I. Miejska Rada Narodowa a/ Prezydium, sygn. 1-77. b/ Komisje, sygn. 78-114. II. Zarząd Miejski w Toruniu 1. Wydział Ogólny, sygn. 115-346. 2. Wydział Finansowy,sygn. 347-388. 3. Wydział Kontroli Miejskiej, sygn. 389-412. 4. Wydział Administracyjny, sygn. 413-617. 5. Wydział Oświaty, Kultury i Sztuki, sygn. 618-705. 6. Wydział Zdrowia, sygn. 706-722. 7. Wydział Opieki Społecznej, sygn. 723-749. 8. Wydział Aprowizacji, sygn. 750-767. 9. Wydział Techniczny, sygn. 768-778. 10. Oddział Przemysłu i Handlu, sygn. 779-842. 11. Oddział Planowania, sygn. 843-849. 12. Oddział Kwaterunkowy, sygn. 850-855. 13. Dobra i Lasy Miejskie, sygn. 856-869. 14. Zbiory, sygn. 870-871. 15. Wykaz pracowników - 11 teczek.

W dniu wyzwolenia 1.02.1945 r. utworzył się w Toruniu Komitet Obywatelski. Komitet ten w porozumieniu z Komendą Wojenną miasta powołał tymczasowego prezydenta miasta ( Kazimierza Jaźwieckiego). Przystąpiono też z miejsca do organizowania biura Zarządu Miejskiego. Już w dniach 4-5 lutego rozpoczęły działalność wydziały: Administracyjny, Aprowizacyjny, Budowlany, Kultury, Gospodarczy, Oddział Mieszkaniowy, a w następnych dniach wydziały: Ogólny, Zdrowia i Opieki Społecznej, Oddział Wojskowy. Wkrótce (luty - marzec) uruchomione zostały także przedsiębiorstwa miejskie: Elektrownia, Gazownia, Tramwaje, Rzeźnia Miejska, Wodociągi i Kanalizacja, Zakład Oczyszczania Miasta. 18 marca 1945 r. odbyło się I posiedzenie MRN w Toruniu. Delegowani przez partie polityczne, organizacje społeczne, młodzieżowe, kulturalne, związki zawodowe i spółdzielczość, radni w liczbie 36 dokonali wyboru Prezydium MRN składającego się z przewodniczącego, jego zastępcy i 3 członków. Na inauguracyjnym posiedzeniu MRN dokonano też wyboru Kolegium Zarządu Miejskiego. W skład jego wszedł prezydent miasta, dwóch zastępców i 4 członków (ławników). Prezydentem został Stanisław Dobrowolski. Ustrój miasta Torunia w latach 1945-1950, podobnie jak wszystkich miast w Polsce w tym okresie, normowały przepisy dekretu z dnia 23.11.1944 r., o organizacji i zakresie działalności samorządu terytorialnego łącznie z kilku artykułami ustawy z 23.07.1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządowego oraz ustawy z dnia 11.09.1944 r. o organizacji i zakresie działania rad narodowych. Władze miejskie stanowiły: Miejska Rada Narodowa jako organ uchwałodawczy oraz Zarząd Miejski jako organ wykonawczy. Ponieważ Toruń był miastem wydzielonym, Miejska Rada Narodowa posiadała uprawnienia powiatowej rady, a na czele Zarządu Miejskiego stał prezydent, który sprawował także funkcje starosty grodzkiego - będąc szefem administracji rządowej. Miejska Rada Narodowa, do której zadań należało planowanie działalności publicznej, uchwalenie budżetu, kontrola nad działalnością organów wykonawczych i powoływanie samorządowych organów wykonawczych, działała na sesjach odbywanych przeciętnie raz w miesiącu oraz poprzez swe Prezydium i Komisje. Prezydium MRN, zgodnie z regulaminem MRN w Toruniu z 1948 r. spełniało następujące zadania: 1. Czuwało nad wykonywaniem uchwał MRN i zarządzeń władz nadrzędnych. 2. Spawowało kontrolę nad działalnością instytucji, zakładów i urządzeń podległych radzie. 3. Układało porządek obrad Rady. 4. Przygotowywało sprawozdania dla WRN. 5. Przedstawiało Radzie wnioski o kooptacji nowych członków oraz o wykluczenie z Rady. 6. W wypadkach wyjątkowych wykonywało w okresie między posiedzeniami MRN wszystkie czynności należące do kompetencji Rady. Do wykonywania stałych lub przejściowych zadań Miejska Rada Narodowa wyłaniała spośród swych członków Komisje. Stałymi Komisjami MRN w Toruniu były: Komisja Finansowo-Budżetowa, Oświatowa, Administracyjna, Kontroli Społecznej, okresowymi: Komisja Zdrowia, Kwalifikacyjna, Podatku Gruntowego, Racjonalizacji Pracy, Komisja dla wykonywania kontroli społecznej nad działalnością MO, Społeczna Komisja Kontroli Cen, Obywatelska Komisja Podatkowa, Rada Szpitalna Publicznego Szpitala Miejskiego. Pomocniczym organem MRN było Biuro utworzone w połowie 1947 r. składająca się z 3 osób (czynności biurowe, wg regulaminu MRN wykonywały także fachowe organa Zarządu Miejskiego). Będący organem wykonawczym MRN Zarząd Miejski działał kolegialnie (wydając uchwały) lub jednoosobowo. Sprawy nie przydzielone wyraźnie Miejskiej Radzie Narodowej ani Kolegium Zarządu Miejskiego załatwiał prezydent. Kontrolą działalności Zarządu Miejskiego przysługiwała Wojewódzkiej Radzie Narodowej, jej Prezydium i Wydziałowi Wojewódzkiemu. Biuro Zarządu Miejskiego w Toruniu działało w oparciu o statut organizacyjny z 1938 r., stopniowo uzupełniany i zmieniany wraz z rozwojem organizacyjnym Zarządu Miejskiego. W marcu 1945 r., w obrębie Zarządu Miejskiego funkcjonowały Wydziały: Ogólny, Finansowy, Administracyjny, Gospodarczy, Budowlany, Kultury, Zdrowia i Opieki Społecznej, Aprowizacji, Oddziały Kwaterunkowy, Wojskowy i Kontroli Miejskiej. 8 kwietnia 1945 r. powstaje Wydział Przemysłowy, który przejmuje uprawnienia działającego do tego czasu pełnomocnika grupy operacyjnej Komitetu Ekonomicznego Rady Minstrów kontynuując pracę związane z przejęciem i zabezpieczeniem fabryk i warsztatów. 5 maja 1945 r. samodzielne oddziały Wojskowy i Kontroli Miejskiej przekształcone zostały w Wydziały, w miejsce dotychczas działającego Wydziału Aprowizacyjnego utworzony zostaje Wydział Aprowizacji i Handlu oraz Wydział Budowlany zmienia nazwę na Wydział Techniczny. 27 sierpnia 1945 r. dotychczasowy Wydział Zdrowia i Opieki Społecznej rozpada się na dwa wydziały: Wydział Pracy i Opieki Społecznej i Wydział Zdrowia. Tak ukształtowana struktura organizacyjna Zarządu Miejskiego nie ulega większym zmianom poza drobnymi reorganizacjami wewnątrz wydziałów, przez ponad półtora roku. Poważniejsze zmiany przyniosło zarządzenie Prezydenta z 30.04.1947 r., które znosiło samodzielność Wydziału Przemysłowego włączając jego agendy do Wydziału Aprowizacji i Handlu. Ten ostatni wydział w związku z powyższym zmienił nazwę na Wydział Aprowizacji, Przemysłu i Handlu. Wkrótce, bo już 24.12.1947 r. następuje nowa reorganizacja - oddziały przemysłu i handlu wyodrębniają się w samodzielny Oddział Przemysłu i Handlu, a pozostały Wydział otrzymuje nazwę Wydziału Aprowizacji. W tym samym czasie z Wydziału Technicznego wyłączony został Oddział Mierniczy z którego utworzono Miejskie Biuro Pomiarów. 30.09.1949 r. następuje likwidacja Wydziału Aprowizacji, a 12.12.1948 r. Wydziału Kontroli Miejskiej. Na miejsce tego ostatniego powołany zostaje Samodzielny Oddział Planowania i Kontroli, który przejął także funkcje dotychczasowego Oddziału Planowania działającego w obrębie Wydziału Technicznego. Najpełniejszą strukturę i przejawniającą pewną stabilność posiadał Zarząd Miejski w latach 1948-1949. Składał się on wówczas z 12 wydziałów i 3 samodzielnych oddziałów, 7 przedsiębiorstw i zakładów miejskich. 1. Wydział Ogólny 2. Wydział ( Inspektorat ) Kontroli Miejskiej 3. Wydział Administracyjny 4. Wydział Finansowy 5. Wydział Gospodarczy 6. Wydział Oświaty Kultury i Sztuki 7. Wydział Opieki Społecznej 8. Wydział Zdrowia Publicznego 9. Wydział Aprowizacji 10. Wydział Techniczny 11. Wydział Wojskowy 12 . Wydział Miejskie Biuro Pomiarów 13. Oddział Przemysłu i Handlu 14. Oddział Kwaterunkowy 15. Oddział Nieruchomośći Miejskich 16. Przedsiębiorstwa i Zakłady Miejskie a/ zakłady Publiczny Szpital Miejki b/ przedsiębiorstwa 1. Dobra i Lasy Miejskie 2. Elektrownia, Gazownia, Tramwaje, Autobusy 3. Rzeźnia Miejska, Targowisko 4. Zakład Oczyszczania Miasta 5. Klinkiernia i Cegielnia 6. Wodociągi i Kanalizacja W związku z próbami ujednolicenia organizacji zarządów miejskich podejmowanymi przez Ministerstwo Administracji Publicznej w 1949 r. opracowany został projekt nowego statutu Zarządu Miejskiego w Toruniu. Ze względu na charakter miasta (miasto uniweryteckie, siedziba niektórych władz II instancji) władze miejskie chciały przeforsować statut przewidziany dla miast liczących powyżej 100 tyś. mieszkańców. Statut ten nie został zatwierdzony przez Kancelarię Rady Państwa, w związku z czym struktura organizacyjna ZM nie uległa zmianom do czerwca 1950 r. tzn., do wejścia w życie ustawy z dnia 20.03.1950 r. o jednolitych organach władzy państwowej.