Materiały zawierają głównie dwa rodzaje akt: 1) zbiory dokumentów dotyczących parcelacji majątków w kilku miejscowościach położonych w pobliżu Łańcuta, a wchodzących w skład dóbr ordynacji, 2) listy płac pracowników różnych branż zatrudnionych w zamku i ogrodach zamkowych oraz roczne bilanse z lat 1940 – 1943 sporządzone dla ogrodów zamkowych. Na szczególną uwagę zasługuje jednostka archiwalna z lat 1939 – 1045, w której znalazły się materiały zawierające dane o funkcjonowaniu kuchni obywatelskiej w Łańcucie, finansowanej przez hr. Alfreda Potockiego. W sumie materiały wchodzące w skład zespołu mogą pomóc w ustaleniu zasad funkcjonowania majątków rodowych w okresie realizacji ustawy o reformie rolnej w II Rzeczpospolitej jak również w czasie okupacji hitlerowskiej.

Zabezpieczenie trwałej podstawy materialnej dla linii spadkobierców określonego rodu stało się podstawowym założeniem dla tworzenia niepodzielnych majątków zwanych ordynacjami. Pierwsza ordynacja na ziemiach polskich powstała na mocy umowy, sporządzonej w 1586r. między braćmi: Mikołajem, Albertem i Stanisławem Radziwiłłami. Dobra objęte umową nie miały być dzielone, sprzedawane lub w inny sposób zbywane. Miały stanowić sukcesję dziedziczną i przechodzić zawsze na najstarszego syna w każdej linii. W razie braku męskiego potomka w którejś z nich przynależne dobra miały być przyłączane do pozostałych. Ustanowione przez Radziwiłłów zasady dziedziczenia stały się wzorem dla innych rodzin Pod koniec XVIII w. księżna Izabela z Czartoryskich Lubomirska ostatnia właścicielka Łańcuta z rodu Lubomirskich po śmierci męża Stanisława Lubomirskiego, marszałka wielkiego koronnego została jedną z najbogatszych kobiet w Polsce. Jednak wkrótce rozpoczął się proces dzielenia wielkiej fortuny. Dobra łańcuckie księżna przekazała swoim wnukom: Alfredowi i Arturowi Potockim, synom Julii Lubomirskiej i Jana Potockiego, znanego pisarza, znawcę literatury i podróżnika. Na początku XIX wieku dobra łańcuckie liczyły ponad 51 tysięcy ha. W 1823 r. majątek został ostatecznie podzielony między braci. Łańcut wraz z przyległymi ziemiami otrzymał Alfred, pozostałe dobra dostał Artur. Zostały wyodrębnione odtąd dwie linie Potockich – łańcucka i krzeszowicka. Jednak aby zapobiec dalszemu podziałowi dóbr Alfred Potocki w marcu 1830 r. utworzył ordynację rodową w skład, której weszły dwa klucze łańcucki i lubomierski . W XIX w. dobra ordynacji zostały znacznie poszerzone głównie o ziemie byłego starostwa leżajskiego (miasto Leżajsk i 28 wsi) oraz łącki liczący 5 wsi. Pod koniec wieku był to jeden z największych majątków rodowych w Galicji. W 1918 r. ordynacja łańcucka liczyła 19 tysięcy ha i zajmowała piąte miejsce pod względem wielkości obszaru w ówczesnej Polsce. W okresie międzywojennym ostatni ordynat Alfred hr. Potocki rozparcelował kilka folwarków oraz ziem położonych z dala od Łańcuta, a także przekazał matce folwark Załęże, liczący ok. 350 ha ziemi. Najwięcej ziemi rozparcelowano w latach 1936 – 1939. przed II wojną światową dobra ordynacji zmniejszyły się o 56%. Po wyzwoleniu w sierpniu 1944r. za zgodą dowódców wojsk radzieckich magistrat miasta Łańcuta pełnomocnikiem dóbr należących do ordynacji tj, folwarków, zakładów przemysłowych i zamku mianował Juliusza Wiercińskiego, byłego dyrektora tej ordynacji. We wrześniu wyżej wymienionego roku na mocy dekretu o reformie rolnej PKWN ordynacja została rozparcelowana. Resztówki poparcelacyjne, w tym zamek przejęło państwo lub Związek Samopomocy Chłopskiej. [autor - mgr Zofia Szulc]