Zespół
Content:
1. Dziennik podawczy (1932–1933), sygn. 1; 2. Sprawozdania z inspekcji (1935–1938), sygn. 2; 3. Akta kredytowe i majątkowe stron (1933–1939), sygn. 3-3178.
About the Creator:
Urzędy rozjemcze do spraw kredytowych małej własności rolnej powołane zostały w 1932 r. rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23.08.1932 r. (Dz.U.R.P.Nr 72 poz.653). W tym czasie wieś polską dotknęły skutki ogólnego kryzysu gospodarczego z lat 1929-1932. Chłopi popadali w nędzę. Gdy praca chłopa mało-a nawet średniorolnego przestała być opłacana, "kredyt" stał się w gospodarstwie chłopskim koniecznym czynnikiem gospodarczym, a zużywany był do celów konsumpcyjnych na zaspokajanie najniezbędniejszych potrzeb. Wymienione urzędy rozjemcze z 1932 r. istniały tylko kilka miesięcy i miały dość wąski zakres działania, polegający na określaniu stosownie do zdolności płatniczych i możliwości gospodarczych dłużnika: 1) terminów i warunków spłaty długu pieniężnego osoby, której głównym zawodem jest gospodarka rolna na obszarze nie przekraczjącym 50 ha, 2) granic korzyści majatkowych, które mogą być pobierane od takich długów. Spod działania omawianego rozporzadzenia zostały wyłączone długi zaciagnięte wobec Skarbu Państwa, banków i instytucji państwowych, samorządowych, komunalnych (KKO), spółdzielczych. Ustawa z dnia 28.03.1933 r. "rozciągnęła przepisy rozporzadzenia z 1932 r. na właścicieli, użytkowników i dzierżawców gospodarstw wiejskich bez względu na wielkość ich powierzchni", a w związku z tym przekształciła dotychczasowe urzędy rozjemcze dla spraw kredytowych w "powiatowe urzędy rozjemcze do spraw majątkowych posiadaczy gospodarstw wiejskich". Do tych gospodarstw zaliczano również gospodarstwa ogrodnicze, rybne, hodowlane i leśne, przy czym takowe o powierzchni do 100 ha uznawano za gospodarstwa małe. Zakres działania nowych powiatowych urzędów rozjemczych powiększono o: 1) zaliczenie procentów i in. korzyści majątkowych pobieranych przez właściciela w stosunku wyższym jak dozwolony prawem, na poczet wpłaty długu; 2) zmniejszanie czynszu dzierżawnego i przedterminowe rozwiązywanie umów dzierżawnych. W 1934 r. rząd przyznał posiadaczom gospodarstw wiejskich nowe ulgi, które "objęły prawie cały zakres zobowiązań finansowych tych gospodarstw, ale w dalszym ciągu tylko w sferze stosunków prywatnych". Rozporządzeniem Prezydenta R-plitej z 24.10.1934 r. rozłożone zostały i równocześnie obniżone zostało oprocentowanie wspomnianych długów, a urzędy rozjemcze otrzymały prawo: a) obniżania kosztów sądowych, egzekucyjnych i adwokackich, b) zmniejszania należności z tyt. Działów rodzinnych i spadkowych, c) obniżania długów z tytułu ceny kupna nieruchomości ziemskich (obniżanie długu hipotecznego), d) obniżania długów z tytułu reszty ceny kupna nieruchomości, e) uchylania lub ograniczania odpowiedzialności poręczycieli, f) uchylania skutków zalegania z zapłatą (wstrzymanie egzekucji). Urzędy rozjemcze mogły stosować rygory wobec dłużników, którzy nie wywiązywali się ze swych zobowiązań. Urząd mógł: a) uchylić prawo spłaty długu papierami wartościowymi, b) zmniejszyć lub uchylić ulgi, c) przekazać inwentarz dzierżawcy na pokrycie należności wierzycieli. Jak wynika z akt, Powiatowy Urząd Rozjemczy w Świeciu n/W rozpatrywał i rozstrzygał ponadto: 1) ustalenie długu rolniczego i jego charakteru (rolniczy względnie nie rolniczy), 2) obniżanie czynszu dzierżawnego, 3) redukcja czynszu dzierżawnego.Powiatowy Urząd Rozjemczy w Świeciu n/Wisłą działał przy Powiatowym Związku Komunalnym, zajmując w gmachu Starostwa i Wydziału Powiatowego oddzielny lokal. Działalność jego rozciągała się na obszar powiatu świeckiego, ponieważ powiat ten był bardziej rozległy od innych-obejmował 18 dużych gmin wiejskich-1670 km. Kw. I 90 tysięcy mieszkańców, stąd, jak mówi sprwozdanie z inspekcji Powiatowego Urzędu Rozjemczego przeprowadzonej 16.IV.1935 r. "Powiatowy Urząd Rozjemczy w Świeciu cieszy się na Pomorzu największą ilością spraw wpływających". Urząd Rozjemczy podlegał resortowi Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych przez Urząd Wojewódzki Pomorski-Wojewódzkie Biuro do spraw Finansowo-Rolnych w Toruniu. Obsadę urzędu stanowił przewodniczący, jego zastępca i sekretarz, czasowo angażowana była pomocnicza siła biurowa. W skład Zespołu Orzekającego wchodził przewodniczący lub jego zastępca oraz dwóch ławników, z których jeden musiał być rolnikiem, drugi zaś innego zawodu. Jak wynika z protokołu lustracji ogólna ilość ławników sięgała 20 osób. Przedwodniczącego, jego zastępce oraz ławników mianował i odwoływał prezes Sądu Okręgowego z pośród kandydatów mających, o ile to było możliwe, wykształcenie prawnicze, a proponowanych przez Wydział Powiatowy, który przed postawieniem wniosku wysłuchiwał opinii Wojewódzkiego Komitetu do Spraw Finansowo-Rolnych. Przyjęcie funkcji członka Urzędu Rozjemczego było obowiązkowe. Urząd Rozjemczy współdziałał z Powiatowym Biurem do Spraw Finansowo-Rolnych, z którym nawet w pewnym okresie wspólnie zajmował jeden pokój biurowy. Między innymi wnioski petentów wpływając do Powiatowego Urzędu Rozjemczego obowiązkowo rejestrowane były również przez Powiatowe Biuro do Spraw Finansowo-Rolnych. Koszty związane z utworzeniem i utrzymaniem Powiatowego Urzędu Rozjemczego pokrywane były z budżetu Powiatowego Związku Komunalnego.
Border dates:
1932-1939
Classification:
administracja specjalna
Creator's name:
Dates:
1932-1939.
Former name:
Foreign language name:
Languages:
polski
Availability:
Available in full
Total archival files:
3178
Total archival files processed:
3178
Total archival files without records:
0
Total linear metres
5.5
Total linear metres processed
5.5
Total linear metres without records
0.0
Total archival files:
0
Total files:
0
Total size (in MB):
0.0
Total documents
0
Total cases
0
Total classes
0
Total archival files:
0.0
Total running meters :
0.0
Dates of non-archival documentation :
| Name | Quantity Inventory | uwagi |
|---|---|---|
| Approved book inventory | Tak |