a) Dokumentacja aktowa – cztery z pięciu jednostek pochodzi z czasów, kiedy właścicielem majątku był Stanisław Poniński, syn Edwarda. 3 j.a. to akta rachunkowe, dotyczące zamknięcia rachunków majątku (sygn. 3-5, z lat 1912-1917). Jedna jednostka dotyczy umowy spadkowej z 1907 r., w wyniku której pierwszeństwo dziedziczenia miał syn Stanisława, Feliks, a następnie jego dzieci, a dopiero potem córka Stanisława Helena i jej najstarszy syn. Jednostka o sygn. 1, najstarsza w zespole, zawiera akta dotyczące opieki nad małoletnimi sukcesorami Józefa Kościelskiego. Stanisław Poniński, syn Marcelego, był jednym z 4 opiekunów Emilii, Artura, Józefy, Natalii, Augusta i Władysława Kościelskich b) Dokumentacja kartograficzna – można wyodrębnić kilka części: plany drenowania Gutowów Małych i Sokołówka z pocz. XX wieku (sygn. Maj.Wrz. 5001-Maj.Wrz. 5003), mapy Bierzglinka i Nadarzyc (sygn. Maj.Wrz. 5004 z 1903 r.), projekty parcelacji majątku - obręby Września, Słomowo, Sokołowo, N. Folwark, Zawodzie I i II, Przyborki, (sygn. Maj.Wrz. 5005-Maj.Wrz. 5013, Maj.Wrz. 5016-Maj.Wrz. 5018, Maj.Wrz. 5021-Maj.Wrz. 5024); plany sytuacyjne części majątku: os. Sokołowskiego, Zawodzia, Opieszyna (sygn. Maj.Wrz. 5019-Maj.Wrz. 5020); kopie map katastralnych: Września obręb Zawodzie i Przyborki (sygn. Maj.Wrz. 5014-Maj.Wrz. 5015)

Rodzina Ponińskich weszła w posiadanie majątku Września, kiedy Maciej Łodzia Poniński w 1752 r. kupił od spadkobierców Jana Chryzostoma Niemiry Gwiazdowskiego – synów Antoniego i Piotra – miasto Wrześnię, wsie: Sokołowo, Słomowo, Nadarzyce, Bierzglinek, Obłaczkowo, Psary, Zawodzice, Marzelewo, Dromliska, Opieszyno . Po Macieju właścicielem został książę Adam Poniński, następnie wojski gnieźnieński i poseł na Sejm Czteroletni Marceli Poniński (zm. 1816 r.), który kupił majątek od Adama w 1781 r. za 125 000 talarów. W ten sposób majątek przeszedł w ręce innej linii tej samej rodziny. Kolejnymi właścicielami byli: syn Marcelego Stanisław Poniński (1781-1847), pułkownik, dyrektor Ziemstwa Kredytowego i marszałek Wielkiego Księstwa Poznańskiego, dalej jego syn Edward (1810-1893) oraz syn tegoż – Stanisław (1846-1924). Po jego śmierci dobra przeszły, zgodnie z zawartą w 1907 umową spadkową , w ręce jego córki Heleny (dwóch synów zmarło przedwcześnie), która była żoną Edwarda Mycielskiego (1865-1939). W końcu XIX i na początku XX obszar majątku nie zmieniał się, obejmował Bierzglinko, Nadarzyce, Nowy Folwark (Neuvorwerk), Przyborki, Sokołowo, Zawodzie i gospodarstwo leśne i zajmował 3 377,61 ha, z czego większość zajmowały pola i lasy. [Opracował M. Zdunek]