Zespół
Content:
Zespół jako całość stanowi cenne źródło wiedzy na temat dziejów jedynej działającej na terenie powiatu radziejowskiego cukrowni. Zawartość akt dostarcza licznych informacji na temat działalności fabryki, jej finansów oraz organizacji. Najliczniejszą grupę akt stanowią plany i sprawozdania (finansowe, techniczne, z zakresu zatrudnieni i płac). W zachowanych materiałach można odnaleźć informacje o działającym przy cukrowni kinie, przedszkolu czy też kole sportowym. Na uwagę zasługują też znajdujące się aktach maszynopisy poświęcone dziejom wsi Dobre oraz spisana z okazji 70 - lecia historia zakładu. W omawianych dokumentach odnaleźć można również informacje, w tym zdjęcia, na temat wypadków (również śmiertelnych) do których dochodziło na terenie cukrowni.
About the Creator:
Historia Cukrowni Dobre rozpoczyna się w 1902 roku, kiedy to w skutek inicjatywy ziemian i włościan zamieszkujących powiat nieszawski zostało powołane Towarzystwo Akcyjne Cukrowni „Dobre”. Na czele fabryki stał Zarząd (pierwszy skład: Józef Biesiekierski, Józef Czernicki, Andrzej Dorenda, Stanisław Rudnicki, Feliks Bogatko, Aleksander Bormann), wybierany przez akcjonariuszy na walnym zgromadzeniu. Pod koniec 1939 roku cukrownia trafiła pod komisaryczny zarząd niemieckich władz okupacyjnych, działając jako Zuckerfabrik Dobre Aktien-Gesellschaft in Dobre bei Nessau. Po zakończeniu działań wojennych na terenie powiatu radziejowskiego, zgodnie z wytycznymi Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego, Cukrownia „Dobre” dnia 25 lutego 1945 roku została przejęta przez polskie władze administracyjne pod Zarząd Państwowy. W latach 1945 – 1950 znajdowała się w tymczasowym zarządzie państwowym, przechodząc na własność Państwa orzeczeniem Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 21 listopada 1950 roku. Przedsiębiorstwo Państwowe „Cukrownia Dobre” z siedzibą w Dobrem koło Nieszawy utworzono zarządzeniem Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia 14 lipca 1951 roku. Bezpośredni nadzór nad cukrownią wykonywało Pomorskie Zjednoczenie Przemysłu Cukrowniczego w Toruniu, zaś zwierzchni nadzór nad przedsiębiorstwem sprawował Minister Przemysłu Rolnego i Spożywczego przez Centralny Zarząd Przemysłu Cukrowniczego. Na czele przedsiębiorstwa stał dyrektor, który samodzielnie kierował działalnością i był za nią odpowiedzialny. Przedmiotem działania przedsiębiorstwa była produkcja cukru oraz kontraktowanie buraków cukrowych, rzepaku i cykorii. Pierwszym kierownikiem z dniem 11 kwietnia 1945 roku został Zygmunt Ostaszewski, mianowany 26 czerwca 1946 r. dyrektorem Cukrowni Dobre. Na podstawie zarządzenia nr 39 Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia 17 marca 1967 r. w sprawie połączenia przedsiębiorstw państwowych pod nazwą: Cukrownia „Chełmża”, Cukrownia „Brześć Kujawski”, Cukrownia „Chełmica”, Cukrownia „Dobre”, Cukrownia „Janikowo”, Cukrownia „Kruszwica”, Cukrownia „Mełno”, Cukrownia „ Nakło”, Cukrownia „Ostrowite”, Cukrownia „Świecie”, Cukrownia „Tuczno”, Cukrownia „Unisław”, Cukrownia „Żnin, Suszarnia „Wierzchosławice” uległy one połączeniu z dniem 1 kwietnia 1967 roku w przedsiębiorstwo pod nazwą „Cukrownie Kujawskie” z siedzibą Toruniu. Połączenie przedsiębiorstw nastąpiło w ten sposób, że przedsiębiorstwo państwowe „Cukrownia Chełmża” przejęła majątek pozostałych zakładów. Przedsiębiorstwem zarządzał dyrektor przy pomocy trzech zastępców. Przedmiotem działania przedsiębiorstwa była: produkcja cukru, alkoholu, drożdży paszowych, suchego lodu, ciekłego dwutlenku węgla, soli potasowych, pary na sprzedaż, suszu buraka cukrowego i cykorii, kontraktacja buraka cukrowego i cykorii, prowadzenie działalności usługowo – remontowej w zakresie automatyki, prowadzenie usługowo robót remontowo – budowlano – montażowych w przedsiębiorstwach przemysłu cukrowniczego oraz usługowe suszenie rzepaku i innych płodów rolnych. Powyższa struktura organizacyjna funkcjonowała do 1975 r., kiedy mocą zarządzenia nr 47 Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dniem 1 lipca 1975 r. powstały Cukrownie Toruńskie Przedsiębiorstwo Państwowe w Toruniu. W skład wielozakładowego przedsiębiorstwa, oprócz Cukrowni Dobre, weszło jeszcze siedem zakładów: Cukrownia Chełmża, Cukrownia Brześć Kujawski, Cukrownia Chełmica, Cukrownia Mełno, Cukrownia Ostrowite, Cukrownia Unisław oraz Samodzielny Oddział Wykonawstwa Inwestycyjnego w Chełmży. Jednostką nadrzędną Przedsiębiorstwa było Zjednoczenie Przemysłu Cukrowniczego w Warszawie. Zmiany ustrojowe jakie miały miejsce w Polsce po 1989 roku nie ominęły również Cukrowni Dobre. Zarządzeniami: nr 14 Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 marca 1990 r. w sprawie podziału Przedsiębiorstwa Państwowego Cukrowni Toruńskie, nr 53/90 Wojewody Toruńskiego z dnia 26 czerwca 1990 r. w sprawie podziału mienia PP Cukrownie Toruńskie oraz zarządzeniem nr 58/90 Wojewody Włocławskiego z dnia 25 maja 1990 roku utworzono ponownie z dniem 30 czerwca 1990 r. samodzielne Przedsiębiorstwo Państwowe „Cukrownia Dobre”. Organem założycielskim był Wojewoda Włocławski, który pełnił również nadzór nad działalnością przedsiębiorstwa i pracą dyrektora. Przedmiotem działalności fabryki była: produkcja cukru i innych pochodnych cukru oraz dostawa tych wyrobów jednostkom powołanym do obrotu nimi i produkcji, kontraktacja i skup buraka cukrowego na terenie woj. włocławskiego, prowadzenie działalności usługowo remontowej dla przemysłu cukrowniczego i rolnictwa, techniczne przygotowanie fabryki i punktów skupu poprzez działalność remontowo – inwestycyjną, prowadzenie innej działalności zgodnie z przepisami. Zachodzące w trakcie istnienia przedsiębiorstwa zmiany organizacyjne i podległości zakładu nie miały wpływu na nazwę oraz wewnętrzną strukturę organizacyjną cukrowni. Zmianom ulegały jedynie nazw działów np. przerobu na surowcowy. Pogarszająca się sytuacja finansowa przedsiębiorstwa i ujemne fundusze sprawiły, że utraciło ono możliwość kontynuowania działalności. Zobowiązania wobec banku i pozostałych wierzycieli w 1995 r. przekraczały o 23 % księgową wartość jego majątku, a przedsiębiorstwo utraciło niemal całkowicie płynność finansową. Brak zdolności kredytowej, ujemna rentowność oznaczała dalsze pogłębienie się katastrofalnej sytuacji finansowej fabryki. Przyczynami powstania takiej sytuacji były relacje cenowe na rynku cukru w latach 1993 – 1994, prowadzenie poważnych prac modernizacyjnych w 1994 r. w sytuacji braku środków na bieżącą działalność i przede wszystkim narastające obciążenia kosztami finansowymi od kredytów bankowych. W skutek złej kondycji finansowej i wobec braku możliwości przeprowadzenia kampanii buraczanej w dniu 25 sierpnia 1995 r. zakład wydzierżawiono firmie BSO Polska Sp. z o.o z siedzibą w Warszawie. Postawienie przedsiębiorstwa w stan likwidacji nastąpiło w dniu 15 marca 1996 roku na podstawie decyzji Wojewody Włocławskiego nr 14/96 z dnia 23 lutego 1996 roku. Sam proces likwidacji zakończył się dość szybko, bo już 30 czerwca 1996 roku. W dniu 10 września 1996 r. aktem notarialnym nr repertorium 5090/1996 zawartym przed notariuszem Mirosławem Jackiem Sulikowskim z Włocławka dokonano sprzedaży przedsiębiorstwa na rzecz firmy „Rolimpex” S.A. z siedzibą w Warszawie. Formalne przekazanie nastąpiło z dniem 30 września 1996 r., na podstawie protokołu zdawczo – odbiorczego.
Border dates:
[1939] 1945-1996 [1997]
Classification:
instytucje gospodarcze
Creator's name:
Dates:
1939-1939, 1945-1996, 1997-1997.
Former name:
Foreign language name:
Languages:
polski
Availability:
Available in full
Total archival files:
385
Total archival files processed:
385
Total archival files without records:
0
Total linear metres
3.05
Total linear metres processed
3.05
Total linear metres without records
0.0
Total archival files:
0
Total files:
0
Total size (in MB):
0.0
Total documents
0
Total cases
0
Total classes
0
Total archival files:
0.0
Total running meters :
0.0
Dates of non-archival documentation :
| Name | Quantity Inventory | uwagi |
|---|---|---|
| Electronic archive inventory approved | No data |