Materiały biograficzne: świadectwa szkolne, dyplom odbycia studiów wyższych, dyplom uzyskania tytułu naukowego doktora, ankiety personalne, kwestionariusze, umowy o prace, wycinki prasowe, korespondencja, nekrolog, odznaczenia państwowe i resortowe, 1930-2001, sygn. 1-10; Działalność w Podstawowej Organizacji Partyjnej Zakładu Historii Partii przy Komitecie Centralnym Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej: protokoły z zebrań, korespondencja, wycinek prasowy z artykułem,1967-1969, sygn. 11-13; Delegat na X Zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej: mandat delegata, wykaz, wycinki prasowe, 1986, sygn. 14; Delegat na II Krajową Konferencję Delegatów Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej: mandat delegata, informator, opracowanie, 1989, sygn. 15; Udział w pracach Komisji KC PZPR powołanej dla przygotowania źródeł do analizy sprawy Bolesława i Zygmunta Mołojca dla Komisji Odwołań X Zjazdu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej: wykaz dokumentów, opracowania, uwagi, odpisy dokumentów, korespondencja, 1988, sygn. 16-17; Udział w pracach Komisji Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej powołanej dla wyjaśnienia przyczyn i przebiegu konfliktów społecznych w dziejach Polski Ludowej: sprawozdanie, 1983, sygn. 18; Udział w pracach Wspólnej Komisji Uczonych ZSRR i PRL d/s historii stosunków między obu krajami: protokoły, program, harmonogram, broszura, korespondencja, 1987-1989, sygn. 19-20; Udział w pracach Zespołu KC PZPR d/s Zasłużonych Działaczy Ruchu Robotniczego: wnioski o nadanie odznaczeń państwowych, resortowych, Medalu Ludwika Waryńskiego, 1988-1989, sygn. 21-24; Udział w pracach Zespołu d/s opracowania wniosków wynikających z historii Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej: opracowanie, artykuły, 1989, sygn. 25; Działalność Bronisława Syzdka jako kierownika Centralnego Archiwum Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej: protokoły przejęcia i przekazania następcy zasobu akt i zbioru biblioteki, list otwarty W. Gomułki, notatki, stenogram wykładu, wyciągi z dokumentów, opracowania, wykazy, opinie, informacje, oceny, fotografie, 1975-1989, sygn. 26-42, 398; Działalność Bronisława Syzdka w lewicowych organizacjach młodzieżowych i współpraca z tym środowiskiem: legitymacja członkowska, dyplom pamiątkowy, informacje o działalności w klubach ”Pokoleń” i Prezydium Głównej Komisji Historii Ruchu Młodzieżowego ZSMP, wycinki prasowe,1948-1986, sygn. 43; Współpraca Bronisława Syzdka z Warszawską Radą Seniorów i Weteranów Polskiej Partii Socjalistycznej: informacje organizacyjne, apel, program PPS, egzemplarze czasopism Polskiej Partii Socjalistycznej i Krajowej Rady Seniorów i Weteranów, 1988-1989, sygn. 44-45; Współpraca Bronisława Syzdka z Towarzystwem Naukowym im. Adama Próchnika: sprawozdanie, materiały sesji naukowej, 1993, 1998, 1999, sygn. 46; Współpraca z Instytutem Naukowym Związku Żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego im. Generała Edwina Rozłubirskiego: nominacja na członka, 1999, sygn. 401; Udział Bronisława Syzdka w konferencjach, sesjach naukowych, sympozjach, uroczystościach jubileuszowych: referaty, zaproszenia, wycinki prasowe, 1964-1996, sygn. 47-50 Działalność dydaktyczna w Wojskowej Akademii Politycznej: tematy prac dyplomowych i magisterskich, których promotorem był. B. Syzdek, egzemplarze prac magisterskich, konspekt dysertacji doktorskiej, 1977-1984, sygn. 51-55; Prace twórcy spuścizny: - publikacje zwarte: opracowania, egzemplarze publikacji, recenzje, wycinki prasowe, 1960-2001, sygn. 56-66; - publikacje źródłowe: opracowania, egzemplarze publikacji, 1961-1983, sygn. 67-71; - publikacje w wydawnictwach zbiorowych: opracowania, egzemplarze publikacji, wycinek prasowy, 1964-197, sygn. 72-80; - publikacje w periodykach naukowych: artykuły, 1959-1985, sygn. 81-100; - publikacje w wydawnictwach zagranicznych: artykuły, 1960-1990, sygn. 101-104; Recenzje publikacji Marii Turlejskiej, Tadeusza Sierockiego, Władysława Góry oraz Antoniego Czubińskiego autorstwa Bronisława Syzdka, 1972, 1976, 1992, sygn. 105; Recenzje opracowań Bronisława Syzdka, 1967, 1984, 1986, sygn. 106; Opracowania nieopublikowane, 1969-1990, sygn. 107-122; Działalność publicystyczna: artykuły, bibliografia, 1960-1999, sygn. 133-152; Materiały warsztatowe: okólnik, uchwały, tezy programowe, założenia ideowo programowe i organizacyjne, sprawozdanie, wykaz, mandat uczestnika, referaty, artykuły, broszury, opracowania, notatki, wycinki prasowe, wypisy, fiszki, egzemplarze czasopism, 1944-2006, sygn. 123-132, 153-312, 402-405, 408; Materiały rodziny twórcy spuścizny: Eleonora Syzdek: - korespondencja, 1998-2009, sygn. 1998-2009; - opracowania zwarte: artykuły, wycinki prasowe, recenzje, egzemplarze czasopism, 1978-2008, sygn. 314-316, 400, 406, 407; - artykuły: recenzje, wycinki prasowe, 1962-2007, sygn. 317-321; - materiały warsztatowe: listy pasterskie i komunikaty z plenarnych konferencji Episkopatu Polski, katolickie postulaty konstytucyjne, stenogramy rozmów, wykaz, wycinki prasowe, artykuły, egzemplarze publikacji, wiersz, 1943-2005, sygn. 322-339; Włodzimierz Syzdek: artykuły, wywiady, wycinki prasowe, egzemplarze publikacji, 1973-1988, sygn. 340-341; Bronisława i Władysław Syzdek, materiały biograficzne: nekrologi, wycinki prasowe, fotografie, 1957-1983, sygn. 342; Publikacje dedykowane Bronisławowi Syzdkowi: egzemplarze publikacji z dedykacjami, 1961-1989, sygn. 343-352; Publikacje dedykowane Eleonorze Syzdek i Bronisławowi Syzdkowi: egzemplarze publikacji z dedykacjami, 1977-2001, sygn. 353-360; Publikacje dedykowane Eleonorze Syzdek: egzemplarze publikacji z dedykacjami, 1964-2014, sygn. 361-397.

Bronisław Syzdek syn Władysława i Bronisławy z Filarów urodził się 17 lipca 1922 r. w Bączalu Górnym gmina Skołyszyn powiat Jasło, w rodzinie chłopskiej. W 1936 r. ukończył szkołę powszechną w Bączalu Górnym. Z braku warunków do dalszego kształcenia się pomagał rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa, pracując sezonowo w pobliskim folwarku. W 1937 r. wstąpił do Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici”. Od 1938 r. do września 1939 r. należał do Stronnictwa Ludowego. W maju 1942 r. został wywieziony na roboty przymusowe. Pracował na roli w miejscowościach Zwettl i Eisenstadt w południowej Austrii. Po powrocie do kraju w 1945 r. wstąpił w Jaśle do Związku Walki Młodych (ZWM) i Polskiej Partii Robotniczej (PPR). We wrześniu 1945 r. został skierowany przez Komitet Powiatowy PPR w Jaśle do wojewódzkiej szkoły partyjnej w Rzeszowie[1]. Po jej ukończeniu pracował w Wojewódzkim Urzędzie Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk na stanowisku pełnomocnika powiatowego w Jaśle[2]. Działając w ZWM jako wiceprzewodniczący Zarządu Powiatowego pełnił jednocześnie funkcję radnego Miejskiej Rady Narodowej w Jaśle. Uczestniczył w I Zjeździe ZWM. W okresie jednoczenia organizacji młodzieżowych w 1948 r. reprezentował Powiatowy Komitet Jedności Młodzieży w Jaśle w Wojewódzkim Komitecie Jedności Młodzieży w Rzeszowie i na Kongresie Zjednoczeniowym we Wrocławiu (20-22 lipca 1948 r.) We wrześniu 1948 r. przeszedł do pracy w Komitecie Wojewódzkim PPR w Rzeszowie, a po utworzeniu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) – w Komitecie Wojewódzkim (KW) PZPR w Rzeszowie. Pracując, uzupełniał wykształcenie na kursach wieczorowych i zaocznych. 7 czerwca 1948 r. zdał egzamin z zakresu gimnazjum ogólnokształcącego przed Państwową Komisją Egzaminacyjną dla eksternów w Państwowym Gimnazjum im. Stanisława Leszczyńskiego w Jaśle[3]. Od września 1949 r., przez rok, był słuchaczem Centralnej Szkoły Partyjnej w Łodzi. Po jej ukończeniu pracował w Komitecie Centralnym PZPR (KC PZPR) w Wydziale Ekonomicznym i w Ośrodku Szkolenia Sekretarzy Komitetów Powiatowych i Komitetów Miejskich PZPR w Warszawie jako instruktor. 12 lipca 1952 r. zdał egzamin dojrzałości szkoły ogólnokształcącej stopnia licealnego dla eksternów w Warszawie. W październiku 1953 r. został skierowany na aspiranturę w Instytucie Nauk Społecznych przy KC PZPR. Równolegle rozpoczął studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego w Katedrze Podstaw Marksizmu-Leninizmu uzyskując 5 czerwca 1956 r. dyplom magistra historii[4]. Rozpoczętą pracę nad dysertacją kandydacką przerwał po przejściu do pracy na stanowisku kierownika Referatu historii partii w KW PZPR w Warszawie. 1 września 1960 r. podjął pracę w Zakładzie Historii Partii (ZHP) przy KC PZPR w dziale naukowym, zajmując się badaniami dziejów ruchu robotniczego okresu Polski Ludowej (sekcja Polski Ludowej – zespół historii PPS)[5]. Pracę doktorską pt. „Polska Partia Socjalistyczna w latach 1944-1946. Główne kierunki działalności” obronił w maju 1972 r.[6] na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Promotorem pracy był prof. dr Henryk Jabłoński. Od 1970 r. pracował na etacie pracownika naukowo-dydaktycznego w Wyższej Szkole Nauk Społecznych (WSNS) przy KC PZPR i w Ośrodku Kursów Partyjnych, od kwietnia 1974 r. jako zastępca kierownika tej komórki. W 1972 r. przebywał na kursie szkoleniowym w Wyższej Szkole Partyjnej przy KC KPZR w Moskwie. W latach 1975-1984 prowadził, jako adiunkt, seminarium magisterskie i wykłady z dziejów Polski Ludowej w Wojskowej Akademii Politycznej w Katedrze Historii Polski i Polskiego Ruchu Robotniczego na Wydziale Nauk Politycznych. 2 października 1981 r. Biuro Polityczne KC PZPR powołało Bronisława Syzdka na kierownika Centralnego Archiwum (CA KC PZPR). Funkcję tą pełnił do końca 1989 r. We wszystkich miejscach zatrudnienia uczestniczył w działalności organizacji społecznych i politycznych. W latach 1945-1948 brał udział w akcjach realizowanych przez Ochotnicze Grupy Ochronne i Ochotniczą Rezerwę Milicji Obywatelskiej. W 1946 r. współorganizował referendum, a w 1947 r. wybory do Sejmu, wykonując obowiązki pełnomocnika odpowiedzialnego za ich przebieg w 4 obwodach wyborczych. W PPR i PZPR w Rzeszowie, w Instytucie Nauk Społecznych (INS) przy KC PZPR oraz w ZHP pełnił funkcję sekretarza podstawowej organizacji partyjnej (POP) PZPR. Pracując w KW PZPR w Warszawie i w ZHP działał też w Prezydium Rady Naukowej Mazowieckiego Ośrodka Badań i w Komisji Historycznej Centralnej Rady Związków Zawodowych (CRZZ), w której sprawował funkcję wiceprzewodniczącego. Jako kierownik CA KC PZPR uczestniczył w pracach: Komisji KC PZPR powołanej do wyjaśnienia przyczyn i przebiegu konfliktów społecznych w dziejach Polski Ludowej, Wspólnej Komisji uczonych partyjnych ZSRR i PRL do spraw badania stosunków między obu krajami, w Zespołach Centralnej Komisji Kontroli Partyjnej oraz ds. Zasłużonych Działaczy Ruchu Robotniczego. W 1986 r. został wybrany delegatem na X Zjazd PZPR (członek Komisji Zjazdowej), w maju 1989 r. reprezentował również województwo krośnieńskie na Krajowej Konferencji Delegatów PZPR. W trakcie przygotowań XI Zjazdu PZPR uczestniczył w pracach zespołu powołanego uchwałą KC PZPR do opracowania wniosków wynikających z historii PZPR[7]. Bronisław Syzdek uczestniczył w obradach IX i X Powszechnego Zjazdów Historyków Polskich. W 1969 r. decyzją Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego został powołany na członka Komisji do spraw programów i podręczników w zakresie historii szkół podstawowych i średnich przy Ministerstwie. Od 1972 r. do grudnia 1974 r. reprezentował WSNS w Polskiej Komisji do problemu współpracy wielostronnej „Historia Wielkiej Rewolucji Październikowej” oraz w Komitecie redakcyjnym zespołu opracowującego „Historię polskiego ruchu robotniczego 1944-1948”[8] , zaś w latach 1985-1990 w pracach Rady Naukowej Instytutu Historii Ruchu Robotniczego Akademii Nauk Społecznych (ANS). Kierując CA KC PZPR wchodził również w skład Komitetu redakcyjnego zbioru „Dokumenty i materiały do historii stosunków polsko-radzieckich” oraz Komitetu redakcyjnego czasopisma „Kraje Socjalistyczne” wydawanego przez Instytut Krajów Socjalistycznych PAN. Przez dwie kadencje (1985-1989) był członkiem Rady Archiwalnej działającej przy Naczelnym Dyrektorze Archiwów Państwowych (NDAP). W tym okresie nosił się z zamiarem powołania Komisji Konsultacyjnej przy CA KC PZPR[9] . Jako lektor KC PZPR występował w latach 1959-1990 z odczytami i wykładami na terenie całego kraju. Prowadził różne formy działalności dydaktycznej, zajęcia seminaryjne w Centralnej Szkole Partyjnej i Ośrodku Kursów Partyjnych, na WSNS II, w Wojskowej Akademii Politycznej, ANS, Wieczorowym Uniwersytecie Marksizmu-Leninizmu (WUML) i w Wojewódzkich Ośrodkach Propagandy Partyjnej. Po 1990 r. współpracował z Polską Partią Socjalistyczną, Towarzystwem Naukowym im. Adama Próchnika oraz z Instytutem Naukowym Związku Żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego im. Generała Edwina Rozłubirskiego. Bronisław Syzdek od ukończenia studiów prowadził badania naukowe ruchu robotniczego okresu Polski Ludowej. Wyniki pracy popularyzował systematycznie w czasopismach naukowych, popularnonaukowych, na łamach tygodników społeczno-kulturalnych oraz prasie codziennej. Wiele uwagi poświęcał popularyzowaniu historii ruchu robotniczego na Podkarpaciu – regionu, z którego pochodził. Jako kierownik Referatu historii partii w KW PZPR (1958-1960) zajmował się ruchem robotniczym na Mazowszu. Jego publikacje ukazywały się na łamach prasy regionalnej – „Trybuna Mazowiecka”, „Pięć rzek”, „Ziemia Mazowiecka”, „Notatki Płockie” oraz w nowo powstałym czasopiśmie naukowym „Z Pola Walki”[10]. Opublikował kilkanaście książek. Był autorem kilkuset artykułów oraz współautorem opracowań: „Polska w latach 1944-1949”, „Zarys historii politycznej” (1968 i 1971), „Droga do jedności. W 25-lecie PZPR” (1973), „Polska Partia Socjalistyczna w latach 1944-1948” (1974). Bibliografia publikacji autora spuścizny wykazuje, że wyniki jego pracy znajdują się w ponad 70 czasopismach[11]. Brał udział w pracach edycji książkowej Wydawnictwa Lubelskiego „Dokumenty naszej tradycji”, publikując „Deklarację ideową PZPR 1948 r.”. W latach 80. propagował utrwalenie dorobku Władysława Gomułki. Z inicjatywy Bronisława Syzdka zapoczątkowano prace nad albumem poświęconym temu politykowi, wydano o nim wspomnienia[12], a także utworzono w Krośnie muzeum im. W. Gomułki. Za działalność publicystyczną był wielokrotnie honorowany. W 1975 r. przewodniczył jury konkursu redakcji „Za Wolność i Lud” pt. „Mój udział w walce o ostateczne wyzwolenie Polski, w tworzeniu zrębów władzy ludowej i jej utrwalaniu w latach 1944-1948”[13]. Współpracował z organizacjami młodzieżowymi w Klubie Pokoleń Związku Młodzieży Socjalistycznej (ZMS) i Komisji Historycznych Federacji Socjalistycznych Związków Młodzieży Polskiej (FSZMP) i Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej (ZSMP). W 1986 r. został laureatem ogólnopolskiej kampanii ZSMP „Sylwetki – 86”. Działalność publicystyczno-popularyzatorską prowadził do końca życia. Za działalność społeczną i polityczną, za zaangażowanie i osiągniecia na polu badań i publicystyki Bronisław Syzdek był odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalami X, XXX i XL PRL, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Oficerskim Odrodzenia Polski, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem im. Ludwika Waryńskiego, Złotą Odznaką Janka Krasickiego, Odznaką zasłużony dla województwa rzeszowskiego, brązowym, srebrnym i złotym Medalem Pamiątkowym „Za Zasługi Dla Obronności Kraju”. Podobna problematyka dominowała również w pracach i publicystyce jego żony Eleonory Syzdek. Po 1990 r. Bronisław Syzdek wraz z żoną uczestniczyli w dyskusji publicystycznej dotyczącej oceny dziejów PRL, podejmując polemikę z jednostronnymi interpretacjami historii Polski Ludowej. Swe opinie wyrażali m. in. na łamach czasopism: „Trybuna”, „Dziś”, „Forum Klubowe”. W ostatniej pracy[14] dokonali oceny wkładu działaczy, którzy wywarli największy wpływ na cały okres PRL. Nie wszystkie ich prace znajdują się w spuściźnie, ale i te zachowane, wskazują na ich znaczący dorobek naukowy i publicystyczny. Do końca działalności publicystycznej B. Syzdek i Eleonora Syzdek pozostali zagorzałymi oponentami uproszczeń w ocenie historii okresu Polski Ludowej. Żona Bronisława Syzdka – Eleonora Salwa-Syzdek (ur. 1933) była w latach 1957-1970 dziennikarką czasopisma „Argumenty”. W 1977 r. uzyskała tytuł doktora nauk humanistycznych w Instytucie Historii PAN (Instytut Krajów Socjalistycznych). Autorka kilku książek i wielu artykułów. Współpracowała z Instytutem Badań Naukowych im. gen. Edwina Rozłubirskiego. Syn Bronisława i Eleonory Syzdków – Włodzimierz (ur. 1958) z wykształcenia dziennikarz, do transformacji ustrojowej uczestniczył w nurcie aktywności rodziców. Po 1990 r. prowadził własną działalność gospodarczą. Zaangażowanie w pracy oraz współdziałanie Bronisława Syzdka i jego żony Eleonory Syzdek ze środowiskiem naukowym zapisały się pamięci wielu osób, o czym świadczą zgromadzone w zespole archiwalnym dedykacje w publikacjach przekazanych im przez przedstawicieli nie tylko środowiska naukowego. Bronisław Syzdek zmarł 13 października 2001 r. w wieku 79 lat. Pochowany jest na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Warszawie (ul. Młynarska 54, aleja 43 grób 107)[15]. Przypisy: [1] AAN, Akta Bronisława Syzdka, sygn. 1. [2] AAN, Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk w Warszawie, sygn. 7174. [3] AAN, Akta Bronisława Syzdka, sygn. 1. [4] Tomasz Wituch, Bogdan Stolarczyk, Studenci Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego 1945-2000, Kraków 2016 s. 239, 909. [5] AAN, Polska Zjednoczona Partia Robotnicza. Komitet Centralny w Warszawie. Zakład Historii Partii sygn. XXII- 658 [6] Dyplom doktora nauk humanistycznych nadany uchwałą Rady Wydziału Historycznego UW z dnia 9 V 1972 r. na podstawie przedłożonej rozprawy doktorskiej pod tytułem „Polska Partia Socjalistyczna w latach 1944-1946”. AAN, Akta Bronisława Syzdka, sygn. 1, 3. [7] Z materiałów zespołu ds. oceny działalności PZPR’89, opracowanie, wybór i przygotowanie do druku Marek Jabłonowski, Włodzimierz Janowski, Grzegorz Sołtysiak, Warszawa 2015, s. 94-99. [8] Henryk Rechowicz – redaktor, Norbert Kołomejczyk – zastępca redaktora, Ryszard Nazarewicz, Henryk Słabek, Bronisław Syzdek – członkowie. [9] Do Komisji zostali zaproszeni m.in.: Jerzy Albrecht, Bogdan Brzeziński, Henryk Cimek, Antoni Czubiński, Janusz Durko, Benon Dymek, Henryk Jabłoński, Tadeusz Jabłoński, Marian Jaworski, Jan Kancewicz, J. Kantyka, Ignacy Loga-Sowiński, Jarema Maciszewski, Jan Mulak, Myśliński, Bronisław Pasierb, Henryk Słabek, Eugeniusz Szyr, Józef Tejchma, Andrzej Werblan, Bolesław Woszczyński, [10] "O pracy Referatu Historii Partii Komitetu Warszawskiego PZPR". Z Pola Walki 1959 nr 1 s. 21-28. [11] AAN, Akta Bronisława Syzdka, sygn. 152. [12] Władysław Gomułka we wspomnieniach, wybór i oprac. wspomnień Władysław Horst, Józef Jakubowski, Józef Paszta, red. Bronisław Syzdek, Lublin 1989. [13] „Za Wolność i Lud” 1975 nr 45. [14] Eleonora Syzdek, Bronisław Syzdek, Cena władzy zależnej (szkice do portretów znanych i mniej znanych polityków Polski Ludowej), Warszawa 2001 [15] GROBONET - Wyszukiwarka Cmentarna. https://wawamlynarska.grobonet.com/grobonet/start.php?id=detale&idg=1354 - dostęp 29.09.2023