Zespół
Inhalt:
Akta ogólne sygn. 1-73; Akta szczegółowe o współpracy z Niemcami sygn. 74-216; Akta szczegółowe o odstępstwo od narodowości sygn. 217-534; Akta szczegółowe o zabójstwo sygn. 535-645; Akta szczegółowe o napady rabunkowe sygn. 646-1095; Akta szczegółowe o przywłaszczenie mienia społecznego sygn. 1096-1111; Akta szczegółowe w sprawie pożarów sygn. 1112-1128; Akta szczegółowe fałszywych banknotów sygn. 1129-1148; Akta szczegółowe różne sygn. 1149-1165.
Die Geschichte der Provenienzstelle:
Prokuratura, podobnie jak wiele innych organów państwowych została powołana do życia z chwilą powstania państwowości polskiej po II wojnie światowej. W miarę wyzwalania kraju spod okupacji hitlerowskiej rozpoczęły swoją działalność polskie urzędy prokuratorskie. Status prawno-organizacyjny tych urzędów opierał się na prawie międzywojennym. W szczególności jego podstawy stworzyła konstytucja marcowa 1921 r. oraz prawo o ustroju sądów powszechnych z 1928 r. (Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 6 II 1928 r. Dz.U. Nr 102 z 1932 r. poz. 863). Prokuratura wg tego modelu ograniczona była do sprawowania funkcji oskarżycielskiej przed sądami, ściśle związana była z sądem. Naczelnym Prokuratorem był Minister Sprawiedliwości kierujący sprawami prokuratury za pośrednictwem wyodrębnionego w ministerstwie nadzoru prokuratorskiego. Odrębną jednostkę stanowiła Prokuratura Sądu Najwyższego niepowiązana organizacyjnie z prokuraturami terenowymi. W terenie odpowiednio do struktur organizacyjnych sądów, działały apelacyjne i okręgowe prokuratury tych sądów. W sądach grodzkich funkcje oskarżycielskie w sprawach karnych spełniała Milicja Obywatelska. Organizowanie Prokuratur rozpoczęto po ogłoszeniu Manifestu Lipcowego i kontynuowano w miarę wyzwalania kraju. Do września 1944 r. zdołano utworzyć trzy prokuratury sądów apelacyjnych tj. w Lublinie, w Warszawie z siedzibą w Siedlcach i w Krakowie z siedzibą w Rzeszowie oraz pięć prokuratur sądów okręgowych: w Lublinie, Zamościu, Białymstoku, Siedlcach i Rzeszowie. W Zamościu Prokuratura Sądu Okręgowego wznowiła swoją działalność już 1 sierpnia 1944 r. z inicjatywy miejscowych przedstawicieli władz sądowych i prokuratorskich. Mienie Prokuratury i akta z okresu okupacji zachowały się w całości. Początkowo pracę podjęli: Prokurator S.O. Leonard Wieczorkiewicz i Prokurator Tadeusz Chrościewicz. Liczba pracowników Prokuratury stale wzrastała i już 28 sierpnia 1944 r. zgłosili się do pracy: Edward Antoniszewski-kierownik sekretariatu, Leokadia Fetelowa-sekretarz, Franciszek Binkowski-st. rejestrator i Michał Marcinkowski-rejestrator. W listopadzie 1944 r. dołączyło dwu wiceprokuratorów: Jan Witoszka i Ignacy Soboń. Po roku na terenie całego kraju działało już 65 jednostek prokuratury, w tym Prokuratura Sądu Najwyższego z siedzibą w Łodzi, 10 prokuratur apelacyjnych, 54 prokuratury sądów okręgowych. Przyjęta struktura organizacyjna wymiaru sprawiedliwości w nowych warunkach nie mogła sprostać zadaniom stawianym w Manifeście Lipcowym oraz sytuacji w kraju jaka zaistniała po wyzwoleniu. Ściganie sprawców zbrodni hitlerowskich, zwalczanie aktów sabotażu, opanowanie szerzącej się spekulacji itp. wymagało podjęcia rygorystycznych środków karnych. W związku z tym we wrześniu 1944 r. powołano w siedzibach sądów apelacyjnych Specjalne Sądy Karne dla karania zbrodniarzy faszystowsko-hitlerowskich. Przy sądach tych utworzono prokuratury sądów specjalnych. W styczniu 1946 r. utrworzono Najwyższy Trybunał Narodowy oraz Prokuraturę Najwyższego Trybunału Narodowego do rozpoznawania spraw przeciwko osobom, które dopuściły się zbrodni na obszarze państwa polskiego w czasie okupacji i osób odpowiedzialnych za klęskę wrześniową i faszyzację kraju. Działalność Trybunału Narodowego ograniczała działanie sądów specjalnych i prokuratur specjalnych, które w październiku 1946 r. zostały zniesione a sprawy podlegające ich kompetencji, które nie podlegały rozpoznaniu przez Najwyższy Trybunał zostały porzekazane odpowiednim prokuraturom i sądom okręgowym. Do walki z przestępstwami dezorganizującymi życie gospodarcze powołano Komisję Specjalną do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym, działającą przez delagatury terenowe. Oprócz tych organów duże znaczenie w zakresie zwalczania przestępczości zwłaszcza najgroźniejszej dla Państwa, miały wojskowe sądy rejonowe i wojskowe prokuratury rejonowe. Utworzono również Wojskową Prokuraturę PKP i podległe jej prokuratury DOKP. Istnienie wielu organów uprawnionych do orzekania kar miało charakter tymczasowy. Organy te nie mogły zapewnić w całym kraju jednolitego systemu wymiaru sprawiedliwości. Dlatego też w ustawie konstytucyjnej z 19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie działania najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej wskazano na potrzebę przyjęcia przez sądownictwo powszechne całego wymiaru sprawiedliwości. W Prokuraturze Sądu Okręgowego w Zamościu nastąpiły również dalsze zmiany personalne od 1945 r. Zatrudnieni wówczas byli na stanowisku prokuratora-Tadeusz Chruściewicz, podprokuratora-Marian Trzepiota, Leon Witkowski-aplikant podprokuratora, Marian Męczyński-aplikant podprokuratora. Były prokurator Leonard Wieczorkiewicz w dniu 12 marca 1945 r. został przeniesiony do Ostrowa Wielkopolskiego na kierownika Sądu Grodzkiego, a b. wiceprokurator Jan Witoszka w lipcu 1945 r. został przeniesiony na równorzędne stanowisko do Prokuratury S.O. w Gdyni. Teren objęty działalnością Prokuratury S.O. w Zamościu był podzielony wówczas na 3 rejony. W listopadzie 1946 r. utworzone zostały dwa dalsze rejony. Rejon I obejmował teren b. pow. zamojskiego i tomaszowskiego, rejon II teren b. pow. biłgorajskiego, rejon III b. pow. hrubieszowski, rejon IV obejmował sprawy o odstępstwo od narodowości i rejon V-sprawy o współpracę z Niemcami. Od 1948 r. zorganizowano rejon VI do którego należały sprawy karno-skarbowe. Z dniem 1 października 1948 r. dotychczasowe rejony IV i V uległy likwidacji. Sprawy o przestępstwa z dekretu z dnia 31 VIII 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy i z dekretu z dnia 28 VI 1946 r. za odstępstwo od narodowości były wpisane do rejestrów Ds. poszczególnych rejonów wg właściwości miejscowej i załatwiane przez prokuratorów rejonowych. Konieczne w pierwszych latach powojennych zróżnicowanie organów wymiaru sprawiedliwości i ścigania spowodowane było potrzebami i sytuacją wewnętrzną kraju. Postępująca ciągle stabilizacja życia w kraju, potrzeba zapewnienia na obszarze całego państwa stosowania jednolitego prawa stworzyły podstawy utworzenia w 1950 r. Prokuratury Rzeczpospolitej Polskiej podporządkowanej Radzie Państwa. W oparciu o w/w ustawę utworzono prokuratury wojewódzkie i powiatowe.[na podstawie wstępu do inwentarza]
Laufzeit:
1944-1950[1954]
Klassifikation:
instytucje ochrony prawa i wymiaru sprawiedliwości
Name der Provenienzstelle:
Daten:
1944-1950, 1954-1954.
Alter Name:
Name der Fremdsprache:
Sprachen:
polski
Zugänglichkeit:
Vorbehaltlich gestellt
Akten insgesamt:
1193
Bearbeitete Akten insgesamt:
1165
Akten insgesamt ohne Verzeichnis:
0
Laufende Meter insgesamt
3.98
Bearbeitete laufende Meter insgesamt
3.38
Laufende Meter insgesamt ohne Verzeichnis
0.0
Akten insgesamt:
0
Dateien insgesamt:
0
Größe insgesamt (in MB):
0.0
Dokumente insgesamt
0
Sachen insgesamt
0
Klassen insgesamt
0
Akten insgesamt:
0.0
Gesamtzahl laufender Meter:
0.0
Extreme Daten der nicht archivierten Dokumentation:
| Name | Stückzahlen-Inventar | Anmerkungen |
|---|---|---|
| Genehmigte Kartei | Tak | 1165 j.a., indeks imienny spraw |
| Abgabe- und Abnahmeliste | Tak | 28 j.a. |