników. Do podstawowych obowiązków sekretarzy należało wykonywanie postanowień gubernatora, naczelnika powiatu i innych władz zwierzchnich wnoszonych do magistratu za pośrednictwem prezydenta. Na podstawie postanowienia Komitetu Urządzającego z dnia. 21 lutego/5 marca 1867 r. oddzielono policję od władzy burmistrzów i prezydentów. W skład Straży Ziemskiej weszła część urzędników policyjnych z magistratu. Zakończenie działalności władz rosyjskich w Piotrkowie nastąpiło w sierpniu 1914 r. po ewakuacji prezydenta wraz z większością urzędników. W trakcie okupacji austriackiej miasta rozporządzeniem komendanta obwodu piotrkowskiego z dnia 29 maja 1915 r. rozwiązano Radę Miasta i zaprowadzono zarząd komisaryczny. Trwał on do stycznia 1917 r. do chwili ukonstytuowania się nowo wybranej samorządowej Rady Miejskiej. Po odzyskaniu niepodległości sytuację prawną samorządu miejskiego regulował dekret rządu Ignacego Paderewskiego z dnia 4 lutego1919 r. "O samorządzie miejskim", który pozostawiał dotychczasową nazwę urzędu - magistrat. Na czele Zarządu miasta Piotrkowa stał prezydent, który był przedstawicielem magistratu odpowiedzialnym przed Radą Miejską za działania własne i urzędników, a w sprawach poruczonych przed władzą państwową. Magistrat dzielił się na wydziały na czele których stali przewodniczący - ławnicy: Wydział I - Sekretariat, Wydział II - Administracyjno - Gospodarczo - Budowlany, Wydział III - Finansowy, Wydział IV - Policyjny oraz Kasa Miejska. W kolejnych latach następowały liczne zmiany organizacyjne polegające na zmianach nazw poszczególnych wydziałów, ich znoszeniu i powoływaniu nowych. Wprowadzono podział na mniejsze komórki organizacyjne - referaty/działy. Ustawa z dnia 23 marca 1933 r. "O częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego" ograniczyła samodzielność organów samorządowych. Nastąpiło wzmocnienie pozycji jednoosobowych organów wykonawczych gmin miejskich tj. prezydenta lub wiceprezydenta. Prezydent stał na czele zarządu miejskiego. Jego zastępcą był wiceprezydent a członkami zarządu miejskiego - ławnicy. Zniesiona została dotychczasowa nazwa urzędu - magistrat, którą zastąpiono zarządem miejskim. Był on podobnie jak magistrat organem zarządzającym i wykonawczym i działał kolegialnie w sprawach poruczonych przez radę miasta. Kolegium członków zarządu miejskiego nosiło nazwę magistratu. Organ ten nie był kontynuacją poprzednio działającego urzędu, stanowił natomiast wewnętrzną reprezentację zarządu składającą się z prezydenta, wiceprezydenta oraz ławników. Do zakresu uprawnień Rady Miejskiej należało powołanie organu zarządzającego i kontrola jego działalności oraz powoływanie spośród swych członków komisji stałych i czasowych. Organy wykonawcze Rady Miejskiej - Magistrat a następnie Zarząd Miejski powoływały swoje komisje w celu realizacji określonych zadań wynikających z bieżącego administrowania miastem. Zmiany te zbiegły się z wprowadzeniem nowego systemu kancelaryjnego - bezdziennikowego, który zastąpił dotychczasowy dziennikowy. Czynności kancelaryjne zostały przeniesione na referentów, którzy mieli obowiązek ewidencjonowania spraw w spisach spraw oraz zakładania teczek i ich przechowywania. W ten sposób wprowadzono kancelarię zdecentralizowaną. Od dnia 1 maja 1938 r. obowiązywał w urzędzie "Statut Organizacyjny biur Zarządu Miejskiego w Piotrkowie". Statut regulował zasady współdziałania między wydziałami, liczbę etatów stanowisk służbowych, czynności rachunkowo - kasowe, czynności Biura Ewidencji i Kontroli Ludności oraz Referatu Kontroli Miejskiej. Biura Zarządu Miejskiego w Piotrkowie dzieliły się na 5 wydziałów: Wydział I Ogólny, Wydział II Skarbowy, Wydział III Techniczny, Wydział IV Społeczny, Wydział V Administracyjny oraz samodzielny Referat Kontroli Miejskiej podległy bezpośrednio prezydentowi miasta. W 1939 r. na wypadek wojny lub mobilizacji przygotowano Wydział Aprowizacyjny którego zadaniem było zapewnienie zaopatrzenia ludności w artykuły pierwszej potrzeby. Na czele każdego wydziału stał naczelnik, zastępował go jeden z urzędników wydziału wyznaczony przez prezydenta. Pracą poszczególnych referatów i biur kierowali referenci odpowiedzialni za stronę prawną i tryb załatwiania spraw.

Daty skrajne:

1721-1945

Klasyfikacja:

administracja ogólna

Nazwa twórcy:

Daty:

1721-1792, 1803-1945.

Nazwa dawna:

Nazwa obcojęzyczna:

Języki:

rosyjski, polski, niemiecki, łaciński

Dostępność:

Udostępniany w całości

Ogółem jednostek archiwalnych:

15881

Ogółem opracowanych jednostek archiwalnych:

13234

Ogółem jednostek archiwalnych bez ewidencji:

0

Ogółem metrów bieżących

258.16

Ogółem opracowanych metrów bieżących

195.6

Ogółem metrów bieżących bez ewidencji

0.0

Ogółem jednostek archiwalnych:

0

Ogółem plików :

0

Ogółem rozmiar (w MB):

0.0

Ogółem dokumentów

0

Ogółem spraw

0

Ogółem klas

0

Ogółem jednostek archiwalnych:

0.0

Ogółem metrów bieżących:

0.0

Daty skrajne dokumentacji niearchiwalnej:

Nazwa Inwentarz skarbowy Uwagi
indeks rzeczowy Nie
spis roboczy Tak 22
inwentarz kartkowy roboczy Tak 1776
elektroniczny inwentarz archiwalny zatwierdzony Nie 5695
spis zdawczo-odbiorczy Tak 849
inwentarz książkowy zatwierdzony Tak 7539