Zespół
Inhalt:
Zespół archiwalny klasztoru Dominikanów w Agłonie ma charakter szczątkowy i składa się z zaledwie 1 jednostki archiwalnej. Zawiera ona rejestr kancelaryjny pism wychodzących z klasztoru w latach 1862-1868.
Die Geschichte der Provenienzstelle:
Klasztor Dominikanów w Agłonie (Conventus Agłonensis) został ufundowany 25 maja 1700 r. przez Ewę Justynę z Sielickich Szostowicką, która zaprosiła do miasta zakonników z Wilna. Wcześniej do Agłony przybył przeor wileński o. Remigiusz Mosakowski OP, który wybrał miejsce pod kościół i klasztor. Założenie placówki było częścią akcji rekatolicyzacji tej części Inflant. Fundatorka za zgodą swojego męża Deodata (Dadźboga) Szostowickiego oraz króla Augusta II Mocnego zapisała zakonnikom m.in. folwarki Kurdziszki i Putany. Klasztor został włączony do prowincji litewskiej zakonu dominikanów. Bracia kaznodzieje początkowo wznieśli drewniany kościół pw. Wniebowzięcia NMP, który 10 września 1751 r. konsekrował biskup inflancki Józef Dominik Puzyna. W świątyni umieszczono przywieziony z Wilna obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, stanowiący kopię cudownego obrazu z Trok. Wkrótce potem wizerunek z Agłony zaczął słynąć łaskami, czyniąc z kościoła dominikańskiego popularne miejsce pieszych pielgrzymek. Pierwotna świątynia spłonęła w 1768 r. Nowy, murowany kościół z trzema nawami i dwoma wieżami został wzniesiony w latach 1768-1780 w stylu włoskiego baroku, a konsekrowany w 1800 r. przez koadiutora mohylewskiego bp. Jana Benisławskiego. Autor projektu świątyni nie jest znany. W jej ołtarzu głównym umieszczono obraz Matki Boskiej Agłońskiej. Obok kościoła w XVIII w. wzniesiono murowany gmach klasztoru, w którym prowadzono studia filozoficzne i teologiczne dla dominikańskich braci studentów. W XIX w. w drewnianym budynku przy konwencie funkcjonował także niewielki szpital dla starców i kalek. W 1818 r. biblioteka klasztorna liczyła 334 dzieła wydane w okresie od XVII do XIX w. Według relacji Dominika Cezarego Chodźki z lat pięćdziesiątych XIX w., księgozbiór był „porządnie utrzymany”, choć „[d]zieł kosztownych lub ważnych prawie nie ma, najwięcej dawne ascetyczne lub religijne katechetyczne” (Agłona, kościół i klasztor dominikanów w Inflantach, „Pamiętnik Religijno-Moralny” 1856, t. 31, nr 8, s. 162). W XIX w. zakonnicy odpowiadali za prowadzenie miejscowej parafii, a w klasztorze utrzymywali niewielką szkołę parafialną. W 1835 r. kościół został gruntownie odnowiony przez przeora o. Andrzeja Juszkiewicza OP, który zasłużył się także odkryciem źródła leczniczych wód mineralnych w pobliżu świątyni. W 1856 r. konwent liczył 16 zakonników. W ramach represji po powstaniu styczniowym Rosjanie zabronili dominikanom przyjmowania kandydatów do zakonu oraz wymiany obsady klasztoru. Pomimo tego, placówka w Agłonie była najdłużej działającym klasztorem prowincji litewskiej dominikanów i formalnie nigdy nie została skasowana przez władze carskie. W 1882 r. wspólnota zakonna liczyła jeszcze 7 zakonników, na czele z przeorem o. Nazarym Oleskim OP. Jej ostatnim przełożonym był o. Benedykt Sarosiek OP, którego w 1890 r. ustanowiono również administratorem parafii. Klasztor opustoszał na początku 1895 r., kiedy wspomniany zakonnik przeniósł się do Gidel, gdzie zmarł kilka miesięcy później. Według Franciszka Radziszewskiego, biblioteka konwentu agłońskiego została wywieziona z miasta. Pod koniec XIX w. kompleks podominikański przejęli księża diecezjalni, a część klasztoru przekształcono w więzienie dla księży. W okresie międzywojennym nastąpił renesans ruchu pielgrzymkowego w Agłonie. W 1920 r. kościół pw. Wniebowzięcia NMP stał się katedrą odrodzonego biskupstwa ryskiego, a w gmachu dawnego klasztoru otwarto seminarium duchowne. Rok później powstało tam również pierwsze na Łotwie gimnazjum katolickie. Zabudowania podominikańskie przetrwały II wojnę światową oraz okres przynależności Łotwy do ZSRR, a świątynia przez cały ten czas stanowiła miejsce sprawowania kultu. W 1980 r. kościół uzyskał tytuł bazyliki mniejszej.
Laufzeit:
1862-1870
Klassifikation:
instytucje wyznaniowe
Name der Provenienzstelle:
Daten:
1862-1870.
Alter Name:
Name der Fremdsprache:
Sprachen:
rosyjski, polski
Zugänglichkeit:
Vollständig geteilt
Akten insgesamt:
1
Bearbeitete Akten insgesamt:
1
Akten insgesamt ohne Verzeichnis:
0
Laufende Meter insgesamt
0.01
Bearbeitete laufende Meter insgesamt
0.01
Laufende Meter insgesamt ohne Verzeichnis
0.0
Akten insgesamt:
0
Dateien insgesamt:
0
Größe insgesamt (in MB):
0.0
Dokumente insgesamt
0
Sachen insgesamt
0
Klassen insgesamt
0
Akten insgesamt:
0.0
Gesamtzahl laufender Meter:
0.0
Extreme Daten der nicht archivierten Dokumentation: