Numer zespołu Nazwa zespołu Data od Data do
Numer Nazwa Daty skrajne Liczba skanów rozwiń wszystko
805/4/0 Senat i władze nadrzędne Uniwersytetu Jagiellońskiego ([1780]1796-1849[1899]) (1780)1796-1849(1899) 0 rozwiń
CHARAKTERYSTYKA ZAWARTOŚCI ZESPOŁU Charakterystyczną cechą zespołu akt Senatu i władz nadrzędnych Uniwersytetu Jagiellońskiego z pierwszej połowy w. XIX jest szeroki zestaw spraw, które obejmuje. Począwszy od drobiazgów, jak kwity na opał lub ścierki do sprzątania, aż do ważkich decyzji dotyczących organizacji Uniwersytetu, obsadzania katedr itp., od drobnych szczegółów, włącznie z życiem prywatnym studenta, do dyscyplinarii i spraw o charakterze ogólnopolitycznym. Wszystko to znajduje swe odbicie w aktach Senatu i władz nadrzędnych. Natomiast zespoły akt wydziałowych z tego okresu, jak to bliżej wykażemy w drugiej części tego Inwentarza, obejmują o wiele węższy zakres spraw i są też objętościowo mniejsze. Odwrotną sytuację będziemy obserwować w zespołach akt Senatu i Wydziałów okresu drugiego w 1. 1850-1939. Zespół akt Senatu i władz nadrzędnych, który obecnie został opracowany, obejmuje 36 m bieżących materiałów i ma 610 pozycji inwentarzowych. Większość stanowią akta luźne, oprawnych jest około 31%. Akta z małymi wyjątkami zachowane są w stanie bardzo dobrym. Kancelaria rektora, kuratora i komisarza rządowego miała swoje papiery na podania z drukowanymi nagłówkami. Pieczęcie wyciskano na papierze lub laku, te ostatnie przeważnie są zniszczone przy otwieraniu przesyłki. W znacznej większości akta tego zespołu pisane są w języku polskim. Jedynie już od r. 1796, a w 1. 1803-1809 prawie wyłącznie, panuje język niemiecki. Również w 1. 1846-1849 można spotkać akta pisane w tym języku. Znajduje się też pisma w języku łacińskim i francuskim, ale tylko sporadycznie. Daty krańcowe 1796-1849 są w pewnym stopniu umowne, jak wszelkie podziały chronologiczne w historii. Data początkowa jest stała, a jest nią objęcie rządów w Krakowie przez Austrię. W aktach zaznacza się to bardzo wyraźnie przez zmianę tytułu Szkoła Główna Koronna na Szkoła Główna Krakowska. Data końcowa nie jest z konieczności tak konsekwentnie utrzymana. Zasadniczo linię graniczną stanowi rozporządzenie Ministerstwa Oświaty w Wiedniu z 30 IX 1849 r., zawierające tymczasową organizację uniwersytetów zatwierdzoną przez cesarza 27 IX 1849 r. W ten sposób rok szkolny 1849/50 należy już do drugiego zespołu akt Senatu. Niejednokrotnie jednak granicę tę trzeba było przekroczyć, gdy dla ciągłości danej sprawy należało włączyć do okresu pierwszego akta z końca 1849 r.. a wyjątkowo nawet i z lat późniejszych. Dotyczy to głównie szkolnictwa niższego i średniego, które od r. 1850 zostało wyłączone spod władzy Uniwersytetu, a jeszcze przez kilkanaście lat sprawy te znajdują swoje miejsce w zespole akt senackich. Dlatego też nie rozdzielano tych akt na dwa zespoły, ale pozostawiono przy okresie pierwszym, zwłaszcza, że akta te mają charakter trochę fragmentaryczny wobec odstąpienia większości z nich władzom miejskim, które przejęły zwierzchnictwo nad szkolnictwem średnim i niższym. Obecnie znajdują się one w Archiwum Państwowym Miasta Krakowa i Województwa Krakowskiego. Pewną trudność też sprawiają księgi oprawne. I tak trzeba pamiętać, że materiały do ostatnich paru lat wieku XVIII można również znaleźć w protokołach posiedzeń okresu wcześniejszego, czyli w dziale staropolskim, natomiast niektóre księgi protokołów posiedzeń Senatu czy rektorskich okresu końcowego przekraczają rok 1849. Jeśli chodzi o procentową ilość zachowanych akt, nie da się tego dzisiaj ściśle obliczyć. W każdym razie znać ślady brakowania z drugiej połowy w. XIX. Niektóre z akt odrzuconych używano jako koszulek przy dalszym porządkowaniu. Znalazło się wśród nich parę pism ważniejszych, które teraz włączono do zespołu. Przy obecnym porządkowaniu zasadniczo nic nie uległo brakowaniu, z wyjątkiem kwitów asygnacyjnych, gdy zachowały się rachunki i zestawienia zbiorcze. Pewne straty poniosło jeszcze archiwum wskutek częstych przeprowadzek, wspominaliśmy już o tym w rozdziale o archiwum i kancelarii. Poza tym wiele akt pozostało w spuściźnie pośmiertnej byłych profesorów, rektorów czy dziekanów. Niewiele z nich wróciło do Archiwum Uniwersyteckiego. Zdarzało się też, że niektóre z nich zawędrowały do działu rękopisów bibliotek, głównie Biblioteki Jagiellońskiej i biblioteki PAN (dawniejszej Akademii Umiejętności). W ogólnych zarysach dział I obejmuje dzienniki podawcze i protokoły posiedzeń poszczególnych władz uniwersyteckich. Dział II tworzą akta „generalia” czyli sprawy ogólno-organizacyjne, programy wykładów, raporta, spisy personelu naukowego, uroczystości uniwersyteckie i udział we władzach krajowych. Dział III to sprawy finansowe, należy tu budżet Uniwersytetu, wykazy kapitałów, opisy majątków, gmachów, beneficjów uniwersyteckich. Dział IV obejmuje administrację Uniwersytetu, a więc kwesturę, kancelarię i archiwum złączone w tym czasie ściśle z kancelarią. Następny dział to akta dotyczące poszczególnych wydziałów, katedr, gabinetów i zakładów uniwersyteckich. Z kolei następują sprawy studentów. Wpisy, katalogi, egzaminy dotyczą tylko uczniów Uniwersytetu, natomiast dyscyplinaria i dozór nad studentami obejmuje również uczniów licealnych. Następne działy to: bursy, stypendia, dary i legaty. Sprawy te znajdują się również w dziale trzecim o finansach Uniwersytetu. Dalej przychodzą akta odnoszące się do Biblioteki Jagiellońskiej, Drukarni Uniwersyteckiej, wydawnictw uniwersyteckich, Towarzystwa Naukowego Krakowskiego. Na końcu umieszczono szkolnictwo niższe i średnie, które w tym czasie było pod zwierzchnictwem Uniwersytetu. Z licznych variów pozostały tylko dwie niewielkie wiązki, obejmujące akta towarzystw społecznych, dobroczynnych i inne luźno związane z Uniwersytetem. Przy ówczesnym systemie prowadzenia kancelarii niejednokrotnie zdarzało się, że wiele spraw załatwiano na jednym piśmie. Dlatego korzystając z tego zespołu pod danym hasłem rzeczowym trzeba pamiętać o przeglądnięciu akt ogólnych, np. są doktoraty przy każdym wydziale, a oprócz tego sprawy wspólne udzielania stopni naukowych, są nominacje profesorów przy danej katedrze, są wspólne akta nominacji profesorów i obsadzania katedr. Zwłaszcza należy przeglądać poszyty z okresu Księstwa Warszawskiego, w których można znaleźć czasami akta nie objęte tytułem. Nie ma też w tym zespole osobnego działu „personaliów” w układzie alfabetycznym, tak jak to spotykamy w registraturze akt senackich w drugiej połowie w. XIX. Była pewna dążność do stworzenia takiego działu już za czasów kuratora jeneralnego, który wymagał od profesorów składania dokładnych życiorysów. Spotykamy również podobne przepisy z końca 1849 r. Życiorysów takich zachowało się jednak zbyt mało, by mógł powstać dział personaliów, pozostawiono więc je przy poszczególnych katedrach. W dalszym planie prac Archiwum Uniwersyteckiego jest przewidziane sporządzenie indeksu akt personalnych profesorów uniwersytetu i nauczycieli szkół licealnych i Szkoły Technicznej, który przyczyniłby się znacznie do pełniejszego wykorzystania tego zespołu. Jako ostateczny postulat można by postawić sprawę opracowania idealnych inwentarzy poszczególnych kancelarii Uniwersytetu i jego władz nadrzędnych. Wtenczas dopiero ujęłoby się wszechstronnie, tak od strony rzeczowej jak i przynależności kancelaryjnej, całość materiału, który obejmują akta Senatu i władz nadrzędnych Uniwersytetu Jagiellońskiego z pierwszej połowy w. XIX. (Fragment wstępu do inwentarza. Pełny tekst z przypisami zob. Anna Żeleńska-Chełkowska, Inwentarz akt senatu i władz nadrzędnych oraz wydziałów Uniwersytetu Jagiellońskiego 1796-1849, Kraków 1962, s. 34-36) Liczba jednostek w zespole: 752
805/5/0 Wydziału Teologiczny (1800-1849[1859]) 1800-1849[1859] 0 rozwiń
CHARAKTERYSTYKA ZAWARTOŚCI ZESPOŁÓW AKT WYDZIAŁOWYCH Zespoły akt wydziałowych w pierwszej połowie w. XIX odznaczają się wielką fragmentarycznością, po pierwsze dlatego, że wiele akt zaginęło oraz że sporządzano czasami pisma bez kopii, po drugie z powodu bardzo wąskiego zakresu kompetencji i działalności dziekanów w tym okresie. Większość spraw załatwiano w kancelarii rektora, kuratora względnie komisarza rządowego. Stosunkowo najbogaciej przedstawia się w tych zespołach akt dział dotyczący spraw studenckich. Z niewielkimi brakami zachowały się katalogi dziekańskie studentów oraz „Raporta o postępach uczniów w nauce". Są liczne wiązki zawierające świadectwa z egzaminów rocznych oraz akta doktorantów. Na Wydziale Lekarskim znajdują się ponadto akta magistrów chirurgii, położnictwa, farmacji i akta akuszerek. Wiązki te mają układ alfabetyczny i zawierają niejednokrotnie ciekawe materiały o charakterze biograficznym. Przy Wydziale Prawa zachowały się materiały dotyczące działalności tzw. Wydziału Profesorów i Doktorów Prawa. Według konstytucji W. M. Krakowa Uniwersytet mógł rozstrzygać w razie niezgodności wyroków sądu I i II instancji. Materiały te obejmują dzienniki podawcze Wydziału Profesorów i Doktorów Prawa, protokoły posiedzeń i akta, w których znajdują się odpisy różnych procesów. Pod względem objętości zespoły akt wydziałów przedstawiają się następująco: Wydział Teologiczny obejmuje 30 pozycji o długości 1 m 10 cm, Wydział Prawa 69 pozycji o długości 2 m 20 cm, Wydział Lekarski 101 pozycji, długości 5 m 50 cm; Wydział Filozoficzny 93 pozycje, 2 m 90 cm długości bieżącej. W większości są to akta luźne, do oprawnych należą jedynie dzienniki podawcze, protokoły posiedzeń, niektóre katalogi i raporty o uczniach. Trzeba jeszcze nadmienić, że w zbiorach Archiwum Uniwersyteckiego są pewne materiały archiwalne z pierwszej połowy w. XIX, które nie znalazły miejsca w niniejszym inwentarzu. Do tej kategorii akt należy zespół akt własnych Archiwum, obejmujący okres od r. 1825 do dnia dzisiejszego, następnie niekompletny zespół akt Ogrodu Botanicznego z lat 1809-1919 i 1939-1944 oraz akta Burs z lat 1821-1832. W dziale „Varia i zbiory poza-uniwersyteckie” znajduje się część tak zwanego „Archiwum Brodowicza” (1822-1850). Drugą część tego zbioru, o charakterze bardziej specjalnym, posiada Zakład Historii Medycyny dawniej Uniwersytetu Jagiellońskiego, a obecnie Akademii Medycznej w Krakowie. Poza tym niektóre zakłady uniwersyteckie mają jeszcze pod swoim zarządem i pieczą cenne archiwa naukowe, które sięgają końca XVIII w., do nich należy przede wszystkim Obserwatorium Astronomiczne. (Fragment wstępu do inwentarza. Pełny tekst z przypisami zob. Anna Żeleńska-Chełkowska, Inwentarz akt senatu i władz nadrzędnych oraz wydziałów Uniwersytetu Jagiellońskiego 1796-1849, Kraków 1962, s. 110-111) Liczba jednostek w zespole: 31
805/6/0 Wydział Prawa (1797-1849[1856]) 1797-1849[1856] 0 rozwiń
CHARAKTERYSTYKA ZAWARTOŚCI ZESPOŁÓW AKT WYDZIAŁOWYCH Zespoły akt wydziałowych w pierwszej połowie w. XIX odznaczają się wielką fragmentarycznością, po pierwsze dlatego, że wiele akt zaginęło oraz że sporządzano czasami pisma bez kopii, po drugie z powodu bardzo wąskiego zakresu kompetencji i działalności dziekanów w tym okresie. Większość spraw załatwiano w kancelarii rektora, kuratora względnie komisarza rządowego. Stosunkowo najbogaciej przedstawia się w tych zespołach akt dział dotyczący spraw studenckich. Z niewielkimi brakami zachowały się katalogi dziekańskie studentów oraz „Raporta o postępach uczniów w nauce". Są liczne wiązki zawierające świadectwa z egzaminów rocznych oraz akta doktorantów. Na Wydziale Lekarskim znajdują się ponadto akta magistrów chirurgii, położnictwa, farmacji i akta akuszerek. Wiązki te mają układ alfabetyczny i zawierają niejednokrotnie ciekawe materiały o charakterze biograficznym. Przy Wydziale Prawa zachowały się materiały dotyczące działalności tzw. Wydziału Profesorów i Doktorów Prawa. Według konstytucji W. M. Krakowa Uniwersytet mógł rozstrzygać w razie niezgodności wyroków sądu I i II instancji. Materiały te obejmują dzienniki podawcze Wydziału Profesorów i Doktorów Prawa, protokoły posiedzeń i akta, w których znajdują się odpisy różnych procesów. Pod względem objętości zespoły akt wydziałów przedstawiają się następująco: Wydział Teologiczny obejmuje 30 pozycji o długości 1 m 10 cm, Wydział Prawa 69 pozycji o długości 2 m 20 cm, Wydział Lekarski 101 pozycji, długości 5 m 50 cm; Wydział Filozoficzny 93 pozycje, 2 m 90 cm długości bieżącej. W większości są to akta luźne, do oprawnych należą jedynie dzienniki podawcze, protokoły posiedzeń, niektóre katalogi i raporty o uczniach. Trzeba jeszcze nadmienić, że w zbiorach Archiwum Uniwersyteckiego są pewne materiały archiwalne z pierwszej połowy w. XIX, które nie znalazły miejsca w niniejszym inwentarzu. Do tej kategorii akt należy zespół akt własnych Archiwum, obejmujący okres od r. 1825 do dnia dzisiejszego, następnie niekompletny zespół akt Ogrodu Botanicznego z lat 1809-1919 i 1939-1944 oraz akta Burs z lat 1821-1832. W dziale „Varia i zbiory poza-uniwersyteckie” znajduje się część tak zwanego „Archiwum Brodowicza” (1822-1850). Drugą część tego zbioru, o charakterze bardziej specjalnym, posiada Zakład Historii Medycyny dawniej Uniwersytetu Jagiellońskiego, a obecnie Akademii Medycznej w Krakowie. Poza tym niektóre zakłady uniwersyteckie mają jeszcze pod swoim zarządem i pieczą cenne archiwa naukowe, które sięgają końca XVIII w., do nich należy przede wszystkim Obserwatorium Astronomiczne. (Fragment wstępu do inwentarza. Pełny tekst z przypisami zob. Anna Żeleńska-Chełkowska, Inwentarz akt senatu i władz nadrzędnych oraz wydziałów Uniwersytetu Jagiellońskiego 1796-1849, Kraków 1962, s. 110-111) Liczba jednostek w zespole: 70
805/7/0 Wydział Lekarski 1796-1849[1852] 1796-1849[1852] 0 rozwiń
CHARAKTERYSTYKA ZAWARTOŚCI ZESPOŁÓW AKT WYDZIAŁOWYCH Zespoły akt wydziałowych w pierwszej połowie w. XIX odznaczają się wielką fragmentarycznością, po pierwsze dlatego, że wiele akt zaginęło oraz że sporządzano czasami pisma bez kopii, po drugie z powodu bardzo wąskiego zakresu kompetencji i działalności dziekanów w tym okresie. Większość spraw załatwiano w kancelarii rektora, kuratora względnie komisarza rządowego. Stosunkowo najbogaciej przedstawia się w tych zespołach akt dział dotyczący spraw studenckich. Z niewielkimi brakami zachowały się katalogi dziekańskie studentów oraz „Raporta o postępach uczniów w nauce". Są liczne wiązki zawierające świadectwa z egzaminów rocznych oraz akta doktorantów. Na Wydziale Lekarskim znajdują się ponadto akta magistrów chirurgii, położnictwa, farmacji i akta akuszerek. Wiązki te mają układ alfabetyczny i zawierają niejednokrotnie ciekawe materiały o charakterze biograficznym. Przy Wydziale Prawa zachowały się materiały dotyczące działalności tzw. Wydziału Profesorów i Doktorów Prawa. Według konstytucji W. M. Krakowa Uniwersytet mógł rozstrzygać w razie niezgodności wyroków sądu I i II instancji. Materiały te obejmują dzienniki podawcze Wydziału Profesorów i Doktorów Prawa, protokoły posiedzeń i akta, w których znajdują się odpisy różnych procesów. Pod względem objętości zespoły akt wydziałów przedstawiają się następująco: Wydział Teologiczny obejmuje 30 pozycji o długości 1 m 10 cm, Wydział Prawa 69 pozycji o długości 2 m 20 cm, Wydział Lekarski 101 pozycji, długości 5 m 50 cm; Wydział Filozoficzny 93 pozycje, 2 m 90 cm długości bieżącej. W większości są to akta luźne, do oprawnych należą jedynie dzienniki podawcze, protokoły posiedzeń, niektóre katalogi i raporty o uczniach. Trzeba jeszcze nadmienić, że w zbiorach Archiwum Uniwersyteckiego są pewne materiały archiwalne z pierwszej połowy w. XIX, które nie znalazły miejsca w niniejszym inwentarzu. Do tej kategorii akt należy zespół akt własnych Archiwum, obejmujący okres od r. 1825 do dnia dzisiejszego, następnie niekompletny zespół akt Ogrodu Botanicznego z lat 1809-1919 i 1939-1944 oraz akta Burs z lat 1821-1832. W dziale „Varia i zbiory poza-uniwersyteckie” znajduje się część tak zwanego „Archiwum Brodowicza” (1822-1850). Drugą część tego zbioru, o charakterze bardziej specjalnym, posiada Zakład Historii Medycyny dawniej Uniwersytetu Jagiellońskiego, a obecnie Akademii Medycznej w Krakowie. Poza tym niektóre zakłady uniwersyteckie mają jeszcze pod swoim zarządem i pieczą cenne archiwa naukowe, które sięgają końca XVIII w., do nich należy przede wszystkim Obserwatorium Astronomiczne. (Fragment wstępu do inwentarza. Pełny tekst z przypisami zob. Anna Żeleńska-Chełkowska, Inwentarz akt senatu i władz nadrzędnych oraz wydziałów Uniwersytetu Jagiellońskiego 1796-1849, Kraków 1962, s. 110-111) Liczba jednostek w zespole: 107
805/8/0 Wydział Filozoficzny [1749]1796-1849[1865] [1749]1796-1849[1865] 0 rozwiń
CHARAKTERYSTYKA ZAWARTOŚCI ZESPOŁÓW AKT WYDZIAŁOWYCH Zespoły akt wydziałowych w pierwszej połowie w. XIX odznaczają się wielką fragmentarycznością, po pierwsze dlatego, że wiele akt zaginęło oraz że sporządzano czasami pisma bez kopii, po drugie z powodu bardzo wąskiego zakresu kompetencji i działalności dziekanów w tym okresie. Większość spraw załatwiano w kancelarii rektora, kuratora względnie komisarza rządowego. Stosunkowo najbogaciej przedstawia się w tych zespołach akt dział dotyczący spraw studenckich. Z niewielkimi brakami zachowały się katalogi dziekańskie studentów oraz „Raporta o postępach uczniów w nauce". Są liczne wiązki zawierające świadectwa z egzaminów rocznych oraz akta doktorantów. Na Wydziale Lekarskim znajdują się ponadto akta magistrów chirurgii, położnictwa, farmacji i akta akuszerek. Wiązki te mają układ alfabetyczny i zawierają niejednokrotnie ciekawe materiały o charakterze biograficznym. Przy Wydziale Prawa zachowały się materiały dotyczące działalności tzw. Wydziału Profesorów i Doktorów Prawa. Według konstytucji W. M. Krakowa Uniwersytet mógł rozstrzygać w razie niezgodności wyroków sądu I i II instancji. Materiały te obejmują dzienniki podawcze Wydziału Profesorów i Doktorów Prawa, protokoły posiedzeń i akta, w których znajdują się odpisy różnych procesów. Pod względem objętości zespoły akt wydziałów przedstawiają się następująco: Wydział Teologiczny obejmuje 30 pozycji o długości 1 m 10 cm, Wydział Prawa 69 pozycji o długości 2 m 20 cm, Wydział Lekarski 101 pozycji, długości 5 m 50 cm; Wydział Filozoficzny 93 pozycje, 2 m 90 cm długości bieżącej. W większości są to akta luźne, do oprawnych należą jedynie dzienniki podawcze, protokoły posiedzeń, niektóre katalogi i raporty o uczniach. Trzeba jeszcze nadmienić, że w zbiorach Archiwum Uniwersyteckiego są pewne materiały archiwalne z pierwszej połowy w. XIX, które nie znalazły miejsca w niniejszym inwentarzu. Do tej kategorii akt należy zespół akt własnych Archiwum, obejmujący okres od r. 1825 do dnia dzisiejszego, następnie niekompletny zespół akt Ogrodu Botanicznego z lat 1809-1919 i 1939-1944 oraz akta Burs z lat 1821-1832. W dziale „Varia i zbiory poza-uniwersyteckie” znajduje się część tak zwanego „Archiwum Brodowicza” (1822-1850). Drugą część tego zbioru, o charakterze bardziej specjalnym, posiada Zakład Historii Medycyny dawniej Uniwersytetu Jagiellońskiego, a obecnie Akademii Medycznej w Krakowie. Poza tym niektóre zakłady uniwersyteckie mają jeszcze pod swoim zarządem i pieczą cenne archiwa naukowe, które sięgają końca XVIII w., do nich należy przede wszystkim Obserwatorium Astronomiczne. (Fragment wstępu do inwentarza. Pełny tekst z przypisami zob. Anna Żeleńska-Chełkowska, Inwentarz akt senatu i władz nadrzędnych oraz wydziałów Uniwersytetu Jagiellońskiego 1796 - 1849, Kraków 1962, s. 110-111) Liczba jednostek w zespole: 93