1. Akta ogólne z l. 1879-1898 (sygn. od 1 do 4): akta personalne komisarza włościańskiego Gasforda, postanowienia komisarzy włościańskich, akta dotyczące kas oszczędnościowo-pożyczkowych oraz interpretacji zasad ustawy z 11.04.1891 r. o rozporządzeniu włościańskimi osadami i ziemiami. 2. Akta szczegółowe z l. 1868-1914 (sygn. od 5 do 47) tj.: a) akta poszczególnych wsi w układzie alfabetycznym wg powiatów (ciechanowskiego, lipnowskiego, mławskiego, płońskiego, płockiego, przasnyskiego i rypińskiego), gmin i miejscowości z l. 1868-1914 (sygn. od 5 do 27, sygn. 46 oraz sygn. od 48 do 53): sprawy związane z pomiarami i odgraniczaniem gruntów włościańskich np. rejestry pomiarowe, opisy geodezyjne, tabele likwidacyjne, informacje statystyczne o folwarkach i gospodarstwach w powiecie mławskim i sierpeckim z 1878 r.; b) plany ziem włościańskich wsi (w układzie jak wyżej) z powiatów: ciechanowskiego, płockiego, przasnyskiego, rypińskiego i sierpeckiego z l. 1870-1913 (sygn. od 28 do 44 i sygn. 47), w tym m.in. 3 plany gospodarcze osad leśnych majątku Ugoszcz i majorackiego majątku Trombin w powiecie rypińskim oraz plan gruntów będących własnością cz. miasta Płocka z 1905 r.; c) pomoce archiwalne z l. 1875-1913 (sygn. 45).

Płocki Urząd Gubernialny ds. Włościańskich powstał w 1870 r. z przemianowania Komisji Włościańskiej Płockiej powołanej do życia na mocy ukazu carskiego z 2 marca 1864 r. o sposobie wprowadzenia w wykonanie nowych ustaw o włościanach. Mimo iż, komisja włościańska była władzą terenową szczebla gubernialnego, gubernia płocka została w 1864 r. podzielona na dwa obwody z dwoma komisjami tj. Komisję Włościańską Płocką obejmującą swym działaniem teren powiatów: płockiego, mławskiego i lipnowskiego oraz Komisję Włościańską Ostrołęcką z powiatami: pułtuskim, przasnyskim i ostrołęckim, istniejąca do 1867 r. (po likwidacji jej teren działania przeszedł częściowo do Komisji Łomżyńskiej). Teren Komisji Włościańskiej Płockiej dzielił się na rewiry początkowo 4, później 7, a po 1867 r. na 8, obejmując powiaty: ciechanowski, płocki, płoński, przasnyski, mławski, lipnowski, rypiński i sierpecki. Urząd Gubernialny ds. Włościańskich, na czele którego stał gubernator, przejął wszystkie kompetencje Komisji z wyjątkiem rozpatrywania apelacji od wyroków sądów gminnych. Do jego kompetencji należało m.in.: sprawdzanie przedstawianych przez właścicieli dóbr tabel likwidacyjnych oraz wydawanie decyzji o dokonywaniu w nich wpisów o zmianach w satnie posiadania, poświadczanie dobrowolnych układów między właścicielami majątków a włościanami o likwidacji serwitutów, zamianie gruntów i użytków, rozpatrywanie sporów między dworem a wsią o grunty, rozdział pustych osad, wyjaśnianie włościanom zasad ukazu o uwłaszczeniu, sprawowanie opieki nad lasami obciążonymi serwitutami, zarządzanie pomiarami gruntów, wyznaczanie miejsca stałego pobytu dla sądu gminnego, terminu wyboru ławników do tychże sadów, zmiany granic okręgów sądów gminnych oraz nadzór nad najmem osad włościańskich. W okresie I wojny światowej Gubernialny Urząd ds. Włościańskich został ewakuowany do Rosji, gdzie działał do 1917 r. [Na podstawie wstępu do inwentarza, oprac. Cz. Gąska, Płock 1975]