Zespół ksiąg wyznania ewangelicko-augsburskiego stanowią księgi ze zborów głównych i ich filiałów. Są to księgi metrykalne urodzeń, ślubów i zgonów, typowe dla wyznań chrześcijańskich oraz księgi konfirmacji. W tych ostatnich można znaleźć dane dotyczące zamieszkania, imię i nazwisko konfirmanta, rok urodzenia (osoby konfirmowane miały 13-14 lat) oraz imiona i nazwisko rodziców wraz z panieńskim nazwiskiem matki. Ponadto we wszystkich księgach spotyka się różne adnotacje dotyczące statystyki zboru, spisy rodzin, załączniki i zaświadczenia. Językiem ksiąg jest głównie niemiecki (w końcu XIX w. rosyjski, a w okresie międzywojennym też polski).

Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rosji i ziemiach polskich zajętych przez nią w wyniku rozbiorów traktowany był jako „wyznanie obce”. Jego sytuację prawną w Cesarstwie uregulowała ustawa „dla wyznań obcych” (ogłoszona w 1896 r. w Swodie Zakonow Rossijskoj Impierii, t. XI, ks. II, rozdz. I, art. 252-893) W Królestwie Polskim obowiązywała, nie odbiegająca od niej treściowo, „Ustawa dla Kościoła Ewangelicko–Augsburskiego w Królestwie Polskim” z dnia 8/20 II 1849 r. (ogłoszona w Dzienniku Praw t. 42/1849 s. 4-239). W odróżnieniu od prawa pruskiego i austriackiego ustawa rosyjska regulowała zarówno stosunek państwa do kościoła, jak i autonomiczny ustrój kościelny. Konsystorz Ewangelicko-Augsburski na terenach wcielonych do Rosji był władzą publiczną, w sprawach administracyjnych podlegał Ministerstwu Spraw Wewnętrznych, a w sprawach sądowych Rządzącemu Senatowi. Terytorialnie Kościół Ewangelicko–Augsburski dzielił się na okręgi konsystorskie z konsystorzami na czele. Konsystorz generalny zachodnich guberni Cesarstwa miał siedzibę w Petersburgu. Bezpośrednio podlegały mu zbory z terenu Wołynia, wszystkie inne konsystorzowi kurlandzkiemu w Mitawie. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości nadal obowiązywała rosyjska ustawa dla Królestwa, z poprawkami (zmiana dotyczyła art. 152-162 ustawy z 1849 r. tzw. lex Bobek, od nazwiska wnioskodawcy Pawła Bobka; ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej nr 32/1922, poz. 237). W miejsce przepisów ustawy z 1849 r. traktujących o synodzie generalnym, jako o stałej instytucji ustrojowej, nowela wprowadziła przepisy o „synodzie konstytucyjnym” jako instytucji nadzwyczajnej i jednorazowej o specjalnych zadaniach, a głównie takim, że „Synod Konstytucyjny ma za zadanie przede wszystkim nadanie Kościołowi Ewangelicko–Augsburskiemu w Polsce nowego „Statutu Organizacyjnego” oraz wypracowanie i zaprojektowanie sposobów uzgodnienia obowiązującego ustawodawstwa i położenia prawnego tego Kościoła z art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej”. Konsystorz w Warszawie przejął pod zarząd duchowny wszystkie gminy (zbory) ewangelickie z województw wschodnich II Rzeczypospolitej (dekret Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z 31 X 1921) oraz zbory ziemi wileńskiej (dekret tegoż Ministerstwa z 19 V 1922 r.). Synod konstytucyjny Kościoła Ewangelicko–Augsburskiego odbył się w l. 1922-1923 i uchwalił projekt nowej ustawy i wewnętrznego statutu kościoła. Najwyższą władzą kościelną był kolegialny konsystorz złożony ze świeckich i duchownych. Prezesa i wiceprezesa (duchownego z tytułem generalnego superintendenta) mianował Prezydent R. P. (dawniej cesarz rosyjski). Pozostałych członków konsystorza Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Wszyscy duchowni ewangeliccy składali przysięgę państwową. Zwierzchnictwo kościelne nad gminami województw wschodnich sprawował Konsystorz Ewangelicko–Augsburski w Warszawie. Utrzymano podział na osiem superintendentur (wprowadzony decyzją Rady Państwa Cesarstwa Rosyjskiego z 7 V 1901 r.). W odrodzonej Polsce były to superintendentury: warszawska, kaliska, augustowska, piotrkowska, płocka, północno-wschodnia, śląska i poznańsko-pomorska. Organizacyjnie zbory z terenu dawnego zaboru rosyjskiego należały do superintendentury północno-wschodniej z siedzibą w Lublinie. Ostateczne uregulowania przyniósł dekret Prezydenta R. P. z 25 XI 1936 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko–Augsburskiego (ogłoszony w Dzienniku Urzędowym R. P. nr 88 z 27 XI 1936) wraz z rozporządzeniem Rady Ministrów z 17 XII 1936 o uznaniu Zasadniczego Prawa Wewnętrznego Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w R. P. W nowym podziale na dziesięć diecezji zbory dawnej superintendentury północno-wschodniej znalazły się w diecezjach: wołyńskiej, wileńskiej i lubelskiej. W diecezji wołyńskiej znalazły się następujące gminy, z których księgi metrykalne znajdują się w AGAD: - Łuck (wydzielona w 1899 r. z gminy Rożyszcze, - Rożyszcze (powstała w 1862 r.), - Tuczyn (powstała w 1888 r.), - Włodzimierz Wołyński (powstała w 1891 r.), - Równe z Dubnem ( powstała 1902 r.). W diecezji lubelskiej znalazła się gmina Neudorf (powstała w 1563 r.; od 1928 r. nosząca nazwę Mościce). W diecezji wileńskiej gmina Wilno (powstała w 1555 r.). W zbiorze ksiąg przechowywanym w AGAD prócz wyżej wymienionych gmin znalazły się również księgi z gminy Mariampol (filiały Wiłkowyszki i Kalwaria), która w okresie międzywojennym znalazła się poza granicami Polski (wcześniej była to gubernia suwalska; już w okresie międzywojennym i obecnie Litwa) oraz księgi z Windawy (Windau, łotewskie Venispils) w Kurlandii (obecnie Łotwa). Księgi metrykalne kościoła ewangelicko-augsburskiego prowadzone były przez duchownego tego wyznania. Formularze ksiąg nie odbiegały od przyjętych w kościele katolickim. Często w odrębnych księgach dokonywano wpisów konfirmowanych. Księgi prowadzone były w dwóch egzemplarzach. Jeden zostawał w gminie, drugi był przekazywany do archiwum konsystorza (opr. Małgorzata Kośka).

Stan zachowania zespołu nie do ustalenia; księgi przejmowane z: Urząd Stanu Cywilnego m. st. Warszawy. Wydział III Rejestracji Stanu Cywilnego i Ksiąg Zabużańskich, ul. ks. I. Kłopotowskiego 1/3, 03-718 Warszawa