Akta miasta Bytomia

Reference code
12/645/0
Border dates
1412-1580, 1742-1945
Number of series
9
Number of scans
0

Content:

Dokumenty pergaminowe z lat 1412-1580, sygn. 1-9/dok. Sprawy ogólne związane z organizacją i funkcjonowaniem gminy miejskiej, sprawy podatkowe, majątkowe, kasowe i sprawozdawczość: uprawnienia gminy miejskiej, edykty królewskie, rozporządzenia, władz, zarządzenia własne, akta dotyczące Rady Miejskiej (wybory, protokoły, uchwały), akta magistratu (wybory, posiedzenia, wykazy obywateli), sprawy podatkowe, opłaty, wynajem i dzierżawa, stan posiadania, gospodarstwa leśne, urbariusze, sprawy folwarku i wsi w Dąbrowie, sprawy gminy wiejskiej, rozwój terytorialny, sprawy górnictwa i hutnictwa, produkcja materiałów budowlanych, sprawy szkoleń, finansowe, wojskowe, materiały statystyczne, spisy ludności, majątku, sprawozdania miesięczne i roczne, akta personalne z lat 1742-1945, sygn. 1-3241, 2062a-n, 2657a, 2753a, 2764a, 2765a, brak sygn. 67, 197, 199, 3204 Akta dotyczące ubezpieczeń służby zdrowia, opieki społecznej i życia gospodarczego: ubezpieczenia od ognia, inwentarze szkolne, szkody wywołane rozruchami, stowarzyszenia samopomocowe, akta szpitali, zakładów specjalistycznych, opieka nad ubogimi sierotami, stowarzyszenia filantropijne, sprawy rzemiosła i handlu z lat 1742-1945, sygn. 3242-3391 Akta dotyczące stosunku do władz, administracji: procesy chłopów, proces Henckla von Donnersmarck, fundacje, stypendia, sprawy zatrudnienia, stosunki mieszkaniowe, gospodarstwa wojenne, zapytania, zażalenia, petycje, prośby z lat 1742-1945, sygn. 3392-3656 Sprawy budowlane, komunikacji, porządku i bezpieczeństwa publicznego, policji, organizacji i majątkowe: sprawy budowlane (deputacja budowlana, stan budynków, plany), sprawy ulic i dróg, zaopatrzenie w wodę, zadrzewianie, sprawy komunikacyjne, telegraf, telefon, kolej, linie tramwajowe, akta policyjne, sprawy ogólne, związki, sprawy bezpieczeństwa i porządku publicznego, organizacje, stowarzyszenia, sprawy policji sanitarnej, akta finansowe, pożyczki hipoteczne, kredyty, sprawy gruntowe, budowlane, normatywy, protokoły magistratu (1 księga), sprawozdania, opieka socjalna, szkolnictwo, oświata pozaszkolna, muzeum, biblioteka, archiwum z lat 1742-1945, sygn. 3657-5565, 4825a, brak sygn. 3685, 4460, 5526, 5564 Spis roboczy akt osobowych z lat 1840-1944, 780 j.

The history of the creator:

Zagarnięcie Śląska przez Fryderyka II spowodowało ograniczenie praw samorządu miejskiego. Rozporządzenie gabinetowe z 7 grudnia 1741 roku pozbawiło miasta prawa samodzielnego gospodarowania własnymi dochodami. Nadwyżki kasy kameralnej miały być przekazywane do kasy państwowej. Równocześnie ograniczono władzę panów w miastach prywatnych, w których wprowadzono urząd burmistrza do spraw policyjnych, który podlegał Izbie i zajmował się jednocześnie sprawami wojskowymi i skarbowymi. Zarządzenie w tej kwestii odnosiły się również do Bytomia, który wchodził w skład wolnego państwa stanowego w rękach Hencklów von Donnersmarck. Klęska Prus w 1806 roku spowodowała szereg zmian, w tym reformę miast wprowadzoną na mocy ordynacji z 10 listopada 1808 roku, która zapewniła swobodę działania samorządu miejskiego. Naczelną władzą była rada miejska pochodząca z wyborów, organem wykonawczym magistrat wybierany przez radę. Władzę sprawował kolegialnie. Ordynacja z 1808 roku wprowadziła również tzw. deputacje, które wykonywały pewne czynności administracyjne. Reforma doprowadziła do odebrania miastom sądownictwa oraz znacznej części władzy policyjnej. Wyjątkowo, gdy w mieście nie było dyrekcji policji władze państwowe mogły powierzyć władzę policyjną magistratowi, tak jak to miało miejsce w Bytomiu. Wyboru nowych radnych dokonano 24 stycznia 1809 roku, w tym samym roku wybrano również 8 deputacji: szkolną, towarzystwa ogniowego, ubezpieczenia od ognia, opieki nad ubogimi, policji, sanitarną, do spraw kościelnych, budowlanych i leśnictwa. Od 1817 było ich 15. W 1831 roku ogłoszono nową ordynację dla miasta, która wzmocniła nadzór państwa nad sprawami finansowymi, przyznała Magistratowi większą władzę nad Radą. Organizację kancelarii określiła instrukcja z 1835 roku. Kolejną ordynację dla miast wprowadzono w 1853 roku – wzmocniła ona pozycję bogatego mieszczaństwa. Magistrat wprowadzał w życie postanowienia Rady Miejskiej, która kontrolowała jednocześnie Zarząd Miasta. Magistrat zarządzał dochodami gminy i zakładami miejskimi oraz strzegł praw majątkowych miasta. Wszystkie sprawy dotyczące zarządzania miastem nadzorował burmistrz. Zasadnicze zmiany w ustroju gmin miejskich zaszły w okresie hitlerowskim, gdy faktycznie zlikwidowano samorząd gminny. Ustawą z 15 grudnia 1933 roku zniesiono parlament miejski, którym była dotychczasowa Rada Miejska i zastąpiono ją radą złożoną z członków mianowanych. Mieli oni jedynie głos doradczy wobec burmistrza, który skupił w swoim ręku władzę Zarządu Miejskiego. [na podstawie wstępu do inwentarza, oprac. K. Wicińska, Katowice 1957]

Border dates:

1412-1580, 1742-1945

Classification:

The name of the creator:

Dates:

Former name:

Foreign language name:

Languages:

Availability:

Total archival units:

6497

Total archival units developed :

5575

Total archival units without records:

0

Total current materials

71.0

Total current materials developed

64.4

Totalcurrent materials without records

0.0

Total archival units:

0.0

Total running meters :

0.0

Dates of non-archival documentation :

Name Inventory tax uwagi
Working list Tak nr 2 - 142 j., akt osobowych 780 j.,
Book inventory approved Tak 5566 j.
Card inventory approved Tak 9 j.