Akta miasta Bydgoszczy

Unterschrift
6/189/0
Extreme Termine
1559-1945 [1946-1950]
Anzahl der Serien
226
Anzahl der Scans
43

Inhalt:

1. Archiwalia sprzed 1792 r. (26 j.a.) 1.1. Dokumenty (7 j.a.; 1573-1791): nadania wójtostwa bydgoskiego, proces o las 1.2. Księgi (16 j.a.): przywilejów miejskich (1 j.a.; XVI w. -1759), radzieckie (2 j.a.; 1671-1730), ławnicze (9 j.a.; 1559-1671), testamentów mieszczan (1 j.a.; 1581-1620), ekonomiczna miasta (1 j.a.; 1742-1765), oszacowanie majątku po mieszczanach (1 j.a.; 1750 r.), akta podwójciego (1 j.a.; 1750-1764) 1.3. Inne archiwalia (3 j.a.): lustracje i inwentarze starostwa i wójtostwa bydgoskiego 1661-1766 (4 j.a.), najstarsze dokumenty Bydgoszczy wydane przez Wuttkego w 1861 r. 2. Akta z lat (1775-1815) [1827] (60 j.a.) 2.1. Sprawy polityczne i wyznaniowe: organizacja i zarządzenia rady miejskiej, akty hołdownicze, wizyty króla, przystąpienie do konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego, klasztory i duchowieństwo, dochody i dzierżawy gruntów kościelnych, szpital św. Stanisława, loża masońska 2.2. Sprawy gospodarczo-finasowe: dzierżawa gruntów, kanał, młyny, mennica, mury miejskie 2.3. Sprawy procesowe: patronat nad kościołem, lasy Bocianowa, administracja solna 3. Akta z lat (1815-1920) 3.1. Administracja komunalna (473 j.a.): wybory do sejmu pruskiego, organizacja, posiedzenia i uchwały rady i magistratu, władze, urzędnicy, statystyka miasta, ruch ludności, włączenie gmin do miasta, stowarzyszenia, budowy miejskie (stary ratusz, teatr), prasa i literatura polska, wojskowość, drogi wodne, album fotograficzny władz miejskich, obchody świąt i rocznic, biurowość i archiwum 3.2. Administracja kościelna (60 j.a.): synody prowincjonalne, parafia katolicka (patronat, zarząd, finanse, grunty, procesy), kościół Jezuitów, budynki klasztoru Klarysek, budowa kościołów 3.3. Administracja finansowa (180 j.a.): budżety, finanse, kontrakty, podatki, długi miasta, pożyczki, legaty i stypendia, fundacje, kasa oszczędności, recesy, grunty miejskie (kupno, sprzedaż, dzierżawa), biblioteka 3.4. Administracja budowlana (403 j.a.): finanse, rozbudowa miasta, budynki użyteczności publicznej, budowa i utrzymanie linii kolejowych, dworca, mostów, dróg i ulic, szlaków wodnych (Brda), ochrona przyrody, dokumentacja poszczególnych ulic 3.5. Administracja szkolna (703 j.a.): organizacja, przejęcie szkół przez władze polskie, deputacja szkolna, majątek i finanse szkół, statystyka szkół i uczniów, budowa i utrzymanie budynków, programy szkolne, nauczyciele, konferencje i kursy nauczycielskie, projekt utworzenia uniwersytetu, akta poszczególnych szkół 3.6. Administracja wojskowa (57 j.a.): przepisy, zakwaterowanie, mobilizacja i demobilizacja, szpitale wojskowe, koszary, twierdza w Toruniu, lotnisko, informacje o wojnach 1870 r. i 1914-1918 3.7. Administracja policyjna (429 j.a.): zarządzenia, organizacja policji, obywatele miasta (1773-1872), Żydzi, obywatelstwo miejskie, organizacje i stowarzyszenia, spółki i zgromadzenia, polskie banki ludowe, partie narodowe, księgarnie i prasa, cenzura, zwalczanie polskości, socjaldemokracja, sąd przemysłowy, handel i rzemiosło, cechy, koncesje przemysłowe i budowlane, tramwaje elektryczne, izba handlowa, gospodarka miasta w latach wojny 1914-1918, żegluga, poczta, kinematografia, służba zdrowia i opieka społeczna, opieka diakonisek, szpitale, weterynaria, obchody świąt i rocznic 3.8. Zarząd Budownictwa Podziemnego (89 j.a.): przepisy, oczyszczalnia, wodociągi i kanalizacja, urządzenia wodno-sanitarne, ogrody i parki 3.9. Przedsiębiorstwa miejskie (64 j.a.): oczyszczalnia, młyny, rzeźnia, hala targowa, gazownia, zarząd zieleni miejskiej, straż pożarna, cmentarze, grobownictwo wojenne 4. Zarząd Miejski w Bydgoszczy (1920-1939) 4.1. Wydział I Spraw Ogólnych (401 j.a.): przejęcie władzy w 1920 r., reprezentacja prezydenta miasta, pieczęć i herb miasta, uchwały magistratu, organizacja i posiedzenia rady miejskiej, komisji i deputacji, urzędnicy, stan i obszar miasta, sądownictwo, zatrudnienie, strajki, bezrobocie, jeńcy, reemigranci, wydawnictwa urzędowe, obchody świąt i rocznic 4.2. Wydział II Spraw Finansowo-Gospodarczy (230 j.a.): budżety, pożyczki, hipoteki, fundacje, wierzytelności, rozwój terytorialny miasta, nieruchomości miejskie, elektrownia, kościół (parafia katolicka, gmina ewangelicka i żydowska), lotnisko wojskowe, sprawy sporne 4.3. Wydział III Powiatowa Władza Administracji Ogólnej (134 j.a.): organizacja policji, obywatelstwo, opcje, cudzoziemcy, stowarzyszenia niemieckie, wiece i zebrania, plebiscyt, inwigilacja, cenzura, prześladowania Polaków w Niemczech, szkolnictwo niemieckie, mienie niemieckie, zakłady przemysłowe (uruchamianie) 4. 4. Wydziały III i IV Zdrowia Publicznego i Opieki Społecznej: żywność (badanie), grobownictwo 4.5. Oddział oświaty i kultury (420 j.a.): statystyka szkolna, organizacja nauczania, upaństwowienia szkół, finanse, posiedzenia rad pedagogicznych, nauczyciele, szkoły prywatne, kursy zawodowe, zjazdy oświatowe, biblioteki szkolne, oświata pozaszkolna, muzeum miejskie, archiwum, „Przegląd Bydgoski”, poszczególne szkoły 4. 6. Wydział VII Ewidencji Ludności: kartoteki meldunkowe mieszkańców miasta (1930-1940, 1945-1953) (j.a.) 4.7. Wydział VIII Budownictwa Naziemnego (207 j.a.): herb miasta, rozbudowa, statystyka budowlana, osiedla mieszkaniowe, budynki miejskie, spółdzielnia budowlana, budowa ulic, koleje, zakłady przemysłowe, grunty (parcelacja, sprzedaż), ogrody jordanowskie, zabytki, pomniki, cmentarze 4.8. Wydział Budownictwa Podziemnego (61 j.a.): bilanse, kanalizacja, stacje pomp, koleje (budowa i utrzymanie), kanał żeglugowy Gopło - Wisła 4.9. Przedsiębiorstwa Miejskie (76 j.a.): budżety, działalność zakładów (gazownia, rzeźnia i targowisko, straż pożarna, zakład oczyszczania, kasa pomocy leczniczej, zarząd ogrodów) 4.10. Urząd Mieszkaniowy (17 j.a.): statystyka, mieszkalnictwo 4.11. Urząd Pracy (j.a.): rynek pracy, bezrobocie 5. Akta z lat (1939-1945) 5.1. Ogólna administracja i sprawy personalne (72 j.a.): przepisy, polscy urzędnicy, rynek pracy, ubezpieczenia, polscy jeńcy wojenni i internowani, miejscowości, niemiecka lista narodowa, wydawnictwa urzędowe, biurowość 5.2. Policja (1 j.a.): sprawozdania sytuacyjne, przepisy przeciwpożarowe 5.3. Sprawy szkolne (4 j.a.): szkolnictwo mniejszości, nauczyciele 5.4. Kultura i pielęgnowanie wspólnoty (21 j.a.): stowarzyszenia kulturalno-naukowe, kultura niemiecka (artyści, muzeum, prasa o Bydgoszczy, opinie Niemców z września 1939 r., wydawnictwa statystyczne) 5.5. Opieka społeczna i pomoc młodzieży (7 j.a.): placówki, statystyka 5.6. Sprawy zdrowotne i sport (17 j.a.): zakłady lecznicze, szpital, lekarze sądowi, organizacje sportowe, usc 5.7. Sprawy budowlane, mieszkaniowe i osadnicze (11 j.a.): gospodarka mieszkaniowa, mieszkalnictwo, gazownia, elektrownia 5.8. Administracja publicznymi zakładami i sprawy gospodarcze (7 j.a.): rzeźnia miejska 5.9. Przedsiębiorstwa miejskie (7 j.a.): elektrownia, kolejka, ogrody miejskie 5.10. Sprawy finansowe i podatkowe (149 j.a.): budżety, majątek i długi miasta, podatki i opłaty, kasa oszczędności, finanse przedsiębiorstw miejskich, dzierżawy i najem mieszkań, akta gruntowe posesji 5.11. Rada Miejska (1 j.a.): posiedzenia 5.12 Akta osobowe (865 j.a.): urzędnicy i pracownicy miejscy 6. Księgi ewidencji mieszkańców (348 j.a.): Bydgoszczy (1837-1872) i gmin: Małe Bartodzieje (1860-1935), Bartodzieje Wielkie (1865-1936), Biedaszkowo (1869-1936), Bielawy (1867-1935), Bielice Nowe (1869-1935), Bielice Stare (1876-1936), Brdyujście [Deutsch Fordon] (1890-1936), Czyżkówko (1867-1935), Czyżkówko Dolne (1876), Glinki (1876-1935), Gorzyszkowo (1954-1881), Jachcice (1866-1935), Kapuściska Dolne (1870-1935), Kapuściska Małe (1892-1935), Siernieczek (1857-1936), Kapusciska Wielkie (1882-1935), Zimne Wody (1864-1935), Czersko Polskie (1895-1935), Miedzyń (1892-1935), Okole (1860-1935), Pawłówek (1864-1935), Rupienica (1867-1935), Skrzetusko-Szretery (1869-1936), Szwederowo (1834-1935), Wilczak (1856-1936) 7. Akta zezwoleń budowlanych (187–1945) [1950] (8045 j.a.): poszczególne nieruchomości 8. Kartografiki: plany ogólne miasta i przedmieść 9. Dokumentacja techniczna (854 j.a.): budynki użyteczności publicznej, kościoły, obiekty wojskowe i sportowe, przedsiębiorstwa miejskie, budynki mieszkalne

Die Geschichte des Schöpfers:

Pierwsza wzmianka o kasztelanie bydgoskim, Suzzlaus de Budegac, pochodzi z 1238 r. We wczesnym średniowieczu Bydgoszcz była grodem na północnych Kujawach. Książę Kazimierz Kujawski do połowy XIII w. zbudował w Bydgoszczy stały most przez Brdę, gdzie pobierano cło od towarów przewożonych na Pomorze Gdańskie. Na początku XIV w., w następstwie podziałów dzielnicowych, na Kujawach powstało księstwo bydgosko-wyszogrodzkie. W latach 1330-1337 bydgoski gród był przejściowo okupowany przez Krzyżaków. 19 IV 1346 r. Kazimierz III Wielki lokował miasto Bydgoszcz na prawie magdeburskim oraz nadał je niemieckim zasadźcom, Johannowi Kesselhuth i Konradowi. Na wschód od miasta, oddzielony fosą (na miejscu dawnego grodu), wzniesiono okazały zamek, który stał się początkowo siedzibą królewskiego wnuka, księcia słupskiego Kazimierza, a następnie starostów bydgoskich. W latach 1411-1454 Bydgoszcz była kilkakrotnie oblegana przez siły krzyżackie. W listopadzie 1520 r., w czasie ostatniej wojny polsko-krzyżackiej, w Bydgoszczy obradował Sejm. W XV w. i XVI w. miasto znacznie wzbogaciło się na handlu spławnym zbożem, piwem i solą. W XVI w. Bydgoszcz była jednym z największych miejskich ośrodków handlu zbożowego w Polsce. Miasto było również ośrodkiem rzemiosła (21 cechów, 80 zawodów) oraz siedzibą zakładów - manufaktur. Na szczególną uwagę zasługuje czynna w latach 1594-1688 mennica. Potop szwedzki (1655-1660) przyniósł Bydgoszczy duże zniszczenia. Podczas zażartych walk (miasto kilkakrotnie przechodziło z rąk do rąk) został wysadzony w powietrze zamek oraz zginęła połowa mieszczan. 6 XI 1657 r. na Starym Rynku król Jan Kazimierz i elektor Prus Książęcych, Fryderyk Wilhelm Hohenzollern podpisali i zaprzysiężyli traktaty welawsko-bydgoskie, które stały się podstawą do uniezależnienia Prus Książęcych od Polski. W latach 1700-1760 w wyniku wojen, kontrybucji, zaraz i klęsk nastąpił głęboki upadek gospodarczy i demograficzny miasta. Poprawa koniunktury nadeszła podczas panowania ostatniego polskiego króla, Stanisława Augusta Poniatowskiego. W 1764 r. Bydgoszcz wyznaczono na siedzibę (na zmianę z Poznaniem) sądowniczego Trybunału Wielkopolskiego. W 1766 r. powstał polski projekt Kanału Bydgoskiego. W 1772 r. Bydgoszcz została zaanektowana przez państwo pruskie. Król Prus Fryderyk II wyznaczył wówczas Bydgoszcz na stolicę nowo utworzonego okręgu administracyjnego - Obwodu Nadnoteckiego. W latach 1773-1774 zrealizowano również budowę Kanału Bydgoskiego, który połączył Brdę z Notecią, a w efekcie Wisłę z Odrą. 2 X 1794 r., podczas insurekcji kościuszkowskiej, rozegrała się bitwa o Bydgoszcz, którą stoczyło wojsko polskie pod dowództwem gen. Henryka Dąbrowskiego. W latach 1807-1815 miasto należące do Księstwa Warszawskiego było stolicą departamentu bydgoskiego. Po 1815 r. stało się z kolei stolicą rejencji bydgoskiej w obrębie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (od 1848 r. Prowincji Poznańskiej). W XIX w. Bydgoszcz przeżyła znaczny rozwój gospodarczy, związany z powstaniem węzła wodnego, doprowadzeniem linii kolejowych (Pruska Kolej Wschodnia - 1851 r., Kolej Warszawsko-Bydgoska - 1862 r. i inne) oraz rozwojem przemysłu metalowego, maszynowego, drzewnego i spożywczego. Bydgoszcz na początku XX w. była uważana za miasto o charakterze niemieckim. W mieście zbudowano szereg reprezentacyjnych obiektów municypalnych, szkół, szpitali, kościołów, mostów, fabryk. W 1895 r. wybudowano monumentalny gmach teatru, a w 1908 r. powstała pierwsza uczelnia wyższa. Dynamika rozwoju Bydgoszczy w latach 1850-1914 była tak duża, że po włączeniu miasta w granice Polski w 1920 r. stało się siódmym co do wielkości ośrodkiem w kraju (88 tys. mieszkańców). W granice odrodzonej Polski Bydgoszcz wróciła 20 I 1920 r., przejęta przez wojska wielkopolskie na mocy traktatu wersalskiego. Po I wojnie światowej Bydgoszcz uległa bardzo szybkiej repolonizacji i stała się jednym z najbardziej polskich miast (około 1928/1929 r. Polacy stanowili 92% populacji miasta). W dalszym ciągu rozwijał się przemysł, zwłaszcza jego nowoczesne branże - chemiczna i elektrotechniczna. W 1928 r. Bydgoszcz stała się węzłem oraz siedzibą dyrekcji nowo zbudowanej kolejowej magistrali węglowej Śląsk - Gdynia. W okresie II Rzeczypospolitej Bydgoszcz straciła władze wojewódzkie (tzn. rejencyjne w epoce zaborów) na rzecz Poznania. Od 1938 r. znalazła się w województwie pomorskim, w nieformalnym sporze z Toruniem o siedzibę władz wojewódzkich. 3 IX 1939 r. doszło do walk jednostek polskich z niemieckimi dywersantami, wspomaganymi przez miejscowych Niemców. Część pojmanych Niemców rozstrzelano. Propaganda niemiecka nadała tym wydarzeniom nazwę "Bromberger Blutsonntag" - "krwawa niedziela". Po wkroczeniu Wehrmachtu rozpoczęły się represje na ludności polskiej za udział w "krwawej niedzieli" i wywózki do obozów koncentracyjnych. W czasie II wojny światowej Bydgoszcz została włączona do prowincji Gdańsk - Prusy Zachodnie jako siedziba rejencji. W latach 1939-1945 śmierć poniosło 10 tysięcy mieszkańców miasta.

Extreme Termine:

1559-1945 [1946-1950]

Einstufung:

administracja ogólna

Name des Schöpfers:

Daten:

1559-1945, 1946-1950.

Langer Name:

Name der Fremdsprache:

Sprachen:

polski, niemiecki, łaciński

Verfügbarkeit:

Vollständig geteilt

Archiveinheiten insgesamt:

58596

Insgesamt entwickelten Archiveinheiten:

6179

Archiveinheiten insgesamt ohne Aufzeichnungen:

0

Aktuelle Materialien insgesamt

398.03

Insgesamt entwickelte aktuelle Materialien

82.09

Aktuelle Materialien insgesamt ohne Aufzeichnungen

0.0

Archiveinheiten insgesamt:

0

ogolem.plikow:

0

ogolem.rozmiar:

0.0

ogolem.dokumentow

0

ogolem.spraw

0

ogolem.klas

0

Archiveinheiten insgesamt:

0.0

Gesamtzahl laufender Meter:

0.0

Extreme Daten der nicht archivierten Dokumentation:

Name Steuerbestand uwagi
physikalischer Index Tak
Buchbestand genehmigt Tak
andere Hilfsmittel Tak
persönlicher Index Tak
geografischer Index Tak
Arbeitsliste Tak
Kartenarbeitsinventar Tak

baza danych IZA; baza danych KITA