Zespół
Zawartość:
Akty urodzeń, małżeństw i zgonów, zapowiedzi, dowody do aktów małżeństw i zgonów, skorowidze.
Dzieje twórcy:
Urzędowe potwierdzenie faktów urodzeń, małżeństw i zgonów wywodzi się z praktyki kościelnej. Uchwały potrydenckie dotyczące rejestracji metrykalnej zaktualizowała ustawą z 20 września 1792 roku rewolucja francuska. Jej rozwiązania przeszczepiono do polskiego porządku prawnego wraz z utworzeniem Księstwa Warszawskiego i nadaniem przez Napoleona Bonaparte 22 lipca 1807 roku w Dreźnie nowej konstytucji. Ogłoszony równocześnie z ustawą zasadniczą Kodeks Cywilny wprowadzał z dniem 1 maja 1808 roku akta stanu cywilnego urodzeń, małżeństw i zgonów, sporządzane przez urzędników cywilnych. Obowiązek tworzenia właściwych wpisów, dbałość o ich formę i treść dekret króla saskiego i księcia warszawskiego Fryderyka Augusta z 23 lutego 1809 roku powierzał – w gminach wiejskich – duchownym rzymskokatolickim, spisującym obok akt cywilnych, również dokumenty wymagane przez prawo kościelne. Kolejne zmiany wprowadził Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego z 1825 roku. Z dniem 1 stycznia 1826 roku zaprzestali działania dotychczasowi urzędnicy stanu cywilnego. Nowe prawo ustanowiło odrębne przepisy dla legalnych związków wyznaniowych, a ich uszczegółowienie zawarto w postanowieniu O utrzymaniu i prowadzeniu ksiąg stanu cywilnego z 3 listopada 1825 roku. Prawo rozróżniło dwa sposoby rejestracji aktów stanu cywilnego ze względu na wyznanie (chrześcijańskie lub niechrześcijańskie) osób zgłaszających urodzenie, małżeństwo lub zgon. Akty stanu cywilnego denominacji chrześcijańskich połączono z metrykami kościelnymi, a duchownych – przełożonych parafii mianowano urzędnikami stanu cywilnego. Równolegle pojawiły się przepisy dotyczące aktów stanu cywilnego wyznań niechrześcijańskich. Zarówno Kodeks Napoleona, jak też Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego szczegółowo określały sposób tworzenia akt stanu cywilnego. Księgi rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów prowadzono w dwóch egzemplarzach. Pierwszy, składał się z trzech tomów odpowiadających działom rejestracji – urodzeń, małżeństw i zgonów i prowadzony był aż do wyczerpania księgi. Drugi egzemplarz, jednoroczny, był dzielony na trzy części. Dublowanie czynności kancelaryjnych służyło zabezpieczeniu aktów przed zniszczeniem, gdyż księgi przechowywano w dwóch miejscach – jednotomowe we właściwym terytorialnie archiwum sądu pokoju, zaś trzytomowe w parafii, w archiwum urzędnika stanu cywilnego. Zapisów dokonywano w języku polskim, a od 1868 roku w języku rosyjskim (z wyjątkiem imion i nazwisk osób rejestrowanych, które w nawiasie mogły być podane w języku polskim). Na przełomie 1867 i 1868 roku zaczęto również stosować podwójną datację według kalendarza juliańskiego (stary styl) i kalendarza gregoriańskiego (nowy styl). Każdy akt stanu cywilnego zawierał obligatoryjnie datę i miejsce sporządzenia, imię i nazwisko, wiek, zawód oraz miejsce zamieszkania osób wymienionych w treści – stawiających się i świadków oraz odpowiednie formuły dotyczące chrztu dziecka, informacje o imieniu i nazwisku panieńskim matki i jej wieku, oświadczenie duchownego o zapowiedziach, dane osoby zmarłej. Do aktów małżeństw dołączano dowody, czyli odpisy aktów urodzenia (chrztu) zaślubionych, ewentualnie akty znania, a w przypadku wdowieństwa także odpis aktu zgonu poprzedniego małżonka. Całość aktów spisywano w formie ciągłego tekstu, bez pustych miejsc. Nie stosowano skrótów, a liczby zapisywano słownie. Przekreślenia i odsyłacze podpisywali urzędnik i osoby obecne przy rejestracji. Fakt rejestracji potwierdzały ich parafy lub informacja o przyczynach niewykonania tego obowiązku. Po ostatnim akcie, pod koniec danego roku kalendarzowego, urzędnik stanu cywilnego sporządzał krótki protokół wymieniający liczbę aktów spisanych w ciągu roku oraz spisywał alfabetyczny indeks urodzonych, zaślubionych i zmarłych. Księgi stanu cywilnego po zamknięciu były sprawdzane pod względem zgodności przez sędziego pokoju i księdza dziekana. Początki kościoła parafialnego w Gorzkowicach sięgają prawdopodobnie XIII wieku, jednakże pierwszy zapis potwierdzający jego istnienie pochodzi z 1335 roku i dotyczy nadania proboszczowi gorzkowickiemu dziesięciny z Cieszanowa, Krosna, Gorzkowic i Żuchowic. Zgodnie z treścią księgi uposażeń parafii archidiecezji gnieźnieńskiej autorstwa Jana Łaskiego, w Gorzkowicach istniał kościół parafialny pod wezwaniem świętej Katarzyny. W latach 1771-1773 Franciszek Zaremba, będący właścicielem wsi, wzniósł nowy drewniany kościół, który funkcjonował do 1895 roku, w którym spłonął. Obecna murowana świątynia została wybudowana w latach 1896-1898 w stylu neogotyckim, według projektu architekta Konstantego Wojciechowskiego. W dniu 11 listopada 1902 roku kościół został konsekrowany przez biskupa sufragana włocławskiego Henryka Piotra Kossowskiego, pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusa. Ołtarze boczne zostały konsekrowane w dniu 20 czerwca 1911 roku przez biskupa włocławskiego Stanisława Zdzitowieckiego. W latach 1808-1873 do parafii należały miejscowości: Gorzkowice, Borzęcin, Bujnice, Bujniczki, Czerna, Drutowice, Gorzkowiczki, Krzemieniowice, Kotków, Plucice, Szczukocice, Sobaków, Sobakówek, Wola Kotkowska, Żuchowice.
Daty skrajne:
1808-1873
Klasyfikacja:
urzędy stanu cywilnego i akta metrykalne
Nazwa twórcy:
Daty:
1808-1873.
Nazwa dawna:
Nazwa obcojęzyczna:
Języki:
rosyjski, polski, niemiecki, łaciński
Dostępność:
Udostępniany w całości
Ogółem jednostek archiwalnych:
122
Ogółem opracowanych jednostek archiwalnych:
122
Ogółem jednostek archiwalnych bez ewidencji:
0
Ogółem metrów bieżących
2.13
Ogółem opracowanych metrów bieżących
2.13
Ogółem metrów bieżących bez ewidencji
0.0
Ogółem jednostek archiwalnych:
0
Ogółem plików :
0
Ogółem rozmiar (w MB):
0.0
Ogółem dokumentów
0
Ogółem spraw
0
Ogółem klas
0
Ogółem jednostek archiwalnych:
0.0
Ogółem metrów bieżących:
0.0
Daty skrajne dokumentacji niearchiwalnej:
| Nazwa | Inwentarz skarbowy | Uwagi |
|---|---|---|
| elektroniczny inwentarz archiwalny zatwierdzony | Nie |