Towarzystwo Papierni "Soczewka" w Soczewce

Reference code
50/312/0
Number of series
7
Number of scans
0

Content:

1. Akta władz przedsiębiorstwa z l. 1886-1907 (sygn. od 1 do 41 oraz sygn. 525): protokoły walnych zebrań akcjonariuszy i komisji rewizyjnej, postanowienia i sprawozdania Zarządu, kopie aktów notarialnych, umowy ubezpieczeniowe, sprawozdania rachunkowe, bilanse, druki reklamacyjne. 2. Akta Zarządu z l. 1848-1909 (sygn. od 42 do 60 oraz sygn. od 529 do 531): korespondencja, umowy handlowe, protokoły posiedzeń Zarządu, rejestry nabytych akcji, zestawienia statystyczne, ewidencja archiwum zakładowego, księga inwentarzowa księgozbioru, wzory druków firmowych. 3. Akta produkcji z l. 1864-1911 (sygn. od 61 do 156, sygn. 528 oraz sygn. od 532 do 534): zestawienia statystyczne dotyczące produkcji /roczny zysk, strata, zużycie szmat, koszty wyprodukowanego wyrobu/, notatki dotyczące technologii produkcji /opisy doświadczeń chemicznych/, rysunki techniczne urządzeń fabrycznych, znaki fabryczne, projekt reorganizacji i ulepszenia fabryki, listy prywatne dyrektora. 4. Korespondencja handlowa, zaopatrzenie, zbyt z l. 1884-1911 (sygn. od 157 do 346 oraz sygn. od 526 do 527): korespondencja z dostawcami, kopie wysyłanych pism, zamówienia na papier, cenniki, udział w wystawach powszechnych w Paryżu /1889 r./ i w Petersburgu /1895 r./. 5. Akta finansowo-kasowe z l. 1878-1911 (sygn. od 347 do 513): bilanse, księgi kontowe, wykazy klientów z Warszawy, Moskwy i Petersburga, listy dłużników, rejestry dostawców, księgi, dowody i wyciągi kasowe, listy płac, kontrole składów w: Moskwie, Petersburgu, Kijowie i Odessie, rozliczenia remanentowe, księgi szacunkowo-ubezpieczeniowe poszczególnych budynków i urządzeń fabrycznych, księgi magazynowe-inwentarze ruchomości (kantoru, łaźni, laboratorium, apteki, szkoły, szpitala, warsztatu drzewnego). 6. Akta personalne z l. 1870-1906 (sygn. od 514 do 517 i sygn. 524).: umowy o pracę, listy płac emerytów. 7. Akta administracyjno-gospodarcze z l. 1885-1910 (sygn. od 518 do 523): zestawienia rozchodów kasowych, postanowienia i rozporządzenia rządowe, wykazy zapomóg, emerytur i płac.

About the Creator:

Papiernia „Soczewka” zlokalizowana na terenach lewobrzeżnej Skrwy obejmowała kilka różnych zakładów tj.: młyny wodne w osadach Moździerz, Sapa, Socha i Soczewka, tartaki w osadach Moździerz, Sapa i Soczewka. Niniejsze osady były własnością Skarbu i początkowo w XIX w. oddano je w dzierżawę wieczystą poszczególnym dzierżawcom, m.in. Janowi Karolowi Bansermer - właścicielowi domu handlowego w Warszawie. W l. 1822-1828 osady Soczewka, Socha i Moździerz za zgodą Komisji Województwa Mazowieckiego przeszły w posiadanie wieczyste Jana Rasch i jego żony Józefy z Petrów, który w początkach 1823 r. uruchomił czerpalnię w Soczewce. W 1825 r. rozpoczęła produkcję papiernia w osadzie Socha, a 1828 r. Jan Rasch przejął od wdowy po poprzednim dzierżawcy Konstantym Nowickim urządzenia młyna wodnego i tartaku w Moździerzu. W 1836 r. w związku z zadłużeniem poprzedniego właściciela „Soczewkę” przejął Antoni Del Trozo. W 1842 r. z polecenia i za pieniądze Banku Polskiego (będącego właścicielem fabryki papieru w Jeziornie), agent bankowy Jan Epstein zakupił na swe imię od Antoniego Del Trozo zakłady papiernicze w osadzie Soczewka, Moździerz, Socha oraz młyn Sapa od Bansemera. Epstein przekształcił mały rękodzielniczy zakład w dużą fabrykę przemysłową produkującą papier na potrzeby rynku wewnętrznego, a także całego Imperium Rosyjskiego. W 1848 r. w ramach inwestycji wodnych założono stumorgowe sztuczne jezioro, skoncentrowano siły wody w jednym spadku i wykorzystano je do poruszania turbin. Miejscowa szkoła elementarna kształciła nowe kadry robotników. Papiernia produkowała głównie wyższe gatunki papieru tj.: pocztowe, welinowe i rysunkowe klasy światowej. W 1855 r. na ogólnorosyjskiej wystawie w Moskwie fabryka uzyskała prawo znaczenia swych wyrobów godłem państwowym, a podczas wystaw w Petersburgu w 1861 r. i 1870 r. oraz w Moskwie w 1865 r. produkowane przez nią papiery zostały wyróżnione. W dn. 12/24 grudnia 1884 r. Jan Epstein sprzedał Osadę Fabryczną Soczewka wraz z fabryką papieru Towarzystwu Papierni Soczewka, którego głównymi założycielami byli dawny właściciel zakładu - Jan Epstein oraz dwaj jego synowie Juliusz i Stanisław. W skład spółki akcyjnej weszli ponadto: dwie córki Jana Epsteina wraz ze swymi mężami tj. Zofia i Albert Borée z Brukseli, Wiktoria i Tony Conte z Paryża, jego syn Jakub Epsteina z żoną Walerią oraz Maria Epstein - żona syna Stanisława. Towarzystwo Papierni „Soczewka” było spółką akcyjną, wszelkie uchwały dotyczące przedmiotów nabycia majątków i nieruchomości na rzecz Towarzystwa i sprzedaży, wydzierżawienia lub zastawu majątku rozstrzygało ogólne zebranie akcjonariuszy (zwyczajne – zwoływane corocznie w maju lub nadzwyczajne – zwoływane przez zarząd lub na żądanie 10 akcjonariuszy lub komisji rewizyjnej). Towarzystwo obok spraw fabrycznych i produkcyjnych zajmowało się również sprzedażą wyprodukowanych wyrobów poprzez swych przedstawicieli i agentów. Zarząd Towarzystwa wybierany był z grona akcjonariuszy przez ogólne zebranie na trzy lata i składał się z 5 dyrektorów, a w przypadku ich choroby lub śmierci powoływano dwóch zastępców na okres dwóch lat. Dyrektorami i zastępcami były osoby posiadające dwadzieścia akcji. Do obowiązków zarządu należało: wydawanie akcji i przyjmowanie pieniędzy wpływających za nie oraz nadzór nad prawidłową wypłatą procentów od obligacji i ich umorzenia, buchalterią i kasą oraz prowadzenie korespondencji, sporządzanie rocznego sprawozdania, bilansu, budżetu i planu działania, mianowanie urzędników Towarzystwa z ustalaniem ich zajęć i wynagrodzeń, zakup materiałów do fabryki i sprzedaż wyrobów, ubezpieczenie mienia Towarzystwa, zawieranie kontraktów i umów, dokonywanie wszelkich obrotów handlowych w granicach swych uprawnień. Zarząd w porozumieniu z zebraniem ogólnym wybierał ze swego grona jednego lub kilku dyrektorów zarządzających. Zebrania zarządu odbywały się raz na miesiąc lub częściej w miarę potrzeb. Zarząd Towarzystwa urzędował w Warszawie przy ul. Granicznej 15, podczas gdy w Soczewce mieszkał jedynie dyrektor zarządzający fabryką – Stanisław Epstein, a potem syn jego Gustaw. Komisja rewizyjna, składająca się z 3 osób nie wchodzących do zarządu, mianowana przez zebranie ogólne, zajmowała się sprawdzaniem sprawozdania rocznego i bilansu. 23 stycznia 1913 r. w związku z poważnym zadłużeniem Towarzystwa fabryka papierni w Soczewce została sprzedana Bankowi Handlowemu w Warszawie, od którego dn. 5 lutego 1914 r. zakupił ją Piotr Kasztelan vel Kastelan, właściciel dużych wytwórni papieru na Ukrainie. W 1924 r. wydzierżawił on maszyny, urządzenia i przynależności fabryczne założonej w tym roku spółce akcyjnej pod nazwą „Papiernia Soczewka Spółka Akcyjna”. Następnie fabrykę nabyła na publicznej licytacji w dn. 18 kwietnia 1932 r. Polsko-Szwedzka Fabryka Papieru „Papyrus” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Z dn. 28 grudnia 1933 r. wszelkie aktywa tej spółki wraz z osadą fabryczną Soczewka przeszły na wyłączną własność Mirowskiej Fabryki Papieru Spółka Akcyjna (posiadającej od lat konkurującą z Soczewką fabrykę w Jeziornie), która zakład zamknęła. [Na podstawie wstępu do inwentarza, oprac. A. Stogowska, Płock 1971]

Border dates:

1848-1911

Classification:

Creator's name:

Dates:

1848-1878, 1880-1880, 1883-1911.

Former name:

Foreign language name:

Languages:

Availability:

Total archival files:

534

Total archival files processed:

534

Total archival files without records:

0

Total linear metres

11.0

Total linear metres processed

10.9

Total linear metres without records

0.0

Total archival files:

0

Total files:

0

Total size (in MB):

0.0

Total documents

0

Total cases

0

Total classes

0

Total archival files:

0.0

Total running meters :

0.0

Dates of non-archival documentation :

Name Quantity Inventory uwagi
Approved book inventory Tak 534 j.a.