Zbiór rycin

Signatur
72/1625/0
Anzahl der Serien
0
Anzahl der Scans
0

Inhalt:

Zespół składa się z 30 arkuszy XIX-wiecznych stalorytów i cynkografii, nie posiada układu chronologicznego. 23 arkusze to plany architektoniczne autorstwa Adama Idzikowskiego. 8 arkuszy to tzw. varia nie związane tematycznie ze wspomnianymi 23 arkuszami projektów

Die Geschichte der Provenienzstelle:

Adam Idźkowski, architekt, budowniczy, urodził się 24.XII.1798r. w Olszance koło Pułtuska, s. Pawła i Marianny z Zaleskich. Uczęszczał do gimnazjum w Pułtusku, po ukończeniu, którego zapisał się 30.XII.1820r. na oddział sztuk pięknych Uniwersytetu Warszawskiego. W 1824r. kończy studia i 16.III. tegoż roku otrzymuje tytuł i dyplom magistra budownictwa i miernictwa. Kontynuował studia za granicą, czyniąc starania o otrzymanie stypendium Komisji Oświaty. W ciągu czterech lat pobytu za granicą zwiedził Włochy, Francję, Anglię, Niemcy. We Włoszech za przygotowanie projektu restauracji Świątyni Pokoju w Rzymie powołano go na członka florenckiej Akademii Sztuk Pięknych. W 1827 roku wrócił do kraju i czynił starania o katedrę budownictwa w szkole przygotowawczej do politechniki, a gdy taka katedra nie została utworzona, bez skutku zabiegał o katedrę architektury na Uniwersytecie Warszawskim. Również, wówczas usiłował uzyskać zgodę Rady Uniwersytetu na prywatną docenturę, w ramach której chciał wykładać kompozycję architektury. Ta prośba została także odrzucona a umotywowano ją tym, że na Uniwersytecie Warszawskim „... nie jest zaprowadzone bezpłatne wykładanie nauk.” Nie zostawszy nauczycielem akademickim, wrócił Idźkowski do budownictwa. Od 1828 roku był asesorem budownictwa przy Komisji Oświecenia, następnie dzięki poparciu ministra Grabowskiego, otrzymał stanowisko budowniczego pałaców cesarskich w Księstwie Łowickim. Przez wiele lat był również członkiem Rady Ogólnej Budowniczej przy Komisji Spraw Wewnętrznych. Jako budowniczy odznaczył się dużą inicjatywą. W 1829 r, wystąpił z niezrealizowanym zresztą projektem przebudowy Placu Saskiego i wystawienia nań pomnika Aleksandra. Dziesięć lat później, w 1839 roku dokonał przebudowy Placu Saskiego według planów i projektów architekta Ritschla. Za opracowany w 1855 roku projekt pałacu wystawy powszechnej w Londynie otrzymał złoty medal od Komitetu Wystawowego. Adam Idźkowski był przedstawicielem eklektyzmu w architekturze z wyraźnym upodobaniem stylu gotyckiego, co potwierdziła przebudowa katedry św. Jana w Warszawie oraz budowa dworca kolejowego w Skierniewicach. Obok projektów realizowanych w praktyce, Idźkowski nie stronił od zainteresowań teoretycznych. W 1832 roku ukazały się „Kroje architektury, obejmujące rozmaite jej kształty, uważane jako przedmiot piękności.” Mimo pewnej oryginalności ujęcia tematu i starannego opracowania Kroje... nie zyskały takiej popularności jak dzieło Marconiego „O porządkach architektonicznych” wydane w 1828 roku. J. Heurich powód niepopularności dzieła Idźkowskiego kładł na karb zbyt dużej indywidualności autora. Niezrażony tym autor przystąpił do wydania obszernej pracy zatytułowanej „Plany budowli, obejmujące rozmaite rodzaje domów, mieszkań wiejskich różnej wielkości, kościołów, gmachów publicznych, mostów, ogrodów, monumentów i tym podobnych szczegółów w rozmaitych stylach architektury.” Wychodziła ona w formie zeszytów i zawierała 120 stalorytów z projektami autorstwa Idźkowskiego. Plany budowli... ukazały się w trzech wydaniach: polskim (1843r.), francuskim (Paryż 1843-1852) i rosyjskim. Stanowiły jedno z najbardziej znanych wydawnictw architektonicznych XIX wieku. Akademia Sztuk Pięknych w Petersburgu, w uznaniu za tę pracę, mianowała Idźkowskiego swoim członkiem, mimo dość skromnych osiągnięć. Przyczyna tego tkwiła w zbyt rozległych zainteresowaniach, wykraczających poza tematykę architektoniczną. Pod wpływem pędu do wynalazczości, tak charakterystycznego dla XIX wieku, dawał się Idźkowski zbyt często ponosić wybujałej wyobraźni, która w końcu doprowadziła go niemal do maniactwa. Efektem był m.in. zupełnie utopijny, choć sam w sobie interesujący Projekt drogi pod rzeką Wisłą dla połączenia Warszawy z Pragą (1828r.), powstały pod wpływem analogicznego, powstałego w Londynie, projektu autorstwa inż. Brunela. Nierealność w zakresie rozwiązań technicznych wykazał jeden z najwybitniejszych ówczesnych inżynierów polskich Feliks Pancer. W 1845r. wystąpił Idźkowski z równie nierealnym projektem „drogi wodnoziemnej”, zaś w 1857r. przedstawił dość interesujący pomysł kolei jednoszynowej z wagonami zawieszonymi po obu stronach. Z pomniejszych wynalazków Idźkowskiego można wymienić: dwa zegary astronomiczne, projekt machiny rachunkowej, fortepianu o strunach ciągnionych itp. Czynił też próby opracowania uniwersalnego języka międzynarodowego. Pod pseudonimem Adam Pellegrino wydał utwór „Świątynia Pokoju: będący fragmentem obszernego poematu. Zmarł Adam Idźkowski w Litynie na Podolu 3 maja 1879 roku. Do autorskich realizacji architektonicznych Idźkowskiego należą: -przebudowa katedry św. Jana w Warszawie -projekt i budowa dworca kolejowego w Skierniewicach - przebudowa pałacu, zabudowań dworskich oraz mauzoleum Sołtanów w Trylesinie w powiecie mohylewskim -przebudowa pałacu w Oleszewicach dla Konstantego Niezabitowskiego -budowa pałacyku cesarskiego na Powązkach -przebudowa pałacu Paskiewiczów w Homlu [wespół z A. Gołońskim] Prace datowane : Warszawa -1823r., dom radcy stanu Sierakowskiego -1829r., projekt przebudowy pałacu Saskiego -1836-1840r., projekt i przebudowa katedry św. Jana -1841r., projekt i przebudowa [na cerkiew] kościoła św. Wawrzyńca na Woli -1839-1842r., projekt kolumnady pałacu Saskiego Inne -1841r., willa własna „Aleksandria” w Skierniewicach -1844-1847r., przebudowa kościoła w Mszczonowie -1846r., projekt dworca w Skierniewicach -1847r., projekt pałacu, zabudowań dworskich i mauzoleum Sołtanów w Trylesinie -1850-1855r., przebudowa pałacu w Oleszewicach Prace niedatowane: -pałacyk cesarski na Powązkach -przebudowa pałacu Paskiewiczów w Homlu -budowa mostu w Homlu -melioracje w Łazienkach -pałac w Szczawinie [pow. Ostrołęka] -dwór w Babsku [pow. Rawa Mazowiecka] Projekty -zjazd ku Wiśle -kościół Karola Boromeusza w Warszawie -elewacja szpitala św. Łazarza w Warszawie -pałac wystawy w Londynie [1855r.] -gmach Giełdy w Warszawie -kościół na Mokotowie -pałac w Ogrodzie Botanicznym [Warszawa] -przebudowa Zamku Królewskiego i placu Zamkowego -gmach Komisji Spraw Wewnętrznych i Oświecenia Publicznego przy ul. Królewskiej -dom przy ul. Chłodnej 21/972-A -pomnik dr J. Czekierskiego w Marienbadzie

Laufzeit:

XIX

Klassifikation:

Name der Provenienzstelle:

Daten:

1801-1900.

Alter Name:

Name der Fremdsprache:

Sprachen:

Zugänglichkeit:

Akten insgesamt:

32

Bearbeitete Akten insgesamt:

32

Akten insgesamt ohne Verzeichnis:

0

Laufende Meter insgesamt

0.0

Bearbeitete laufende Meter insgesamt

0.0

Laufende Meter insgesamt ohne Verzeichnis

0.0

Akten insgesamt:

0

Dateien insgesamt:

0

Größe insgesamt (in MB):

0.0

Dokumente insgesamt

0

Sachen insgesamt

0

Klassen insgesamt

0

Akten insgesamt:

0.0

Gesamtzahl laufender Meter:

0.0

Extreme Daten der nicht archivierten Dokumentation:

Name Stückzahlen-Inventar Anmerkungen
Genehmigtes Findbuch Tak T. 320; 32 ja