Szpital Miejski we Włocławku

Reference code
71/1042/0
Number of series
0
Number of scans
0

Content:

1. Sprawozdania roczne o stanie zatrudnienia, sygn. 1; 2. Rejestr operacji chirurgicznych wykonanych w Szpitalu św. Antoniego we Włocławku od 14.04.1943 r. do 20.02.1946 r., sygn. 2.

About the Creator:

Początki miejskiego szpitala we Włocławku sięgają pierwszej połowy XIX w. Rząd Królestwa Polskiego nakazał władzom Włocławka założenie szpitala, który spełniałby ówczesne standardy. Środki na ten cel pochodziły w dużej mierze z ofiar fundatorów. Jednym z pierwszych darczyńców był ks. Józef Żurawski, kanonik katedry płockiej. W swoim testamencie, 11 XI 1810 r., zapisał część majątku Pinino oraz uwzględnił pokrycie kosztów osiedlenia w projektowanym szpitalu Sióstr Miłosierdzia. Pieniądze wpływały także od włocławskich cechów, duchowieństwa oraz mieszkańców wszystkich miast powiatu. Ósmego I 1823 r. decyzją Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji nr 4600/28321, zgodnie z ustawą rządową z 2 XII 1817 r., dokonano aktu założenia szpitala. Nadzór nad jego działaniem sprawowała utworzona we Włocławku na mocy ustawy z 1817 r. Rada Dozorcza Szpitali w Obwodzie Kujawskim. Na cele szpitalne przekazano dwa domy rządowe zlokalizowane przy Trakcie Toruńskim (późniejsza ul. Toruńska) na Zazamczu. Wymagały ona gruntownego remontu i prac adaptacyjnych, które przeprowadzono w l. 1823–1824. Okazało się jednak, że nie było wystarczających środków finansowych na prowadzenie szpitala. W tej sytuacji część pomieszczeń postanowiono wydzierżawić i za uzyskane w ten sposób pieniądze powiększyć główny budynek szpitalny o połowę. Dzięki staraniom ks. Antoniego Fijałkowskiego, prałata włocławskiego, udało się również pozyskać fundusze rządowe, a ze strony społeczeństwa wciąż napływały ofiary pieniężne. Realizację przedsięwzięcia opóźniło powstanie listopadowe. Budynki szpitalne stanowiły schronienie najpierw dla wojsk polskich, a później rosyjskich. Prace budowlane zakończono w 1833 r., jednak szpital nadal nie dysponował odpowiednim wyposażeniem i środkami finansowymi. Rada Główna Opiekuńcza w Warszawie zaleciła zorganizowanie opieki medycznej na wzór ewangelickiego Szpitala św. Łukasza i Szpitali Starozakonnych w Warszawie, a także publicznych szpitali w Kielcach i Radomiu. Zgodnie z nową ustawą rządową z 1832 r. w miejsce Rady Dozorczej utworzono w dniu 24 VIII 1834 r. Radę Opiekuńczą Szczegółową Zakładów Dobroczynnych pow. włocławskiego. Przejęła ona od władz wojskowych użyczone im pomieszczenia szpitala rozpoczynając prace zmierzające do uruchomienia Szpitala Obwodu Kujawskiego, który otwarto 1 IV 1835 r. Rada Opiekuńcza, funkcjonująca do 1870 r., zarządzała majątkiem szpitala, decydowała o przyjęciu pensjonariuszy, wysokości kosztów leczenia, zawierała umowy na dostawy leków i żywności, przygotowywała projekty budżetów rocznych. Ukaz carski z 20 VIII 1845 r. nakazywał wszystkim szpitalom wybór patrona. Włocławski szpital przyjął imię św. Antoniego, na cześć zasłużonego dla szpitala ks. Antoniego Fijałkowskiego. Pierwszym dyrektorem został dr Michał Nowacki. Tuż po wybuchu I wojny światowej i wycofaniu się Rosjan z Włocławka, już 6 VIII 1914 r. do miasta wkroczyły wojska niemieckie. W X 1914 r. Niemiecka Komenda Wojskowa m. Włocławka oświadczyła, iż szpital musi utrzymać się własnym kosztem. W tej sytuacji ówczesny burmistrz Włocławka, Ludwik Bauer, objął Szpital zarządem komisarycznym, utrzymując go z własnych środków aż do 31 VIII 1916 r. W II 1916 r. Komisja Sanitarna pow. włocławskiego wraz z Komisją Finansową postanowiła przekazać administrację Szpitala św. Antoniego Włocławskiemu Powiatowemu Związkowi Komunalnemu i Magistratowi, co nastąpiło po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. Rozwiązano Radę Dobroczynności Publicznej, a Magistrat 8 V 1919 r. powołał do życia Związek Szpitalny we Włocławku, zarządzający szpitalem. Po wybuchu II wojny światowej, już w połowie IX 1939 r. większość lekarzy wysiedlono, natomiast polskim pacjentom nakazano opuszczenie szpitala i udanie się do pobliskiej Szkoły Powszechnej nr 4 przy ul. Kilińskiego 30. Władze okupacyjne zatrudniły w Szpitalu (Antonius Krankenhaus) personel niemiecki wojskowy i polski cywilny, który w l. 1940–1941 wymieniono na niemieckich przesiedleńców z Litwy, Łotwy, Estonii i Ukrainy. W I 1945 r. opuszczający Włocławek hitlerowcy dokonali dewastacji i grabieży około 75% sprzętu i innego wyposażenia szpitalnego, którego wartość szacowano wówczas na 300 tys. złotych. Dzięki ofiarności pracowników szpitala odzyskano część utraconego wyposażenia lecznicy, resztę braków uzupełniano darami PCK oraz UNRRA. Umożliwiło to kontynuowanie pracy Szpitala św. Antoniego, który wraz ze Szpitalem Żydowskim objęty został wspólną administracją Związku Międzykomunalnego. Oba funkcjonowały pod nazwą Szpital Powszechny św. Antoniego. Po II wojnie światowej państwo polskie stopniowo przejmowało bezpośrednie zarządzanie i nadzór nad działalnością służby zdrowia według wzorów radzieckich. Momentem przełomowym było uchwalenie ustawy z dnia 28 X 1948 r. o zakładach społecznych służby zdrowia i planowanej gospodarce w służbie zdrowia, która zapoczątkowała proces nacjonalizacji szpitali. W tej sytuacji Wydział Zdrowia Wojewódzkiego Urzędu Pomorskiego w Bydgoszczy, na wniosek prezesa i zarządu Związku Międzykomunalnego Utrzymania i Prowadzenia Szpitala św. Antoniego, już 16 II 1949 r. dokonał zmiany nazwy włocławskiego szpitala na Szpital Powszechny. W związku z narzucaną w tym czasie laicyzacją wybrano również nowego patrona lecznicy, którym został wielkopolski działacz społeczny i lekarz Heliodor Święcicki. W 1950 r., na polecenie Wydziału Zdrowia Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy, Powiatowa Rada Narodowa we Włocławku rozwiązała Związek Międzykomunalny i 31 marca przekazała zakład gminie Włocławek. Ponownie zmieniono nazwę szpitala na Szpital Miejski im. Heliodora Święcickiego, pod którą funkcjonował do 1 VII 1973 r. Wówczas, na podstawie rozporządzenia MZiOS z dnia 20 II 1973 r. w sprawie organizacji zespołów opieki zdrowotnej, we Włocławku powołano ogólny zespół opieki zdrowotnej skupiający lecznictwo zamknięte i otwarte pod jednym zarządem. Zlikwidowano dyrekcję zarówno Szpitala Miejskiego, jak i nowo wybudowanego w 1963 r. Szpitala Ziemi Kujawskiej im. Władysława Antoniego Gluzińskiego. Dla odróżnienia obu jednostek przyjęto odpowiednio nazwy: Szpital Miejski nr 1 i Szpital Miejski nr 2. Był to zarazem początek stopniowego włączania poszczególnych oddziałów „starego szpitala” w struktury Szpitala Ziemi Kujawskiej. Po utworzeniu w 1975 r. woj. włocławskiego z dniem 1 I 1976 r. dotychczasowy włocławski ZOZ otrzymał nową nazwę – Wojewódzki Szpital Zespolony. Po likwidacji ZOZ w 1982 r. zakład funkcjonował pod nazwą Szpital Wojewódzki. Nadal jednak rozróżniano „stary” szpital od „nowego”. W takiej postaci Szpital funkcjonował aż do 11 X 1997 r., kiedy ostatni oddział wewnętrzny Szpitala Miejskiego nr 1 przeniesiony został do pomieszczeń nowego szpitala przy ul. Wienieckiej 43 dając początek I oddziałowi wewnętrznemu Szpitala Wojewódzkiego we Włocławku i kończąc tym samym 162-letnią działalność „starego szpitala” we Włocławku.

Border dates:

1943-1952

Classification:

Creator's name:

Dates:

1943-1952, 1952-1952.

Former name:

Foreign language name:

Languages:

Availability:

Total archival files:

2

Total archival files processed:

2

Total archival files without records:

0

Total linear metres

0.0

Total linear metres processed

0.1

Total linear metres without records

0.0

Total archival files:

0

Total files:

0

Total size (in MB):

0.0

Total documents

0

Total cases

0

Total classes

0

Total archival files:

0.0

Total running meters :

0.0

Dates of non-archival documentation :

Name Quantity Inventory uwagi
Approved book inventory Tak