administracja ogólna; przywileje miejskie, sprawy graniczne, zarządzenia, wybory do władz miasta, organizacja, księgi protokołów rady miejskiej, sprawy kadrowe, akta osobowe urzędników, sprawy gospodarcze dotyczące ratusza, sprawozdania prasowe 1773-1944 sygn. 1-106, 165-179, 856-857, 866-869, 877 sprawy wojskowe; garnizon, sprawy militarne, mobilizacja 1820-1930 sygn. 107-128, 645 sądownictwo; nominacje sędziów, sprawy sporne 1827-1935 sygn. 129-141, 860, 875, 879, 880 statystyka 1811-1943 sygn. 142-164, 872 sprawy gruntów i budynków miejskich; separacje gruntów, dzierżawa, budowa i utrzymanie budynków mieszkalnych i przemysłowych, placów sportowych, utrzymanie dróg 1734-1940 sygn. 513-515, 521-571, 694-773, 855, 858 (brak sygn.523) sprawy gospodarcze miasta; kanalizacja, elektryfikacja, studnie i pompy miejskie, oczyszczanie koryta rzeki, utrzymanie mostów, młyny wodne 1774-1941 sygn. 572-598, 644, 646-654, 864 leśnictwo i rybołówstwo 1780-1938 sygn. 655-666, 865 sprawy policyjne; zarządzenia, sprawy porządkowe, nadzór nad związkami i stowarzyszeniami, akcje społeczne, sprawy meldunkowe, obcokrajowcy, nadzór nad obrotem artykułami żywnościowymi 1847-1944 sygn. 180-210, 314-337, 349-361, 602-616, 852-854, 863, 867 rzemiosło i handel; koncesje, sprawy cechów, targi, kontrola miar i wag, rzeźnie 1769-1938 sygn. 211-291, 617-635, 862, 871, 873-874, 876 policja budowlana; zarządzenia, sprawy zabudowy poszczególnych działek 1892-1938 sygn. 292-300 policja ogniowa; zarządzenia, utrzymanie budynków straży, ochotnicza straż pożarna 1729-1935 sygn. 301-313 opiekuńczość; sprawy inwalidów, ubogich, ubezpieczenia od nieszczęśliwych wypadków 1835-1943 sygn. 338-346, 458-488, 490-503 szkolnictwo; dydaktyka, zarządzenia, sprawy kadrowe, szkoły prywatne, żydowskie1811-1944 sygn. 362-428, 878 archiwum miejskie 1857-1941 sygn. 429-430 kultura; tatr, biblioteka publiczna, pomniki 1816-1940 sygn. 431-436, 870 kościoły i cmentarze; zarządzenia, wybory do władz kościelnych, sprawy pochówków 1800-1917 sygn. 437-446, 598-601, 861 żydzi; sprawy osadnictwa żydowskiego, budowy synagogi 1797-1887 sygn. 447-457 opieka zdrowotna; szpital miejski, sprawy epidemii, kasy chorych, akuszerki 1833-1932 sygn. 347-348, 489, 504-512 komunikacja; kolej wąskotorowa, transport rzeczny 1844-1940 sygn. 516-520, 642-643 miejska kasa oszczędnościowa 1901-1927 sygn. 635-641 kasa miejska; budżet, kredyty, pożyczki, podatki 1692-1939 sygn. 667-693, 774-851, 859

Wieś Bischofswerder została założona w 1325 r. na terenie państwa krzyżackiego przez biskupa pomezańskiego Rudolfa. W 1331 r. podniesiono do rangi miasta nadając akt lokacyjny na prawie chełmińskim. Władza lokalna w miastach lokowanych na tym prawie składała się z rady miasta, ławy miejskiej (sąd miejski) oraz zgromadzenia obywateli. Ustanowiony w średniowieczu samorząd miejski był złożony z prezydującego burmistrza, jego zastępcy oraz ośmiu rajców, którzy stanowili władzę wykonawczą w mieście- kolegium magistrackie. Równolegle z radą funkcjonował miejski organ sądowniczy, jakim była ława. W latach 1713-1740 przeprowadzono w Prusach reformy zmierzające do podporządkowania zarządu w miastach władzom państwowym. Magistrat stał się zależny od króla, który określał liczbę jego członków, a także powoływał nowych. Członkowie rady miejskiej byli wybierani dożywotnio. Reformy państwa pruskiego z początku XIX w. objęły również organizację miast. Ustawa o reformie ustroju miejskiego w państwie pruskim, tzw. "Städteordnung" z 19.11.1808 r. ustanowiła burmistrza wraz z zarządem miejskim -władzą wykonawczą, natomiast organem ustawodawczym była rada miejska. Wszystkie władze miały być wybieralne. Miasta utraciły swoje dawniejsze uprawnienia sądowe. Ustrój miasta w drugiej połowie XIX w. i na początku wieku XX określiła ordynacja miejska dla siedmiu prowincji wschodnich z 30.05.1853r. Organizację miasta zmieniła ustawa o ustroju gmin, tzw. "Gemeindeverfassungsgesetz" z 15.12.1935r., która ograniczała rolę samorządu. Zlikwidowano radę miejską oraz kolegium magistrackie. Pełną i wyłączną odpowiedzialność za administrowanie miastem ponosił burmistrz wybierany przez NSDAP i państwo. Organem doradczym była rada gminna powołana w miejsce dawnej rady miejskiej. Ustawa z 30.01.1935 r. była kontynuacją ustawy z 1933 r.

wykazano 1 brak podczas skontrum (1997-1998, 2018)