Zespół
Content:
I. Akta dr Ottona Steinborna (1883-1968). 1. Działalność polityczna, sygn.1-2. 2. Działalność społeczna, sygn. 3. 3. Działalność narodowa, sygn. 4-5. 4. Działalność naukowa, sygn. 6-10. 5. Korespondencja, sygn. 11. 6. Sprawy rachunkowe, sygn. 12. II. Akta Heleny Steinbornowej (1908-1952) 1. Działalność społeczna, sygn. 13. 2. Twórczość dramatyczna, sygn. 14. 3. Scenariusze słuchowisk radiowych, sygn. 15-17. 4. Korespondencja, sygn. 18. 5. Zyciorys, wspomnienie pośmiertne, sygn. 19. III. Akta Idy Kawczyńskiej - matki Heleny. Korespondencja prywatna (1897-1942), sygn. 20. IV. Akta Adama Steinborna - syna Heleny i Ottona. Wspomnienie o rodzicach (1975), sygn. 21. V. Zbiory Heleny i Ottona Steinbornów. Fotografie, pocztówki, gazety, broszury (1897-1948), sygn. 22-26.
About the Creator:
Rodzina Steibprnów pojawia się w Księgach Kościelnych Kamienia Krajeńskiego pod koniec XVIII w. Steinbornowie byli pochodzenia niemieckiego i należeli prawdopodobnie do grup kolonistów sprowadzonych do Polski z Nadrenii po I rozbiorze. Otto, syn Jana, nauczyciela wiejskiego, urodził się 26.5.1868 r. w Suminach w powiecie tucholskim. Uczył się początkowo w seminarium w Pelplinie-jedynej szkole na Pomorzu, w której obowiązywał polski język wykładowy a następnie - w polskim gimnazjum w Chełmnie. W 1882 r. został przyjęty do tajnego stowarzyszenia Filomatów. Działalność filomacką w chełmińskim gimnazjum przerwały w 1889 r. represje władz pruskich - Ottona wyrzucono ze szkoły, ostatnią klasę oraz egzamin abituriencki złożył w 1891 r. w Demmin/Niemcy/. Po maturze przeniósł się na studia teologiczne do Berlina, po roku jednak wybrał medycynę. W czasie studiów należał do Towarzystwa Naukowego Polaków. Studia umożliwiło mu stypendium Towarzystwa Pomomocy Naukowej w Poznaniu. Doktorat złożył w 1899 r. w Lipsku i jako lekarz dermatolog osiedlił się w Toruniu, pozostajżc w tym mieście do śmierci. Ślub z Heleną Kawczyńską, córką Juliana I Idy Bronisławy z Winieckich, zawarł odtąd w roku 1900. Helena urodziła się 10. II 1875 r. w Czarnkowie w województwie poznańskim, była córką urzędnika sądowego. Ukończyła szkołę licealną panien Danysz w Poznaniu, jako organizarorka stowarzyszenia "Warta" prowadziła w tym okresie tajne kursy języka polskiego. W Toruniu znaleźli Steinbornowie duże pole dla działalności społeczno-kulturalnej i narodowej. W latach 1915-1923 ich dom przy ulicy Łaziennej stał się ośrodkiem życia społecznego i kulturalnego miasta, był miejscem spotkań ofiarnych działaczy. Organizowano liczne odczyty z historii i literatury polskiej, prowadzono badania nad historią Pomorza. W siedzibie Towarzystwa Naukowego przy ulicy Wysokiej (którego sekretarzem, bibliotekarzem, a później wiceprezesem był dr Steinbor) oraz w sali "Wiktoria", urządzono "żywe obrazy"- nieme przedstawienia, które były ulubioną dziedziną Heleny Steinbornowej. One je reżyserowała i była kierownikiem literackim. Fotografie "żywych obrazów" zachowały się w aktach. Przed wybuchem I wojny oraz w czasie jej trwania Steinbornowie byli zangażowani niemal we wszystkich poczynaniach organizacji polskich, Otton- w naukowych i politycznych, - Helena w społecznych. W okresie I wojny Helena współpracowała z towarzystwem "Wełnianka", rozwijając akcję oświatową i pomocy dla ofiar wojny. Była też przewodniczącą Komitetu Powitania Wojsk Polskich w Toruniu w styczniu 1920 r. z ważniejszych organizacji, w których aktywnie działała Helena Steinbornowa, należy wymienić: "Wełniankę", Towarzystwo Pomocy Naukowej dla Dziewcząt, Towarzystwo Czytelni Ludowych, Towarzystwo Śpiewacze "Lutnia", Towarzystwo Opieki nad Dziećmi, Polską Radę Ludową, Okręg Pomorski PCK. Była również inicjatorką zbiórki społeczeństwa pomorskiego na zakup "Daru Pomorza", organizatorką świątecznych bazarów na rzecz bezdomnych. Miała też liczne odczyty z zakresu historii, literatury polskiej, rocznic historycznych oraz pogadanki w Polskim Radio w latach 1935-1939 i 1946 r. we wszystkich poczynaniach cechował ją zmysł organizacyjny, np.. Przy urządzaniu dekoracji Torunia na powitanie wojsk polskich, przemianowaniu ulic według dzialnic miasta itp.. W zachowanym w aktach życiorysie Heleny czytamy: "Współdziałała niemal we wszystkich organizacjach polskich, charytatywnych, katolickich, udzielając wskazówek lub inicjatywy do urządzania wystaw i uroczystości związanych z rocznicami narodowymi, polskich obrzędów, tradycji świątecznych lub imprez charytatywnych, pod których pozorem łączyło się społeczeństwo polskie i krzepiło na duchu." Jej zamiłowania artystyczne i zainteresowanie zabytkami pozwoliły m.in.. uchronić przed zniszczeniem 3 skrzydła ołtarza głównego z kościoła N.M.P. i rzeżb w kościele św. Jana. W okresie okupacji mieszkanie Heleny przy ulicy Bydgoskiej było punktem przerzutów, skrzynką i miejscem zakonspirowanych lekcji języka polskiegi i historii Polski. Odznaczona była Złotą Odznaką Czrwonego Krzyża oraz Kawalerskim Krzyżem Polonia Restituta. Helensa Steinbornowa zmarła 23. X 1952 r. Otton Andrzej Steinborn był lekarzem dermatologiem, ale obok pracy zawodowej pełmił bardzo liczne funkcje społeczne m.in. był wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Naukowego, inicjatorem Muzeum Ziemi Pomorskiej, prezesem Komisji Zbiorów Pomorskich, człomkiem Prezydium Rady Zrzeszeń Naukowych, Kulturalnych i Artystycznych Ziemi Pomorskiej, prezewsem Towarzystwa Lekarskiego, inicjstorem Wojewódzkiej Lecznicy Dobrego Pasterza, założycielem Instytutu Bałtyckiego, członkiem Komitetu Wyzwolenia Pomorza, prezesem Polskiej Rady Ludowej w 1918 r. a w r. 1920- pierwszym, komisarycznym prezydentem polskim m. Torunia. Steinborn był również współzałożycielem Konfraterni Artystów, Narodowej Partii Robotniczej, współtwórcą "Głosu Robotnika", radnym m. Torunia oraz senatorem Rzeczypospolitej Polskiej. Opublikował osiem pozycji wydawniczych lekarskich i Toruniana ( dotyczące dziejów i polskości Torunia). W r. 1933, w zwiazku z jubileuszem 700-lecia Torunia, dr Steinborn zgromadził szereg notatek i opracował obszerny referat na uroczyste posiedzenie Towarzystwa Lekarskiego. Pracę " Lekarze w mieście Toruniu" możemy znaleźć w aktach zespołu. Z okazji jubileuszu dr Steinborn napisał również rozprawę " Polskość Torunia W ubiegłym 700- leciu." Otton Steinborn był odznaczony Złotym Krzyrzem Zasługi i Oficerskim Krzyrzem Polonia Restituta. Zmarł w Toruniu 4. VIII 1936 r.
Border dates:
1883-1952 [1975]
Classification:
archiwa prywatne i spuścizny
Creator's name:
Dates:
1883-1952, 1975-1975.
Former name:
Foreign language name:
Languages:
polski, niemiecki
Availability:
Available in full
Total archival files:
27
Total archival files processed:
26
Total archival files without records:
0
Total linear metres
0.61
Total linear metres processed
0.6
Total linear metres without records
0.0
Total archival files:
0
Total files:
0
Total size (in MB):
0.0
Total documents
0
Total cases
0
Total classes
0
Total archival files:
0.0
Total running meters :
0.0
Dates of non-archival documentation :
| Name | Quantity Inventory | uwagi |
|---|---|---|
| Approved book inventory | Tak |