1. Referat Ogólno-Organizacyjny z lat 1943-1955 (nadzór nad pracą komórek organizacyjnych Starostwa oraz podległych urzędów, dokumentacja osobowa pracowników); 2. Referat Budżetowo-Gospodarczy z lat 1945-1950 (wytyczne dotyczące planowania i realizacji budżetów, sprawozdania rachunkowe); 3. Referat Administracyjny z lat 1946-1949 (obywatelstwo, przesiedlenia ludności niemieckiej, przydział gospodarstw repatriantom, zarządzenia Starosty w sprawach zabezpieczenia mienia poniemieckiego, ewidencja i kontrola ruchu ludności); 4. Referat Społeczno-Polityczny z lat 1946-1947 (repolonizacja ludności oraz kontakty z autochtonami); 5. Referat Aprowizacji i Handlu z 1945 roku (regulacje dotyczące punktów żywienia zbiorowego); 6. Referat Budowlany z lat 1946-1948 (ewidencja pochówków wojennych, opieka nad cmentarzami wojennymi i miejscami pamięci); 7. Referat Pożarnictwa z 1947 roku (organizowanie i nadzór nad służbami pożarniczymi na terenie powiatu wschowskiego, ewidencja jednostek).

Starostwa, jako organa administracji państwowej I instancji, powołano w oparciu o Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 21 sierpnia 1944 r. o trybie powołania władz administracji ogólnej I i II instancji. Starostwo było urzędem powołanym do sprawowania wszelkich spraw administracji państwowej, niezastrzeżonych dla właściwości urzędów wojewódzkich, innych władz rządowych oraz organów samorządowych. Do kompetencji Starostwa należały sprawy: osadnictwa, przemysłu, handlu, aprowizacji, odbudowy, komunikacji, wojskowe, zdrowia i opieki społecznej, kultury, rolnictwa, weterynarii oraz życia społeczno-politycznego. Obszar powiatu wschowskiego po 1945 roku obejmował miasta Wschowa i Szlichtyngowa oraz gminy wiejskie Wschowa-Północ z miejscowościami: Dębowa Łęka, Hetmanice, Lgiń, Łysiny, Nowa Wieś, Osowa Sień, Przyczyna Dolna, Przyczyna Górna, Tylewice i Wygnańczyce oraz Wschowa-Południe z miejscowościami: Dryżyna, Drzewce Nowe, Drzewce Stare, Górczyna, Jędrzychowice, Kandlewo, Konradowo, Kowalewo, Łęgnowo, Olbrachcice, Siedlnica i Zamysłów. W pierwszych miesiącach 1945 roku obszar ten był administracyjnie zaliczany do Dolnego Śląska. Dopiero na podstawie uchwały Rady Ministrów z 7 lipca 1945 roku wojewoda poznański otrzymał uprawnienia pełnomocnika okręgowego rządu, między innymi na teren powiatu wschowskiego. Formalne włączenie powiatu wschowskiego do województwa poznańskiego nastąpiło rok później. Organizacji polskiej administracji na terenie powiatu wschowskiego w połowie kwietnia 1945 roku podjął się Roman Jur, który równocześnie pełnił funkcję delegata rządu RP na pobliski powiat leszczyński. Mimo niejasnej sytuacji dotyczącej legitymizacji jego działań oraz braku formalnej nominacji (którą uzyskał dopiero w maju 1945 roku z rąk wojewody poznańskiego) w kwietniu Roman Jur powołał burmistrzów Wschowy i Szlichtyngowej oraz wójtów gmin: Wschowa-Północ i Wschowa-Południe. Działalność starostw na terenie województwa poznańskiego regulowało Zarządzenie Wojewody Poznańskiego z 1 maja 1945 roku w sprawie Statutu Organizacyjnego i innych przepisów regulujących tok pracy w starostwach. Zgodnie z tym dokumentem Starostwo Powiatowe Wschowskie podzielono na następujące referaty: Referat Ogólno-Organizacyjny, Referat Budżetowo-Gospodarczy, Referat Administracyjny, Referat Karno-Administracyjny, Referat Społeczno-Polityczny, Referat Opieki Społecznej, Referat Sanitarny, Referat Weterynaryjny, Referat Rolniczo-Leśny, Referat Aprowizacji, Spółdzielczości i Handlu, Referat Przemysłowy, Referat Kultury i Sztuki, Referat Oświatowy, Referat Drogowy, Referat Budowlany, Referat Szkód Wojennych, Referat Wojskowy, Sekretariat Powiatowej Rady Narodowej i Wydział Powiatowy, Referat Ogólno-Organizacyjny Samorządowy, Referat Rachunkowo-Podatkowy, Inspektor Samorządowy oraz Powiatowy Komendant Pożarnictwa. Powyższa struktura organizacyjna zakładała, że wszystkie czynności wydziału powiatowego załatwiało sta¬rostwo. Statut przewidywał możliwość łączenia zakresu spraw kilku referatów w rękach jednego urzędnika, lub też rozdzielenie jednego referatu między kilku urzędników. Starostwa kilkukrotnie przechodziły reorganizacje, które wynikały ze zmiany zakresu ich kompetencji. W przypadku Starostwa Wschowskiego do najważniejszych należało utworzenie Referatu Osiedleńczego oraz Referatu Rolnictwa i Reform Rolnych w 1946 roku. Ponadto w 1949 roku zlikwidowano Referat Kultury i Sztuki, którego kompetencje przejął Referat Kultury i Sztuki Starostwa Powiatowego w Lesznie, a właściwym dla załatwiania spraw leżących w gestii nowoutworzonych referatów samochodowych dla powiatu wschowskiego był Referat Samochodowy Starostwa Poznańskiego. Starostwem kierował starosta, którego powoływał i odwoływał, na wniosek wojewody, Minister Administracji Publicznej. Starosta służbowo podlegał wojewodzie, był z urzędu przewodniczącym wydziału powiatowego, a także sprawował funkcję reprezentanta rządu i szefa administracji ogólnej zespolonej na terenie powiatu. Starosta był zwierzchnikiem personelu i sprawował ogólne kierownictwo powierzonego mu powiatu. Do jego zadań należało w szczególności: nadzór nad należytym wykonywaniem obowiązków przez podwładnych urzędników, koordynowanie działalności całego starostwa oraz urzędów i organów mu podległych pod względem prawnym i rzeczowym oraz realizacja założeń polityki państwa na podległym sobie terenie. Kolejnymi Starostami Wschowskimi do reformy administracyjnej w 1950 roku byli: wspomniany Roman Jur (maj 1945 - kwiecień 1946), Stefan Gieremek (kwiecień 1946 - grudzień 1948), Jan Sekunda (styczeń 1949 – październik 1949) oraz Józef Zienkiewicz (od października 1949). Starostę, jako szefa administracji ogólnej, zastępował wyznaczany przez wojewodę zastępca. Był on odpowiedzialny za stan organizacyjny, biurowość i urzędo¬wanie starostwa oraz władz i urzędów staroście podległych podczas nieobecności starosty. Referatami zarządzali kierownicy, którym z kolei podlegali referenci. Starostwo Powiatowe Wschowskie zaprzestało swoją działalność na mocy ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej wprowadzającej w ich miejsce prezydia powiatowych rad narodowych.