I. Referat Ogólny (1945-1950): zarządzenia władz zwierzchnich, ewidencja i akta osobowe pracowników Starostwa Powiatowego, skarga w sprawie pobicia młodzieży szkolnej, wnioski o odznaczenia zasłużonych obywateli, sprawy reprezentacyjne Starostwa, księga pamiątkowa Starostwa, protokoły z odpraw i konferencji władz z terenu powiatu tczewskiego, akcja zabezpieczania akt sprzed 1945 r., godła i pieczecie urzędowe, skorowidze miejscowości powiatu tczewskiego- poz. 1-18; II. Referat Organizacyjny 91945-1950):organizacja wewnętrzna Starostwa, sprawozdania z inspekcji Starostwa, odbudowa mostu drogowo-kolejowego przez Wisłe, konferencje i szkolenia pracowników, sprawozdania z wykonania planów pracy referatów Starostwa Powiatowego-poz. 19-33; III. Referat Statystyczno-Sprawozdawczy(1945-1950): zarządzenia w sprawie organizacji statystyki w powiecie tczewskim, sprawozdania statystyczne ogolne z terenu, o stanie powiatu, z działalności Starostwa,statystyka ludności, z zakresu repatriacji, osadnictwa, rolnictwa, przemyslu i handlu,rzemiosła i budownictwa, szkolnictwa, zatrudnienia, składu politycznego i społecznego rad narodowych, statystyka osób zrzeszonych w zwiazkach zawodowych, personelu Starostwa- poz. 34-69; IV. Referat Administracyjno-Prawny (1945-1950): nominacje na urzędników stanu cywilnego, małzeństwa dwunarodowościowe, spóźnione rejestracje urodzeń i zgonów, lustracje gminnych usc, sprawozdania statystyczne usc, ewidencja i odtwarzanie zaginionych ksiąg usc, statystyka ruchu naturalnego na terenie powiatu, sprawy obywatelstwa polskiego, ewidencja nieruchomości poniemieckich położonych na terenie powiatu, wywłaszczenia, sprawy wodne i wodno-prawne, akcja przeciwpowodziowa, spółki i obwody łowieckie na terenie powiatu, likwidacja stosunków wojennych i okupacyjnych na terenie powiatu, likwidacja komisji lokalowych, sprzedaż i wyszynk napojów alkoholowych, powszechny spis ludności z dnia 14.II.1946 r.- poz. 70-91; V. Referat Społeczno-Polityczny (1945-1950): cmentarze żołnierzy i ludności cywilnej poległych w czasie wojny, stowarzyszenia , związki i stronnictwa polityczne, bezpieczeństwo i porządek publiczny, przestępczość polityczna, listy kwalifikacyjne oraz motywacje zwolnień z pracy pracowników Starostwa, obchody świąt i rocznic, zezwolenia na zakup nieruchomości w strefie pogranicznej, sprawy wyznaniowe, wiece protestacyjne ludności w sprawie zachodniej granicy na Odrze i Nysie, kontrola prasy, publikacji i widowisk, plakaty, ulotki, afisze, odezwy dotyczące powiatu tczewskiego, repatrianci, rehabilitacja i weryfikacja, wykazy Niemców i cudzoziemców, zbrodnie hitlerowskie, glosowanie ludowe, wybory do Sejmu, sprawozdania sytuacyjne, spór o kompetencje między starostą Powiatowym i Powiatową Radą Powiatową -poz. 92-160; VI. Referat Wojskowy (1945-1949): sprawozdanie o rozminowaniu powiatu tczewskiego, wykazy akt Referatu wybrakowanych i zniszczonych, sprawozdania pokontrolne z działalności gminnych referatów wojskowych na terenie powiatu, protokoły Powiatowego Komitetu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Tczewie- poz. 161-164; VII. Referat Przemysłu (1945-1950): okólniki władz nadrzędnych, zarządzenia wewnętrzne, przejęcia obiektów przemysłowych, sprawy odszkodowań, organizacja przemysłu i handlu na terenie powiatu, ochrona i zabezpieczenie zakładów przemysłowych, wykazy zakładów przemysłowych ,rzemieślniczych i handlowych na terenie powiatu,koncesje, karty rzemieślnicze, karty rejestracyjne warsztatów rzemieślniczych, zezwolenia na prowadzenie dzialalnosci przemysłowej, rzemieślniczej i handlowej, najem lokali handlowych, zwalczanie nielegalnej dzialalności przemysłowej i rzemieślniczej, współpraca z Izbą Rzemieślniczą, Okręgowym Związkiem Cechów, Zrzeszeniem Kupców, Izbą Przemysłowo-Handlową, związkami zawodowymi, radami załogowymi oraz z samorządem gospodarczym i organizacjami społeczno-gospodarczymi, działalność cechów na terenie powiatu, sprawozdania z działalności referatu, statystyczne Starostwa oraz z działalności zakładów z terenu powiatu- poz. 165-234; VIII. Referat Handlu (1945-1950): zarządzenia w sprawach handlu, planowanie sieci handlowej, ewidencja przedsiębiorstw i koncesji handlowych, zwalczanie nielegalnego handlu, organizacja targów na terenie powiatu, sprawozdania i statystyka z zakresu handlu na terenie powiatu, protokoły i sprawozdania Powiatowej Komisji Usprawnienia Zaopatrzenia w Tczewie oraz Powiatowej Komisji Cennikowej w Tczewie,Społecznej Komisji Kontroli Cen, sprawy cenników- poz. 235-263; IX. Referat Aprowizacji i Handlu (1945-1950): instrukcje i zarządzenia władz zwierzchnich, aprowizacja na terenie powiatu,przydzielanie repatriantom poniemieckich warsztatów rzemieślniczych, skup zbóż, handel mięsem, obrót ziemiopłodami, gospodarka rybna na terenie powiatu, statystyka bydła i trzody chlewnej-poz. 264-279; X. Referat Kultury i Sztuki (1945-1949): organizacja życia kulturalnego, kronika powiatu tczewskiego 1939-1945, miejsca kaźni hitlerowskich, sprawozdania z działalności referatu, amatorskie zespoły teatralne, orkiestry i chóry, dom kultury, ochrona zabytków i dzieł sztuki, rekwizycja i rozdział poniemieckich instrumentów muzycznych- poz.280-289; XI. Referat Odszkodowań Wojennych (1945-1947): straty i szkody wojenne- poz. 290-295; XII. Referat Świadczeń Rzeczowych (1945-1947): instrukcje i zarządzenia władz zwierzchnich, korespondencja, akta personalne pracowników Referatu oraz kontrolerów świadczeń rzeczowych, protokoły szkód wojennych, sprawozdania, egzekucja świadczeń rzeczowych, likwidacja referatu świadczeń rzeczowych- poz. 296-313; XIII. Referat Osiedleńczy (1945-1946): reforma rolna na terenie powiatu, wykaz repatriantów, zestawienia gospodarstw rolnych oraz zakładów przemysłowych-poz. 314-317; XIV. Referat Rolnictwa i Reform Rolnych (1945-1949): zarządzenia organizacyjne, sprawozdania i korespondencja z zakresu rybactwa, ewidencja kart rybackich i wędkarskich, dzierżawa jezior pelplińskich oraz rokickich, uprawy i likwidacja odłogów, sprawozdania agronoma powiatowego o sytuacji w rolnictwie, sprawozdania z akcji żniwnej oraz siewnej, sprawy łowieckie, pasieki, dłużnicy Państwowego Funduszu Ziemi-poz. 318-333a; XV. Referat Drogowy (1945-1946): stan dróg w powiecie-poz. 334; XVI. Referat Zdrowia (1945-1950): organizacja lecznictwa, sprawozdania lekarza powiatowego, statystyka urodzeń i zgonów-poz. 335-345; XVI. Referat Opieki Społecznej (1945-1958): organizacja opieki społecznej, dary UNRRA,Powiatowy Komitet Opieki Społecznej-poz. 346-352; XVII. Referat Budownictwa (1946-1950): pozwolenia na budowę, inwestycje, plany inwestycyjne, sprawozdania referatu oraz Powiatowego Biura Odbudowy w Tczewie-poz. 353-366; XVII. Dopływ akt ( 1945 – 1950, sygn. 367 – 379 ): stan ludności i powiatu tczewskiego, wykaz gmin i gromad, zarządzenie wewnętrzne Starosty 14/1948, sprawozdanie z działalności burmistrza miasta Gniewu, sprawozdanie z działalności GRN w Godziszewie, akta nieruchomości ziemskich niektórych wsi powiatu tczewskiego, protokoły kontroli wymiaru i podatku gruntowego, opisy techniczne nieruchomości położonych na terenie Tczewa i powiatu.

Organizacja administracji terenowej w pierwszym 5. leciu Polski Ludowej wzorowana była na organizacji administracji z okresu 20-lecia międzywojennego.Cechowało ją rozczłonkowanie władzy między organy administracji rządowej oraz organy samorządu. Nowum w organizacji adm. terenowej było wprowadzenie do niej systemu rad narodowych. Podstawowymi aktami ustawodawczymi , które określiły model i zakres działania władz administracyjnych na szczeblu powiatu były: ustawa o organizacji i zakresie działania rad narodowych z 11.09.1944 r., znowelizowana ustawą z 3.01.1946 r.; dekret PKWN z 23.11.1944 r. o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego;dekret PKWN z 21.08. 1944 r. o trybie powoływania władz admin. ogólnej I i II instancji, jako organów adm. rządowej,który przywracał stanowiska starostów i wojewodów, a nadto zachowane w mocy niektóre ustawy z okresu przedwojennego (rozporządzenie Prezydenta RP z 19.01.1928 r. o organizacji i zakresie działania władz admin. ogólnej, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z 30.06. 1930 r. w sprawie wewnętrznej organizacji starostw i trybu ich urzędowania oraz ustawa z 23.03.1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego). W myśl tych przepisów starostwo powiatowe było organem władzy wykonawczej admin. ogólnej I instancji. Na jego czele stał starosta powiatowy, sprawujący na obszarze podległego mu powiatu funkcje reprezentanta Rządu i szefa admin.ogólnej, zespolonej we władzach admin.ogólnej. W związku z powyższym starosta miał obowiązek wyłącznego reprezentowania rządu w uroczystych wystąpieniach, koordynowania działalności admin. rządowej na obszarze powiatu. Do zakresu działania starosty należały wszystkie sprawy admin.państwowej niezastrzeżone właściwości władz naczelnych, wojewody, innych władz rządowych lub powiatowego związku saomorządowego, gmin miejskich i wiejskich. Funkcje te sprawował starosta przy pomocy starostwa powiatowego lub innych podległych mu urzędów i organów. Starosta podlegał wojewodzie. Starostwo Powiatowe w Tczewie rozpoczęło urzędowanie 20.III.1945 r., natomiast powiatowe władze samorządowe: Powiatowa Rada Narodowa i jej organ wykonawczy-wydział powiatowy wykształacają się nieco później. Zebranie konstytucyjne PRN odbyło się w dniu 21.VI.1945 r. W tym samym dniu PRN dokonała wyboru czlonków wydziału powiatowego oraz Prezydium PRN. Struktura organizacyjna i tryb urzędowania Starostwa Powiatowego w Tczewie wzorowane były w pierwszych miesiącach po wyzwoleniu powiatu spod okupacji hitlerowskiej na instrukcjach i regulaminach przedwojennego starostwa toruńskiego, a po 1.09.1945 r., tj. po wydaniu przez Wojewodę Gdańskiego jednolitego dla starostw województwa gdańskiego " Tymczasowego statutu organizacyjnego" z klauzulą stosowalności od 15.09. 1945 r., zostały dostosowane do wymogów wymienionego Statutu. Tymczasowy statut organizacyjny dla starostw woj.gdańskiego zakładał, współistnienie w urzędzie starościńskim trzech działów administracji: rządowej, samorządowej i mieszanej. Ostatni miał obejmować sprawy leżące na styku admin. rządowej i samorządowej. Urząd wojewódzki gdański, ustalając powyższą strukturę organizacyjną dla starostw, opierał się na założeniach dekretu PKWN z 23.11.1944 r., w myśl którego wszystkie czynności wydziałów powiatowych załatwiać miały starostwa powiatowe. Zasadnicza struktura organizacyjna Starostwa ustalona tymczasowym statutem organizacyjnym, z uwzględnieniem przedstawionego problemu admin. samorządowej, utrzymała się do końca ich istnienia. W przeciągu 5-letniej egzystencji starostw zaszło szereg zmian w ich zakresie działania, uwarunkowanych przeobrażeniami natury polityczno-społecznej oraz dążeniami władz naczelnych do usprawnienia administracji, które miały wpływ na strukturę organizacyjną omawianych urzędów.Starostwo Powiatowe w Tczewie zlikwidowano na mocy ustawy z 20.03.1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej. [ Na podstawie wstępu do inwentarza , oprac. A. Przywuska, Tczew 1968 r.]