Materiały dotyczące dóbr ziemskich Chruściechów, Jakubów i Zborów z lat 1846-1907 (sygn. 1)

Początki związków rodziny Arkuszewskich z regionem radomskim datują się na wiek XIX, kiedy to jej przedstawiciele: Ignacy Maksymilian i jego żona Joanna z Rudzkich, nabyli majątek Ryki, położony niedaleko Białobrzegów. Syn tego małżeństwa, Marian Antoni, urodzony 16 stycznia 1871 r., po odebraniu edukacji w szkole realnej w Warszawie i Wyższej Szkole Rolniczej w Dublanach, przejął wspomniany majątek i dokupił doń sąsiednie dobra Chruściechów (wydzielone z dóbr Jakubów, należących najprawdopodobniej do rodziny Mireckich), przenosząc się do nich na stałe w 1899 r. Dobra Ryki i Chruściechów obejmowały łącznie 810 ha. Marian Antoni rozbudował w nich budynki mieszkalne dla służby folwarcznej, zalesił liczne nieużytki, przeprowadził drenowanie, wybudował obszerne stawy rybne oraz nowoczesną gorzelnię. Po zawarciu w 1905 r. związku małżeńskiego z Antoniną Cichowską (córka właścicieli dóbr Linów i Słaboszewice w powiecie opatowskim) rozbudował dwór w Chruściechowie oraz otaczający go park. Najprawdopodobniej objął też w posiadanie lub administrację sąsiednie dobra Jakubów. Działał aktywnie na polu społecznym. W 1905 r. został członkiem Rady Głównej Centralnego Towarzystwa Rolniczego w Warszawie, a w latach 1923-1935 pełnił funkcję prezesa Związku Ziemian na powiat radomski. Od 1903 r. pełnił funkcję radcy Dyrekcji Szczegółowej Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Radomiu, a w latach 1923-1939 radcy warszawskiego komitetu tej organizacji. Należał też do grona organizatorów, utworzonego w 1920 r., Zrzeszenia Producentów Spirytusu w Warszawie. W okresie I wojny światowej był m.in. delegatem Krakowskiego Biskupiego Komitetu Pomocy dla Dotkniętych Klęską Wojny na powiat radomski, a także uczestniczył w realizacji innych prac charytatywnych na tym terenie. W początkach okupacji hitlerowskiej udzielił w Chruściechowie gościny gronu wysiedleńców z Poznańskiego. W czerwcu 1940 r. został aresztowany przez Niemców i po okresowym osadzeniu w więzieniu radomskim wywieziony do obozu koncentracyjnego w Oranienburgu. W kilka miesięcy później przewieziono go w grupie więźniów do obozu w Dachau, gdzie zmarł 18 lutego 1941 r. W tym samym czasie majątek Chruściechów został skonfiskowany przez władze niemieckie, a jego obszar włączono do poligonu wojskowego, tworzonego w okolicach Radomia. Po zakończeniu wojny dobra te przejęło Państwo, dokonując ich parcelacji. Marian Antoni i Antonina (zmarła w 1947 r.) Arkuszewscy mieli troje dzieci: Marię (ukończyła szkołę rolniczą w Chyliczkach), Romana (ekonomista, zmarł w Warszawie w 1942 r.) i Antoniego (aresztowany wraz z ojcem, w latach 1940-1945 był więźniem obozów koncentracyjnych; po wojnie pracował jako inżynier dróg wodnych w Giżycku, Wrocławiu i Warszawie).