spisy właścicieli nieruchomości w Pławtach Wielkich 1816-1913 sygn. 1

Sądy patrymonialne były sądami niższymi i należały do jurysdykcji prywatnej. Ich funkcjonowanie wiązało się z posiadaniem od średniowiecza przez właściciela ziemskiego immunitetu sądowego dla swoich dóbr i mieszkającej w nich ludności wiejskiej. Sądy te zajmowały się sprawami cywilnymi (spornymi i dobrowolnymi) osób i nieruchomości nieuprzywilejowanej znajdujących się w jego okręgu. Jeśli właściciel ziemski miał to zagwarantowane w nadanym immunitecie, mógł też wykonywać jurysdykcje kryminalne. Początkowo funkcję sędziego pełnił właściciel dóbr. Od II poł. XVIII w. zatrudniano justycjariuszy. Justycjariusz był wybierany i zatrudniany przez właściciela, który swojego kandydata przedstawiał kolegium prowincjonalnemu do zatwierdzenia. Sąd patrymonialny nie działał ciągle, lecz wykonywał swoje zadania w wyznaczonych sesjach (kilka razy w roku). Jurysdykcję prywatną w Prusach usiłowano zlikwidować od 1807 r. W 1808 r. wprowadzono ordynację miejską, rozdzieląjąca sprawy administracji i sądownictwa. Na wsiach, jurysdykcje patrymonialne zlikwidowano na mocy ustawy z dnia 2.01.1849 r. Ludność i dobra będące w okręgach jurysdykcji włączono do okręgów nowo utworzonych sądów powiatowych.