W zespole zawarte zostały materiały archiwalne różnorodne pod wzglądem treści. Do najważniejszych należą: dokumenty osadnictwa, protokoły przekazania repatriantom gospodarstw rolnych oraz pokwitowania odbioru orzeczeń odszkodowawczych, a także podania repatriantów o zapomogi i zasiłki rodzinne, zaświadczenia ewakuacyjne wraz z załącznikami, listy repatriantów, przepustki potwierdzające tożsamość i zezwolenia na przejazd. Zespół zawiera w większości akta dot. spraw finansowych, m.in. odpisy dowodów kasowych z lat 1947 i 1948 oraz rachunki, wykazy pracowników otrzymujących produkty żywnościowe, listy płac. Pozostała część akt to dzienniki korespondencyjne pozwalające odtworzyć obieg pism w urzędzie.

W końcu 1944 r. opracowano projekt dekretu emigracyjnego prezydenta RP o utworzeniu Państwowego Urzędu Repatriacyjnego. PUR miał podlegać Ministerstwu Pracy i Opieki Społecznej, którego zakres działania obejmował "prowadzenie w granicach ustaw i umów międzynarodowych: a) repatriacji oraz powrotu obywateli polskich do miejsc stałego zamieszkania na terenie państwa; b) powrotu obywateli polskich do miejsc stałego zamieszkania na terenie państw obcych; c) powrotu cudzoziemców; d) repatriacji i powrotu do miejsc stałego zamieszkania jeńców wojennych,". W kraju do kierowania ruchem ludności został powołany w dniu 7 października 1944 r. Państwowy Urząd Repatriacyjny. Zakres działania PUR. określony w art. 2 dekretu PKWN , obejmował wszystkie czynności związane z organizacją "repatriacji ludności z obszarów innych państw na terytorium państwa polskiego" oraz ich planowym rozmieszczeniem na ziemiach polskich. Art. 2 wymienionego dekretu następująco określał zadania nowej instytucji: a) organizacja repatriacji ludności z obszarów innych państw na terytorium Państwa Polskiego; b) regulowanie planowego napływu repatriantów; c) opieka sanitarno-żywnościowa podczas przeprowadzania repatriacji; d) planowe rozmieszczenie repatriantów i organizacja ich osadnictwa na ziemiach polskich; e) wprowadzenie akcji pomocy repatriantom w zakresie gospodarczej odbudowy warsztatów pracy; f) popieranie zrzeszeń i instytucji społecznych w kraju i za granicą, o ile ich celem jest niesienie pomocy i opieka nad repatriantami PUR stanowił w myśl dekretu urząd centralny, podległy bezpośrednio l PKWN (Art. 8), a jego budżet określany był przez Prezydium PKWN (Art. 7). Dekret z 7 maja 1945 r. rozszerzył zakres działania PUR o migracje wewnętrzne. W związku z tym proponowano zmienić nazwą PUR na Państwowy Urząd Repatriacji i Przesiedleń. Dekret z 7 maja 1945 r. wnosił następujące zmiany w stosunku do dekretu z 7 października 1944 r.: a) wprowadzone zostało nowe pojęcie "przesiedleńców" pod którym rozumiano obywateli Państwa Polskiego zamieszkujących dotąd na ziemiach Polski Centralnej, a przesiedlających się na Ziemie Odzyskane; b) zwiększone zostały kompetencje PUR, który oprócz pierwotnie ustalonych zadań zajmować się miał sprawami przesiedleńców oraz repatriacji Niemców na obszary poszczególnych stref okupacyjnych byłego Państwa Niemieckiego; c) zmieniona została podległość PUR, który przestał być urzędem centralnym wydzielonym, a podporządkowany został Ministerstwu Administracji Publicznej. Ostateczny tekst dekretu z 7 października 1944 r. po wprowadzeniu wymienionych zmian ogłoszony został w obwieszczeniu Ministra Administracji Publicznej z dnia 17 lipca 1945 r. Dekretem z 13 listopada 1945 r. o zarządzie Ziem Odzyskanych PUR włączony zostaje do Ministerstwa Ziem Odzyskanych. 21 stycznia 1949 r. w związku ze zniesieniem Ministerstwa Ziem Odzyskanych PUR ponownie podporządkowano Ministerstwu Administracji Publicznej, zaś po likwidacji tego Ministerstwa od 28 kwietnia 1950 r. do 31 marca 1951 r., tj. całkowitej likwidacji, PUR podlegał Prezesowi Rady Ministrów. Jednostką centralną PUR-u był Centralny Zarząd z siedzibą w Lublinie istniejący od listopada 1944 r. do lutego 1945 r. Zgodnie z Zarządzeniem Dyrektora Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia 13 lutego 1945 r. nr 4 Centrala PUR została przeniesiona do Łodzi. Podlegały jej wojewódzkie oddziały PUR, obejmujące swą właściwością terytorialną obszar jednego województwa. Wojewódzkie oddziały PUR posiadały w terenie swe komórki organizacyjne. Były nimi rejonowe inspektoraty osadnictwa oraz punkty etapowe. Z dniem 1 września 1945 r. nastąpiła reorganizacja podziału terytorialnego PUR. Stworzono powiatowe oddziały PUR, którym podporządkowano rejonowe inspektoraty osadnictwa oraz punkty etapowe. Powiatowe Oddziały PUR-u były organizacjami administracji specjalnej i niezespolonej z organami administracji państwowej ogólnej. Na czele Państwowego Oddziału PUR stał naczelnik, podległy dyrektorowi Wojewódzkiego Oddziału. Na szczeblu powiatu naczelnik podlegał staroście powiatowemu, jego przedstawicielowi władz centralnych w danym terenie i zobowiązany był do składania mu okresowych sprawozdań miesięcznych. Ponadto działalność Powiatowego Oddziału PUR podlegała ocenie i kontroli ze strony Powiatowej Rady Narodowej. Z racji wykonywania powierzonych mu zadań naczelnik Powiatowego Oddziału PUR zobowiązany był ściśle współpracować z PowiatowyUrzędem Ziemskim (od 1947 r. Referat Rolnictwa i Reform Rolnych Starostwa Powiatowego). Instrukcja z dnia 6 listopada 1947 r. dotyczy organizacji wewnętrznej Powiatowych Oddziałów Państwowego Urzędu Repatriacyjnego. § 1. Na czele Powiatowego Oddziału Państwowego Urzędu Repatriacyjnego stał Naczelnik Oddziału, który kierował sprawami Oddziału oraz podległych Od¬działowi placówek. § 2. Naczelnika i pozostałych pracowników Oddziału mianował i zwalniał Dyrektor właściwego Wojewódzkiego Oddziału PUR. § 3. Powiatowy Oddział PUR posiadał następujące referaty: I. Ogólny znak Og II. Finansowo-Budżetowy znak F-B III. Osadnictwa znak O W miejscowościach, określonych specjalnymi zarządzeniami Zarządu Centralne¬go PUR, istniały Punkty Etapowe. § 4. Na czele Referatów stali Kierownicy Referatów z tym, że zastępcą Naczelnika Oddziału z zasady był Kierownik Referatu Osadnictwa. Na czele Punktu Etapowego stał Kierownik Punktu Etapowego, podporządkowany bezpośrednio Naczelnikowi właściwego Oddziału Powiatowego, odpowiedzialny za całokształt działalności tegoż Punktu Etapowego. § 5. Kierownicy Referatów podlegali bezpośrednio Naczelnikowi. Oddziału lub jego zastępcy. § 6. Do obowiązków Kierownika Referatów należało kierowanie sprawami Referatów oraz bezpośredni nadzór służbowy nad personelem pracowniczym i nad tokiem czynności urzędowych w Referatach. A. Referat Ogólny § 18. Do czynności Referatu Ogólnego należały: 1/ W zakresie spraw personalnych: a) prowadzenie ewidencji personelu Oddziału Powiatowego, c) sprawy wyjazdów i delegacji, f) sprawy świadczeń pracowniczych w zakresie zapomóg, ubezpieczeń społecznych, pomocy lekarskiej. 2/ W zakresie spraw gospodarczych: a) czynności wchodzące w zakres intendentury i sprawy lokalowe, nadzór nad niższymi funkcjonariuszami, b) zakupy materiałów kancelaryjnych, c) prowadzenie ksiąg inwentarzowych oraz materiałowych. 3/ W zakresie czynności Kancelarii Ogólnej: a) przyjmowanie wszelkiej korespondencji, b) wpisywanie pism do dziennika podawczego. 4/ W zakresie czynności statystyki i ewidencji: a) zbieranie danych, dotyczących stanu zaludnienia (dotyczy Ziem Odzyskanych), b) zbieranie materiałów dotyczących przesiedleń z wewnątrz kraju. c) prowadzenie ewidencji przybyłych na teren Oddziału repatriantów i udzielanie informacji o miejscu ich pobytu i osiedlenia, d) przekazywanie Wojewódzkiemu Oddziałowi wszystkich danych, oraz list imiennych repatriantów, przybyłych na teren Oddziału. 5/ W zakresie pomocy etapowej i zdrowia: a) opiniowanie i kierowanie (na piśmie) zgłaszających się repatriantów, reemigrantów i przesiedleńców, potrzebujących pomocy etapowej (nocleg, wyżywienie) do instytucji opiekuńczych zgodnie z obowiązującymi w tym przedmiocie pismami b) prowadzenie ewidencji tych osób i zbieranie materiałów o udzielonej im pomocy, c) kierowanie (na piśmie) zgłaszających sią chorych repatriantów i przesie¬dleńców do miejscowych ośrodków zdrowia, d) udzielanie pomocy doraźnej w naturze i gotówce. B. Referat Finansowo-Budżetowy § 19. Do czynności Referatu Finansowo-Budżetowego należały: a) czynności kasjera, obejmujące przyjmowanie wpłat i podejmowanie gotówki w bankach i urzędach pocztowych, wypłaty na podstawie likwidowanych dokumentów kasowych, ewidencja obrotów kasowych (gotówka, czeki, przekazy, przelewy) itd., b) układanie preliminarza budżetowego Powiatowego Oddziału, c) sporządzanie zamknięć rachunkowych za poszczególne okresy budżetowe, d) prowadzenie kartoteki uposażeniowej pracowników danego Oddziału Powiatowego i sporządzanie list płacy, e) dokonywanie wszelkich potrąceń z poborów na rzecz Skarbu Państwa i in¬nych przewidzianych ustawami, wyrokami sądowymi itp., f) prowadzenie ksiąg ustalonych przepisami rachunkowo-kasowymi dla władz i urzędów państwowych I instancji oraz ustalonych odnośnymi instrukcjami, g) sprawdzanie i klasyfikowanie dowodów rozchodowych według pozycji budże¬towych, h) prowadzenie kontroli finansowej wypłaconych zapomóg doraźnych, i) udzielanie wyjaśnień w sprawach finansowych i budżetowych delegatom Kontroli Państwa i innym przedstawicielom władz i urzędów. C. Referat Osadnictwa § 20. Do czynności Referatu Osadnictwa należały: 1/ W zakresie akcji osiedleńczej i uwłaszczeniowej A. Na terenie Ziem Odzyskanych: a) czynności związane z akcją uwłaszczeniową rolną i nierolniczą, zlecone PUR specjalnymi przepisami i zarządzeniami, b) udział w komisjach osadnictwa rolnego i nierolniczego, c) współpraca z Zarządami Państwowych Nieruchomości Ziemskich w zakresie werbunku robotników rolnych stałych i sezonowych, d) sprawy związane z szacunkiem mienia pozostawionego przez repatriantów. B. Na terenie Ziem Dawnych: a) ewidencja nieruchomości, przydzielonych PUR dla celów osadnictwa oraz nadzór nad tymi nieruchomościami, b) przydział repatriantom gospodarstw rolnych i nierolniczych, c) sprawy inne związane z osadnictwem repatriantów, d) organizacja akcji osiedleńczej w porozumieniu z powiatowymi placówkami Rady Społecznej Osadnictwa Spółdzielczo-Parcelacyjnego, e) sprawy związane z szacunkiem mienia pozostawionego przez repatriantów. 2/ W zakresie spraw związanych z transportem repatriantów i przesiedleńców: a) organizacje transportów przesiedleńców, b) przyjmowanie i rozładowywanie transportów repatriantów i przesiedleńców, c) nadzór nad transportami, przechodzącymi tranzytem przez teren Oddziału, d) komunikowanie placówkom PUR o biegu transportów, e) zabieganie o środki transportowe kolejowe, mechaniczne i konne, f) wydawanie zaświadczeń na przejazdy kolejowe. 3/ W zakresie czynności prawnych: a) sprawy zażaleń zgłaszanych przez repatriantów i przesiedleńców, i przedkładanie w związku z tym wniosków Naczelnikowi Oddziału, b) udzielanie porad prawnych repatriantom i przesiedleńcom, w granicach akcji PUR, c) dokonywanie pomocy repatriantom i przesiedleńcom w postaci sporządzania podań, składanych do PUR, a repatriantom ze Wschodu i protokołów dotyczących pozostawionego mienia, d) przysyłanie do Wojewódzkiego Oddziału podań i protokołów wymienionych w punkcie c/ celem wydania orzeczeń odszkodowawczych, e) wydawanie repatriantom i przesiedleńcom zaświadczeń przewidzianych w odnośnych przepisach. D. Punkty Etapowe § 21. Zadaniem Punktu Etapowego było: a) udzielanie repatriantom, reemigrantom i przesiedleńcom pomocy noclegowej i wyżywieniowej w czasie transportu oraz w okresie przebywania ich na Punkcie Etapowym, b) udzielanie pomocy lekarskiej: 1. repatriantom i przesiedleńcom w czasie podróży i przebywania na Punkcie etapowym do czasu osiedlenia sią, 2. repatriantom, którzy zobowiązani są opuścić Polską w wykonaniu umów międzynarodowych od dnia przybycia Punkt Etapowy (zbiorczy) do momentu przekroczenia granic Polski, c) udzielanie pomocy doraźnej w naturze i w gotówce, d) ewidencja ruchu repatriantów, reemigrantów i przesiedleńców na Punkcie Etapowym. PUR Oddział Powiatowy w Siedlcach powstał w pierwszej połowie 1945 r. Pierwsze dokumenty świadczące o działalności PUR Oddziału Powiatowego w Siedlcach związane są z uzyskaniem budynku na schronisko i jego remont w 1945 r. Celem działalności tej instytucji było prowadzenie ewidencji re¬patriantów przesiedlanych z terenów ZSRR na Ziemie Odzyskane, oraz osiedlanie ich w powiecie siedleckim na poniemieckich gospodarstwach rolnych. Oddział Powiatowy w Siedlcach udzielał repatriantom zapomóg finansowych i materialnych, oraz pomocy sanitarnej. Posiadał schronisko tymczasowego pobytu dla repatriantów. Wydawał również zaświadczenia i przepustki potwierdzające tożsamość obywateli. Na czele Powiatowego Oddziału PUR w Sie¬dlcach stał naczelnik, któremu podlegali kierownicy poszczególnych refera¬tów i inni etapowi pracownicy Oddziału. Oddział Powiatowy PUR w Siedlcach zakończył swoją działalność 19 września 1950 r. Data ta uwidoczniona jest na pieczątce likwidatora Władysława Sciążko - Naczelnika Oddziału PUR w Siedlcach.