1.Budynki patronackie a) powiat wąbrzeski (1910-1918) - budynki kościelne, sygn.1 b) Dębowałąka - seminarium duchowne, sygn.2 c)Młyniec - zabudowania strażników granicznych, sygn.3 d)Wąbrzeźno - plebania, sygn.4 e) powiat wąbrzeski (1923-1931) - budynki należące do OUZ, sygn.5 Plany przedstawiające budowę domu mieszkalnego dla żandarma w Ryńsku zostały ułożone w obwolucie zastępczej chronologicznie projektami.

Druga połowa XIX w., szczególnie zaś lata po wojnie francusko-pruskiej, były okresem pomyślnym dla rozwoju gospodarki pruskiej. Przedsięwzięto wtedy szereg posunięć, które miały na celu usprawnienie zarządzania gospodarką oraz przyczynienie się do podniesienia jej wydajności. Ten pozytywny trend znalazł także swoje odbicie w budownictwie. Zaktywizowana została działalność powiatowych inspekcji budowlanych (Kreisbau Inspektionen). System nadzoru budowlanego w państwie pruskim zorganizowano znacznie wcześniej. Wkrótce po utworzeniu w 1772 r. w Kwidzynie Kamery Wojennej i Domen (Kriegs-und Domänen Kammer) ustanowiono do dozoru spraw budowlanych tzw. Landbaumeistern, do których obowiązków należała międzi innymi coroczna kontrola przeprowadzonych w podleglych im okręgach prac budowlano-remontowych. Ostatecznie sieć organizacyjna urzędów budowlanych w prowincji Prusy Zachodnie ukształtowała się w latach dwudziestych XIX w., po przeprowadzonych reformach administracyjnych. Przetrwała ona aż do 1919 r. do chwili przejęcia tych terenów przez administrację polską. Terytoria rejencji gdańskiej i kwidzyńskiej dzieliły się na szereg samodzielnych obwodów budowlanych. W przypadku rejencji kwidzyńskiej podział na powiaty budowlane odpowiadał w zasadzie podziałowi administracyjnemu. Inspekcje budowlane znajdowały się tutaj przy siedzibach starostw powiatowych (Landratsämter). Dokładne daty utworzenia poszczególnych inspekcji budowlanych nie są znane. Powiatowe Inspekcje Budowlane w Chełmnie i Toruniu powstały przypuszczalnie wraz z innymi placówkami tego typu w pierwszwj połowie XIX w. Czas powstania Inspekcji w Wąbrzeźnie należy przesunąć o kilkadziesiąt lat. Wiąże się to z późnym utworzeniem powiatu wąbrzeskiego (6.VI.1887r.). Uwzględniając daty powstania pokrewnych urzędów administracji specjalnej tego powiatu oraz opierając się na materiale aktowym można przypuszczać, że powstała ona na poczatku XX w., na pewno przed rokiem 1904. Terenem działania wymienionych Inspekcji Budowlanych były odpowiadające im miasta i powiaty (chełmiński, toruński, wąbrzeski) w ich ówczesnych granicach. Na czele każdej inspekcji stał kierownik urzędu tzw. Kreisbauinspektor, który w hierarchii służbowej podlegał bezpośrednio władzom rejencji kwidzyńskiej i ustanowionemu przez nie do dozoru spraw budowlanych radcy budowlanemu (Regierungs und Baurat für den Landbau). W 1910 r. inspekcje budowlane przyjęły nazwę urzędów budownictwa naziemnego (Hochbauämter). Nazwa taka utrzymała się do 1919 roku. Jak się wydaje zmiana ta nie pociągnęła za sobą zmian w zakresie kompetencji urzędów. Do zakresu czynności powiatowych inspekcji budowlanych należało techniczne opracowanie zagadnień budowlano-remontowych wszystkich urzędów administracji państwowej z wyjątkiem zarządów wodnych, melioracyjnych, kolejowych, górskich i wojskowych. Przeprowadzały kontrole nad pracami przy budowach patronackich, głównie kościołów i szkół subsydowanych przez państwo. Podobne funkcje pełniły inspekcje budowlane na terenie domen i rejonów leśnych. Pod ich pieczą pozostawały też drogi rządowe. Państwowe inspekcje budowlane współpracowały również przy ochronie zabytków. Niezwykle istotną stroną ich działalności było przygotowywanie projektów oraz uzupełnianie map obwodów budowlanych. Struktura organizacyjna Państwowych Inspekcji Budowlanych w Chemnie, Toruniu i Wąbrzeźnie nie jest znana. W oparciu o sygnatury oraz protokoły wizytacji można jednak przyjąć, że była ona prosta. Na czele urzędu stał Kreisbauinspektor majacy do pomocy młodszy personel techniczny i biurowy. We wszystkich trzech kancelariach prowadzony był dziennik podawaczy. Ponadto w Inspekcji chełmińskiej istniały inne pomoce kancelaryjne jak: spis akt, spisy bieżących spraw oraz wykaz map domen wraz z opisem treści. Kancelaria toruńska obok dziennika podawczego posiadała spis akt i planów. Omówiona wyżej struktura organizacyjna oraz podporządkowanie władzom nadrzędnym przetrwało do końca istnienia urzędów, tj. do chwili przejęcia administracji tych terenów przez władze polskie. Ostatnie akta świadczące o działalności Urzędu Budownictwa Naziemnego w Chełmnie i Toruniu pochodzą z 1919 roku. Po przejęciu administracji tych terenów przez władze polskie, co nastąpiło w styczniu 1920 r., przystąpiono natychmiast do organizowania urzędów polskich, które miały zapewnić ciągłość administracji terenowej. Przejęcie budynku byłego Urzędu Budownictwa Naziemnego w Chełmnie nastąpiło na mocy umowy z 20.01.1920 r. zawartej między komisarzem szczegółowym Plucińskim i Zarządem Urzędu. Natomiast pierwsze ślady funkcjonowania Państwowej Inspekcji Budowlanej w Toruniu odnajdujemy w aktach od IV.1920 r. Ta nazwa urzędu była używana przejściowo, od 1921 r. brzmi ona - Państwowy Urząd Budownictwa Naziemnego w Toruniu. Urzędy polskie posiadały podobny teren działania i zakres czynności jak ich poprzednicy z okresu pruskiego. Nie uległa także zmianie prosta struktura organizacyjna instytucji. W swojej działalności Państwowe Urzędy Budownictwa Naziemnego w Chełmnie, Toruniu i Wąbrzeźnie podlegały do 1932 r. Wydziałowi Robót Publicznych Urzędu Wojewódzkiego Pomorskiego w Toruniu. Rozporządzeniem Wojewody Pomorskiego z 11.IV.1932 r. urzędy te, podobnie jak inne placówki tego typu na obszarze województwa pomorskiego, zostały zlikwidowane. W wyniku zespolenia samodzielnych organów technicznych, jakimi były Państwowe Urzędy Budownictwa Naziemnego z władzami administracji ogólnej, utworzone zostały przy niektórych starostwach powiatowych referaty budowlane mające sprawować czynności państwowej służby budowlanej dla kilku powiatów. Obszary powiatów chełmińskiego, toruńskiego i wąbrzeskiego objął swą działalnością Referat budownictwa przy Starostwie Powiatowym w Toruniu.