Rejencja w Gdańsku

Reference code
10/9/0
Border dates
[1648 - 1815] 1816 - 1920 [1921 - 1942]
Number of series
3
Number of scans
0

Content:

wydział pierwszy (samorząd miejski, terytorium miast, długi wojenne, podatki, utrzymanie teatru w Gdańsku, budowa pomników, ustawa archeologiczna, emigracja ludności, naturalizacja, obywatelstwo, nadzór nad urzędami stanu cywilnego, reforma administracyjna w miastach i gminach, administracja policyjna, więzienia, rozruchy w powiecie malborskim, nadzór nad prasą, okręgi żydowskie, ochrona przeciwpożarowa, sprawy wojskowe, zarządzenia mobilizacyjne, reklamacje wojskowe, zakwaterowanie wojsk, zwolnienia ze służby wojskowej, zapomogi dla weteranów i inwalidów, odszkodowania wojenne, transport materiałów wybuchowych i amunicji, urzędnicy, burmistrzowie, stowarzyszenia, polskie misje katolickie, katolickie stowarzyszenia ludowe, żebracy, bezdomni, przytułki i pomoc dla ubogich, Cyganie, wodociągi, spółki melioracyjne i gospodarcze, odwadnianie obszarów ziemskich, regulacja rzek, szkoły rzemieślnicze, spółdzielnie rybackie, porty rybackie, ochrona ryb, łowiska objęte zakazem połowu niektórych gatunków ryb, sprawy budowlane, zarządzenia i przepisy dla personelu budowlanego, nadzorczego i robotników, budowa gmachów sądowych, zalesianie, zabezpieczanie brzegów morskich, stacje sygnalizacyjne i przeciwsztormowe, stanice morskie, porty rybackie i morskie, spółki rybackie, stacje wylęgowe ryb, zapora wodna, budownictwo wodne, mosty, tamy, śluzy, latarnie morskie, pomiary sondażowe, pogłębianie, statki dla obsługi portu, statki zimujące w Gdańsku, katastrofy morskie, opieka nad marynarzami, komisje egzaminacyjne dla sterników i szyprów, policja wodna i portowa, ustawa wodna, piloci portowi, opłaty portowe, poczta, telegraf, telefon, drogi, kolei wąskotorowa Puck-Krokowa, lecznictwo, utrzymanie szpitali, choroby, personel szpitalny, akuszerki, apteki, drogerie, rzeźnie, rakarnie, szkoły zawodowe) 1774-1921, sygn. 1-635; wydził drugi (kościoły ewangelickie i katolickie, obsadzanie proboszczów, pastorów, personelu pomocniczego, organizacja parafii, majątek, dzierżawa ziemi, budowa i remonty obiektów sakralnych, dochody kościoła, cmentarze, szkoły powszechne, zawodowe, średnie, ogólne i specjalne, seminarium duchowne w Pelplinie, szkoły żydowskie w Malborku i Elblągu, akta osobowe nauczycieli) 1648-1928, sygn. 636-2112; wydział trzeci (administracja domen, budownictwo rolne, pomiary kartograficzne, korekty granic, szarwarki, kataster kontrybucyjny Elbląga, kontynuacja katastru pruskiego, ubezpieczenia przeciwpożarowe, elektrownie, pompy odwadniające, regulacja stosunków rolnych, rzemiosło, młyny, kopalnie torfu, handel okrężny, agitacja propolska, polskie biblioteki ludowe, stowarzyszenia polskie, nadzór nad obcokrajowcami na kąpieliskach morskich, walka o ziemię, osadnictwo, kolonizacja niemiecka, plany miast, wsi, folwarków, gruntów, pustkowi, zakładanie urządzeń elektrycznych, melioracje, zaopatrzenie szkół, lasy, podatki) 1772-1942, sygn. 2113-2755

The history of the creator:

Po wojnach napoleońskich i kongresie wiedeńskim Prusy przystąpiły do dalszej reorganizacji administracji państwowej zapoczątkowanej w 1808 roku przez reformy steinowskie. Obszar Prus podzielono na 10 prowincji, z których każda obejmowała przynajmniej dwie rejencje. W prowincji Prus Zachodnich postanowiono utworzyć rejencję: gdańską i kwidzyńską. Na mocy zarządzenia z 3 lipca 1815 roku mianowano osobne komisje z komisarzami na czele, które miały dokonać podziału administracyjnego Prus Zachodnich oraz ustalić granice rejencji. Początkowo prezydent Rejencji Kwidzyńskiej istniejącej od 1808 roku przeciwstawiał się utworzeniu nowej jednostki administracyjnej. Jednak wreszcie w październiku 1815 roku postanowiono ostatecznie utworzyć Rejencję Gdańską z dniem 1 lipca 1816 roku. Na czele prowincji stał nadprezydent. Do jego kompetencji należały sprawy dotyczące obu Rejencji, tj. administracja instytutów publicznych, bezpieczeństwo, sprawy wojskowe w wypadkach nadzwyczajnych, ogólny nadzór nad zagadnieniami kultu, publicznego nauczania i lecznictwa. Prusy Zachodnie jako osoba prowincja istniały do 1824 roku, kiedy to połączono ją z Prusami Wschodnimi. Ten stan przetrwał aż do 1878 roku, w którym Prusy Zachodnie ponownie odłączyły się od Prus Wschodnich i od tego czasu tworzyły one osobną prowincję. Zarządzeniem z dnia 30 kwietnia 1815 roku zmieniono też ustrój Rejencji. Podzielono je na dwa główne wydziały. Do pierwszego z nich należały sprawy podlegające ministerstwom: spraw zagranicznych, spraw wewnętrznych, policji i wojny. W obrębie pierwszego wydziału utworzono jeszcze komisję do spraw szkolnych i kościelnych. Do drugiego wydziału wchodziły zagadnienia dotyczące domen, lasów, dóbr sekularyzowanych, podatków, akcyz, ceł itp.. Na mocy zarządzenia ministerialnego z 31 grudnia 1824 roku ustanowiono w Rejencjach cztery wydziały, mianowicie 1) wewnętrzny, 2) dla spraw kościelnych i szkolnych, 3) dla domen, lasów i podatków bezpośrednich oraz 4) podatków pośrednich, o ile nie było osobnej dyrekcji podatkowej. Zamiast dotychczas istniejącego ciała kolegialnego składającego się z prezydenta i dyrektorów wydziałów, którzy tworzyli prezydium Rejencji, na jej czele stanął tylko prezydent Rejencji. W Gdańsku w 1825 roku nie utworzono drugiego wydziału, sprawy kościelne i szkolne pozostały nadal jako komisja wydziału pierwszego. Powyższe założenia organizacyjne pozostały w mocy aż do 1880 roku. Ogłoszono wówczas zrządzenie o ogólnej administracji państwa, które powtórzono z nieznacznymi tylko zmianami w roku 1883. W zasadzie organizacja administracji pozostała bez większych zmian. Zniesiono jedynie wydział spraw wewnętrznych, którego kompetencje przejął bezpośrednio sam prezydent Rejencji. Wtedy też w miejsce dotychczasowej komisji do spraw kościelnych i szkolnych przy wydziale wewnętrznym utworzono osobny wydział dla spraw kościelnych i szkolnych. Wydział domen i lasów oraz podatków zachował swe dotychczasowe uprawnienia bez zmian. Po pierwszej wojnie światowej na obszarze dawnej Rejencji Gdańskiej powstały trzy nowe jednostki administracyjne, mianowicie w zachodniej części wchodzącej w obręb Państwa Polskiego powstało Województwo Pomorskie. Teren Wolnego Miasta Gdańska przeszedł pod Zarząd Senatu Wolnego Miasta Gdańska i jemu podległych urzędów, zaś wschodnie tereny leżące na prawym brzegu Wisły jako należące do Rzeszy Niemieckiej włączono w obręb nowopowstałej Rejencji Kwidzyńskiej. [Na podstawie wstępu do inwentarza, oprac. Cz. Biernat, Gdańsk 1955]

Border dates:

[1648 - 1815] 1816 - 1920 [1921 - 1942]

Classification:

The name of the creator:

Dates:

Former name:

Foreign language name:

Regierung Danzig

Languages:

Availability:

entity.signature.brakDanych

Total archival units:

4460

Total archival units developed :

4448

Total archival units without records:

0

Total current materials

67.0

Total current materials developed

67.5

Totalcurrent materials without records

0.0

Total archival units:

0.0

Total running meters :

0.0

Dates of non-archival documentation :

Name Inventory tax uwagi
Card inventory draft Nie
Book inventory approved Tak

Wynik skontrum (1995-97): 4433 j.a. = 67,6 mb. 6545 j.a. przechowywanych jest w Tajnym Archiwum Państwowym w Belinie-Dahlem (mikrofilmy częściowo w posiadaniu APG).