Search the Archives
archival resources on-line

 

Registry office records, maps, photographs, technical documents and many more in one place

Choose document type

Select historical period

Try another way

Advanced search Browse collections

Search the Archives is:


  • 118 institutions providing archives
  • 81 millions of scans and materials
  • 16 millions of archival materials descriptions

Żołnierze Oddziału Partyzanckiego „Zenona”

Kolekcję tworzą zdjęcia z jednostki archiwalnej o sygn. 36 Album. Zdjęcia żołnierzy z Oddziału Partyzanckiego „Zenona” 9 Podlaskiej Dywizji Armii Krajowej opracowane ze zbioru Środowisko Żołnierzy O/P „Zenona” 34 pp i zbioru p. Barbary Wyczółkowskiej - Łotockiej znajdujące się w zespole archiwalnym nr 62/1894/0. Powstanie oddziału „Zenona" związane jest z osobą dowódcy mjr. Stefana Wyrzykowskiego i jego konspiracyjnymi działaniami. Mjr Stefan Wyrzykowski był dowódcą grupy Kedywu Inspektoratu „Północ”, a następnie komendantem Oddziału Partyzanckiego 34. Pułku Piechoty AK na Podlasiu. W listopadzie 1939 r. został zaprzysiężony do służby w Związku Walki Zbrojnej i mianowany komendantem obwodu ZWZ Siedlce i Biała Podlaska. W latach 1940– 1942 jako żołnierz Organizacji Wojskowej (później zwanej Kadrą Bezpieczeństwa) tworzył na Podlasiu struktury polskiego ruchu oporu, organizując grupy sabotażowo-dywersyjne Związku Odwetu w ramach ZWZ, a następnie po utworzeniu Armii Krajowej w ramach Kedywu AK. W grudniu 1943 r. Wyrzykowski dowodził oddziałem osłaniającym radiostację R-31 Komendy Głównej AK, która zapewniała łączność z rządem polskim na uchodźstwie w Londynie. Oddział rozrastał się i uformował, obok plutonu radiotelegraficznego, oddział partyzancki liczący ponad 200 osób, który działał w okolicach Łosic. 20 maja 1944 r. Oddział "Zenona" w okolicach wsi Sarnaki uczestniczył w akcji osłonowej wydobycia z rozlewiska rzeki Bug niewybuchu niemieckiej rakiety V2, tajnego projektu niemieckiego Wehrmachtu. Akcja polegała na organizowaniu akcji zaczepnych w lasach mierzwickich, ok. 10 km od miejsca wydobycia rakiety, w celu odwrócenia uwagi Niemców. 29 czerwca 1944 r. we wsi Jeziory, Stefan Wyrzykowski uroczyście przyjął z rąk doktora Wróblewskiego sztandar ufundowany przez okoliczną ludność. Pod tym sztandarem prowadził walki i działania dywersyjne wymierzone przeciwko okupantowi. Ostatnie bitwy Oddziału "Zenona" z wojskami niemieckimi to zwycięskie walki o wyzwolenie Białej Podlaskiej i Międzyrzeca Podlaskiego. Stefan Wyrzykowski został awansowany do stopnia majora i odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Walecznych oraz innymi odznaczeniami. Oddział wsławił się między innymi: - wkładem w zdobycie i przekazanie aliantom niewybuchu rakiety V2 – akcja Most III, w mokradłach n. Bugiem w okolicach Sarnak; - uratowaniem lotników amerykańskich z zestrzelonego samolotu B-17 w okolicach wsi Woroniec; - zwycięską walką we wsi Jeziory, gdzie dzięki manewrowi taktycznemu Niemcy ponieśli straty oceniane na 120-190 zabitych wobec 2 zabitych partyzantów. Po wojnie Stefan Wyrzykowski był represjonowany, ukrywał się, uciekł za granicę. Po powrocie w 1951 r. został aresztowany i osadzony w więzieniu. Przez władze PRL został skazany na karę śmierci, zamienioną na dożywocie. Po sześciu latach uwolniony. Zmarł 4 lutego 1985 r. w Siedlcach. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B28-2-22). Źródło: Stefan Wyrzykowski – Wikipedia, wolna encyklopedia ) stan na 11.12.2025

image.from.collection.number "Żołnierze Oddziału Partyzanckiego „Zenona”" image.from.collection.number "Żołnierze Oddziału Partyzanckiego „Zenona”" image.from.collection.number "Żołnierze Oddziału Partyzanckiego „Zenona”" image.from.collection.number "Żołnierze Oddziału Partyzanckiego „Zenona”" image.from.collection.number "Żołnierze Oddziału Partyzanckiego „Zenona”" image.from.collection.number "Żołnierze Oddziału Partyzanckiego „Zenona”"

Społeczeństwo w obiektywie: Polska przed 1939 rokiem

Kolekcja "Społeczeństwo w obiektywie: Polska przed 1939 rokiem" prezentuje barwny, wielowarstwowy obraz społeczeństwa II Rzeczypospolitej. W zbiorze znalazły się fotografie mieszkańców miast i wsi, przedstawicieli różnych grup regionalnych i etnicznych – od Hucułów, górali i Kaszubów, po społeczność romską i żydowską. Ujęcia codziennych zajęć, portrety rodzinne, sceny uliczne oraz migawki z życia lokalnych społeczności tworzą fascynującą panoramę kraju tuż przed wojenną zawieruchą. To opowieść o ludziach, ich kulturze, strojach, obyczajach i miejscach, które współtworzyły bogactwo przedwojennej Polski. Zapraszamy do odkrywania tej różnorodnej i pełnej życia historii.

image.from.collection.number "Społeczeństwo w obiektywie: Polska przed 1939 rokiem" image.from.collection.number "Społeczeństwo w obiektywie: Polska przed 1939 rokiem" image.from.collection.number "Społeczeństwo w obiektywie: Polska przed 1939 rokiem" image.from.collection.number "Społeczeństwo w obiektywie: Polska przed 1939 rokiem" image.from.collection.number "Społeczeństwo w obiektywie: Polska przed 1939 rokiem" image.from.collection.number "Społeczeństwo w obiektywie: Polska przed 1939 rokiem"

Genealogia Aleksandra Wielopolskiego

Dokumenty genealogiczne Aleksandra Wielopolskiego z lat 1822-1862

image.from.collection.number "Genealogia Aleksandra Wielopolskiego" image.from.collection.number "Genealogia Aleksandra Wielopolskiego" image.from.collection.number "Genealogia Aleksandra Wielopolskiego" image.from.collection.number "Genealogia Aleksandra Wielopolskiego" image.from.collection.number "Genealogia Aleksandra Wielopolskiego" image.from.collection.number "Genealogia Aleksandra Wielopolskiego"
1421
Fonds: Akta miasta Głubczyc
Archives: Archiwum Państwowe w Opolu
około 1930
Fonds: Zbiór fotografii Andrzeja Pawłowskiego z Kalisza
Archives: Archiwum Państwowe w Kaliszu
1961
Fonds: Archiwum fotograficzne Zbyszka Siemaszki
Archives: Narodowe Archiwum Cyfrowe
1764-1772
Fonds: Zbiór Kartograficzny
Archives: Archiwum Główne Akt Dawnych
1766,15.XI
Fonds: Archiwum Laskarysów, nr zesp. 10 (R IV)
Archives: Archiwum Zamku Królewskiego w Warszawie

Help us identify archive materials.

We still do not know them, or we are not sure of their history.