Kuratorium Fundacji Dóbr ks. Piotra Skargi dla Ubogich w Grójcu

Reference code
73/1284/0
Number of series
0
Number of scans
0

Content:

Wykaz włościan, akta dot. urządzenia lasu i domu schronienia, sprawy dot. majątków, sprawozdania z działalności Rady Opiekuńczej, raporty członków Powiatowej Rady Opiekuńczej, zestawienia podatków, akta dot. przyjęcia ubogich, roczne zestawienia dochodów i wydatków szpitala, projekt statutu Przytułku, księgi kasowe Kuratorium, dzierżawy, akta dot. statutu fundacji, wykaz ruchu chorych w szpitalu, książka inwentarza martwego majątku, rozliczenia rachunkowo-kasowe.

About the Creator:

Ksiądz Piotr Skarga urodzony w Grójcu w roku 1536 umierając w 1612 r.wręczył swojemu przyjacielowi Andrzejowi Boboli 3,500 zł. I polecił ażeby je przeznaczono na utrzymanie ubogich w Grójcu. Andrzej Bobola w roku 1915 kupił wieś Sadków i Wólkę Sadkowską o pow. 16 włók 19 mórg. 220 prętów. Sadków Duchowny obejmował 8 włók 1 mórg. 198 m. z obszaru około 4 włók wyrąbano las i majątek ten nazwano folwarkiem "Księżak". Dochód z tej ziemi miał być przeznaczony na utrzymanie co najmniej 20 ubogich starców, lub kalek pochodzących z Grójca. Opiekunami tej fundacji wg życzenia ks. Piotra Skargi ustanowieni byli Jan Skarga Pawęski, a w dalszym ciągu najstarszy z rodziny Skargów, gdyby zas ród skargów wygasł proboszcz miejscowy, następnie burmistrz miasta Grójca. Wszyscy zarówno opiekunowie jak też i ubodzy, musieli być wyznania rzymskokatolickiego. W roku 1617 zaczęto budowę domu, który miał być przeznaczony na pomieszczenia dla ubogich, czy został wybudowany w owym czasie nie wiadomo, może nieco później. W wybudowanym domu umieszczono ubogich. Ilość ubogich utrzymywana z fundacji ciągle malała. Proboszczowie uważali, że majątek Sadków i Księżak należą do kościoła, aż w końcu, gdy stary dom się spalił, a pobudowany nowy został przeznaczony dla służby kościelnej i służby proboszczowskiej. Przez cały okres od 1640-1653 roku podejmowane były próby przywrócenia fundacji jej pierwotnego charakteru, zgodnie z wolą fundatora, lecz dopiero wyrokiem Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Duchownych w roku 1853 probostwo grójeckie zostało odsądzone od Sadkowa i mocą tegoż wyroku Sadków przysądzono dla Domu Schronienia w Grójcu, dzięki której pobudowany został dom przeznaczony na szpital w którym miało być umieszczonych 20 ubogich starców i kalek. Po głębszym jednak przeanalizowaniu akt dotyczących fundacji ks. Piotra Skargi odłaczono szpital od fundacji, a dla ubogich postanowiono wybudować Dom Schronienia. W 1880 roku dom został oddany do użytku. W 1870 roku powstała Rada Dobroczynna na powiat grójecki, która zajęła się administracją zakładów dobroczynnych, miedzyinnymi fundacją ks. Piotra Skargi dla ubogich w Grójcu, wykonywując wolę fundatora. Rada Dobroczynna działała do lipca 1915 roku do chwili ewakuacji instytucji rządowych w głąb Rosji. Za okupacji niemieckiej przytułkiem fundacji ks. Piotra Skargi zarządzał Zarząd Szpitala w Grójcu pod nadzorem władz Niemieckich, a po ustąpieniu Niemców w 1918 roku Wydział Powiatowy w Grójcu do czasu powołania przez Ministerstwo Pracy i opieki społecznej Kuratorium. W roku 1921 na podstawie akt fundacji ks. Piotra Skargi w Grójcu opracowano statut który został zatwierdzony przez Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej i powołano nowe Kuratorium. Wskaład kuratorium weszli: członkowie Sejmiku powiatu grójeckiego, właściciel majątku "Kośmin" Stanisław Czekanowski przewodniczący, proboszcz parafii Grójec ks. Tomasz Wieczorek i burmistrz miasta Grójca Antoni Wojdak, który spełniał funkcję sekretarza i skarbnika fundacji. W chwili objęcia zarządu fundacji ks. Piotra Skargi przez nowopowstałe Kuratorium w dniu 1 września 1921 r. w przytułku było 5 starców. Folwark "Sadków Duchowny" dzierżawił Tytus Golian a majątek "Księżak" Stefan Domański\. Budynki folwarczne były spalone w 1915 r. przez wojska rosyjskie. W roku 1918 dzierżawca Tytus Golian rozpoczął budowę budynków folwarcznych i w kilka lat całkowicie ją ukończył. W 1934 roku utrzymywano 18 starców w Domu Schronienia w Grójcu przy ul. Skargi 10. Fundacja otrzymała nowy statut w 1943 roku według którego zmieniono nazwę z "Domu Schronienia" na "Przytułek dla Starców w Grójcu". Po objęciu władzy przez Rząd Ludowy majątki należące do fundacji podlegały parcelacji, dzięki staraniom Kuratorium zostały wyłączone, dopiero w roku 1947 weszły w skład Państwowych Gospodarstw Rolnych Sadków. Starcy i kalecy znajdujący się w "Przytułku dla Starców" utrzymywani z dochodów fundacji ks. Piotra Skargi w Grójcu zostali objęci opieką państwa którą sprawowało Starostwo Powiatowe w Grójcu Referat Opieki Społecznej.

Border dates:

1854-1947

Classification:

Creator's name:

Dates:

1854-1947, 1854-1947.

Former name:

Foreign language name:

Languages:

Availability:

Total archival files:

43

Total archival files processed:

43

Total archival files without records:

0

Total linear metres

0.0

Total linear metres processed

0.5

Total linear metres without records

0.0

Total archival files:

0

Total files:

0

Total size (in MB):

0.0

Total documents

0

Total cases

0

Total classes

0

Total archival files:

0.0

Total running meters :

0.0

Dates of non-archival documentation :

Name Quantity Inventory uwagi
Approved book inventory Tak 43ja
Approved book inventory Tak 43ja