Zespół
Content:
Zespół tworzą akta sześciu serii (grup rzeczowych), uformowanych w archiwum Generalnego Dyrektorium: 1. Sprawy nominacji; 2. Urzędy domen; 3. Miasta; 4. Powiaty; 5. Sprawy leśne; 6. Sprawy różne, tzw. Materie (m.in. organizacja i działalność administracji państwowej, szkolnictwa, Kościołów: rzymskokatolickiego i protestanckiego, gmin żydowskich, osadnictwa, handlu, transportu, dzierżaw, zwalczania chorób zakaźnych). W zespole występują nieliczne anteriora (poprzedniki, rozpoczynające daną sprawę, kontynuowaną w latach kolejnych) i posteriora (z okresu likwidacji urzędu i archiwizacji jego akt). Nie stanowią one jednak odrębnych jednostek aktowych ale fragmenty jednostek pochodzących z kancelarii aktotwórcy, wykraczające poza datację zespołu.
About the Creator:
W XVIII w. w Prusach miały miejsce gruntowne reformy administracyjne. Centralnym organem władzy był rząd (Ministerium), tworzony przez poszczególne departamenty. Kierujący nimi ministrowie tworzyli tajną Radę Państwa. Departamenty ustanowione były dla poszczególnych działów administracji państwowej, jak sprawy zagraniczne, celne, skarbowe, wymiaru sprawiedliwości, wyznań, szkolnictwa, osadnictwa i lecznictwa. Podlegały one królowi, stanowiły z kolei władzę zwierzchnią w stosunku do pozostałych urzędów państwowych. Administracja terenowa podlegała Generalnemu Dyrektorium, stanowiącemu departament finansów, wojny i domen. Generalne Dyrektorium, utworzone przez Fryderyka Wilhelma I w 1772 r., było najwyższą władzą administracyjno-skarbową i początkowo dzieliło się na 4 departamenty terytorialne, obejmujące prowincje pruskie. W wyniku rozbiorów Rzeczypospolitej pod pruskim panowaniem znalazły się także ziemie polskie, z których utworzono trzy kolejne prowincje: Prusy Zachodnie, Prusy Południowe oraz Prusy Nowowschodnie. Nowo utworzona w 1795 r. prowincja państwa pruskiego pod nazwą Prusy Nowowschodnie (Neuostpreussen) objęła polskie tereny położone pomiędzy Wisłą, Bugiem, Narwią i Niemnem. Na tych terenach utworzone zostały dwa departamenty wojny i domen: płocki (obejmujący 6 powiatów) i białostocki (10 powiatów). Podejmowane były próby reorganizacji działania urzędu i zasięgu powiatów (1796, 1797), jednak rozwiązania te miały charakter krótkotrwały. Prowincja Prusy Nowowschodnie istniała do 1807 r., kiedy to utworzone zostało Księstwo Warszawskie. Generalne Dyrektorium w Prusach uległo likwidacji 16 XII 1808 r., na mocy królewskiego Publicandum o zmianie ustroju najwyższych władz państwowych.
Border dates:
[1791-1794] 1795-1807 [1808-1810]
Classification:
administracja ogólna
Creator's name:
Dates:
1791-1794, 1795-1807, 1808-1810.
Former name:
Foreign language name:
General Ober Finanz-, Kriegs- und Domänen Direktorium, Departement Neuostpreussen
Languages:
ruski, rosyjski, polski, niemiecki, litewski, łaciński, hebrajski, francuski
Availability:
Provided partially
Total archival files:
4825
Total archival files processed:
4825
Total archival files without records:
0
Total linear metres
65.0
Total linear metres processed
65.0
Total linear metres without records
0.0
Total archival files:
0
Total files:
0
Total size (in MB):
0.0
Total documents
0
Total cases
0
Total classes
0
Total archival files:
0.0
Total running meters :
0.0
Dates of non-archival documentation :
| Name | Quantity Inventory | uwagi |
|---|---|---|
| Approved book inventory | No data | ze wstępem i indeksami: osobowym, geograficznym i rzeczowym |
| Book inventory draft | No data | inwentarz opracowany w Merseburgu przekazany w postaci mikrofilmu i kserokopia z mikrofilmu |
Stan zachowania zespołu nie do ustalenia.