Zespół zawiera m. in.: protokoły posiedzeń Kolegium, narad i konferencji, struktury organizacyjne i schematy organizacyjne, sprawozdania z działalności, programy rozwoju techniki, dyrektywy i ogólne założenia do planów, plany finansowe, gospodarcze i techniczno-ekonomiczne, preliminarze budżetowe, analizy ekonomiczne i działalności gospodarczej, bilanse, sprawozdania GUS, z wykonania planu zatrudnienia i funduszu płac, protokoły kontroli jednostek podległych i kontroli zewnętrznych, protokoły rewizji okresowych i doraźnych, finansowych, programy współpracy gospodarczej z zagranicą oraz sprawozdania z delegacji zagranicznych.

Działalność swą Zjednoczenie Przemysłu Taboru Kolejowego rozpoczęło w marcu 1945 roku. W okresie 1945-1981 nazwa Zjednoczenia ulegała kilkakrotnie zmianom. W 1945 roku nazwa ta brzmiała Zjednoczenie Przemysłu Taboru i Sprzętu Kolejowego i Rzecznego. W 1948 roku zmieniono nazwę na Centralny Zarząd Przemysłu Taboru Kolejowego. W 1950 roku po raz kolejny zmieniono nazwę, która od tej pory brzmiała Zjednoczenie Przemysłu Taboru Kolejowego w Poznaniu i obowiązywała do chwili likwidacji Zjednoczenia. Tuż po zakończeniu II wojny światowej w 1946 roku w Zjednoczeniu zgrupowane były następujące przedsiębiorstwa: H. Cegielski Poznań, Fablok Chrzanów, Konstal Chorzów, Zieleniewski Sanok, Zakłady Mechaniczne Starachowice, Parowóz Warszawa, Fiebrandt Bydgoszcz, Sygnały Kraków, Gotartowice, Pafawag Wrocław, Zastal Zielona Góra, Zakłady Mechaniczne Elbląg. W latach 1945-1948 Zjednoczenie grupowało również przedsiębiorstwa produkujące pływający sprzęt rzeczny i śródlądowy. W okresie 1945- 1981 niejednokrotnie dochodziło do zmian w podległości organizacyjnej poszczególnych przedsiębiorstw zgrupowanych w Zjednoczeniu. Ostateczne ukształtowanie się Zjednoczenia w formie jaka zachowała się do końca jego istnienia nastąpiło na mocy Uchwały numer 275/ 12/ 58 Rady Ministrów z 25 lipca 1958 roku w sprawie utworzenia Zjednoczenia Przemysłu Taboru Kolejowego w resorcie przemysłu ciężkiego. W momencie likwidacji Zjednoczenia zgrupowane w nim były następujące przedsiębiorstwa: Zakłady Przemysłu Metalowego H. Cegielski w Poznaniu, Fabryka Wagonów, „Pafawag” we Wrocławiu, Fabryka Lokomotyw „Fablok” w Chrzanowie, Chorzowska Wytwórnia Konstrukcji Stalowych, „Konstal” w Chorzowie, Zaodrzańskie Zakłady Przemysłu Metalowego „Zastal” w Zielonej Górze, Fabryka Wagonów „Świdnica” w Świdnicy, Zakłady Metalurgiczne „Pomet” w Poznaniu, Zakłady Metalowe „Mystal” w Myszkowie, Fabryka Kontenerów „Unikon” w Szczecinie- Płoni, Grodziska Fabryka Wyposażenia Wagonów „Growag” w Grodzisku, Brzeskie Zakłady Urządzeń Wagonowych „Bewag” w Brzegu, Rawicka Fabryka Wyposażenia Wagonów „Rawag” w Rawiczu Zjednoczeniu podlegały także: Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego „Kolmex” w Warszawie, Przedsiębiorstwo Projektowo-Technologiczne Przemysłu Taboru Kolejowego „Taskoprojekt” w Poznaniu, Przedsiębiorstwo Remontowo-Montażowe Przemysłu Taboru Kolejowego „Taskomont” w Poznaniu, Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Pojazdów Szynowych w Poznaniu, Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Wysokoprężnych Silników Okrętowych i Kolejowych w Poznaniu, Technikum Mechaniczne numer 2 i Zasadnicza Szkoła Zawodowa Ministerstwa Przemysłu Ciężkiego w Poznaniu. Według statutu nadanego Zjednoczeniu jego podstawowym zadaniem była realizacja polityki gospodarczej Rządu w branży taboru kolejowego, a w szczególności ustalanie perspektyw, kierunków oraz tempa rozwoju przemysłu taboru kolejowego, zgodnie z potrzebami gospodarki narodowej - koordynowanie i kontrola działalności zgrupowanych i podległych przedsiębiorstw. Do zakresu działania Zjednoczenia należało: koordynowanie i organizowanie współpracy z przedsiębiorstwami, dla których Zjednoczenie jest Zjednoczeniem wiodącym, ustalanie perspektywicznych i wieloletnich planów gospodarczych dla zgrupowanych przedsiębiorstw, ustalanie na podstawie narodowych planów gospodarczych rocznych zadań wyrażonych podstawowymi wskaźnikami dyrektywnymi dla zgrupowanych i podległych przedsiębiorstw, kontrola realizacji zadań Narodowego Planu Gospodarczego przez zgrupowane i podległe przedsiębiorstwa, podejmowanie decyzji w sprawie inwestycji oraz kontrola prawidłowego i technicznego przygotowania i wykonania inwestycji, ustalanie kierunków technicznego i organizacyjnego rozwoju przemysłu taboru kolejowego, organizowanie współpracy z zagranicą w zakresie przemysłu taboru kolejowego, stosowanie odpowiednich bodźców ekonomicznych jak: ceny, płace, kredyty, podział zysku dla osiągnięcia zamierzonych efektów ekonomicznych, ustalanie wytycznych w zakresie polityki na odcinku zatrudnienia i płac oraz prowadzenie polityki socjalnej w przemyśle taboru kolejowego, prowadzenie w niezbędnym zakresie spraw związanych z zaopatrzeniem, zbytem, importem i eksportem oraz rozdzielnictwo surowców, materiałów, maszyn i urządzeń centralnie rozdzielanych, ustalanie wytycznych z zakresu polityki na odcinku przygotowania kadr i podnoszenia kwalifikacji zawodowych , kontrola gospodarności, legalności, celowości i rzetelności działania zgrupowanych i podległych przedsiębiorstw. W toku ponad trzydziestoletniej działalności Zjednoczenia ustaliła się następująca struktura organizacyjna: Dyrektor Zjednoczenia, Naczelny Inżynier - Zastępca dyrektora, Dyrektor do spraw Inwestycyjnych, Dyrektor do praw Administracyjno-Handlowych, Główny Księgowy,Wydział Rachunkowości, Wydział Produkcji, Wydział Zatrudnienia i płac, Wydział Kosztów i Cen, Wydział Bezpieczeństwa i Higieny Pracy, Wydział Kontroli Jakości, Wydział Ekonomiczny, Wydział Kadr i Szkolenia, Wydział Socjalny, Wydział Kooperacji, Wydział Współpracy z Zagranicą, Wydział Administracyjno-Socjalny, Wydział Gospodarki Materiałowej, Wydział Odlewniczo-Kuźniczy, Wydział Inwestycji, Wydział Zaopatrzenia, Wydział Konstrukcyjno-Technologiczny, Wydział Części Zamiennych, Wydział Finansowy, Wydział Zbytu, Wydział Planowania, Wydział Szkolenia, Branżowy Zespół Informatyki. Zjednoczenie posiadało również dwie delegatury, których siedzibami były: Warszawa i Katowice. Poważnie rozbudowane były organy Zjednoczenia. Na szczególną uwagę zasługuje tutaj Kolegium Zjednoczenia, które było organem stanowiącym i opiniodawczym Naczelnego Dyrektora Zjednoczenia. Do spraw, które wymagały uchwał Kolegium należały: ważne kierunki długofalowe koncepcji specjalizacji przemysłu taboru kolejowego, programy prac naukowo-badawczych o podstawowym znaczeniu dla Zjednoczenia, kompleksowe programy rozwoju Zjednoczenia, ogólne przedsięwzięcia i akcje organizowane przez Zjednoczenie, finansowane w całości lub częściowo z własnych środków przedsiębiorstw, sprawy budowy i eksploatacji wspólnych urządzeń socjalno-bytowych, plan finansowy Centrali Zjednoczenia oraz wysokości wpłat przypadających na poszczególne przedsiębiorstwa, projekty planów eksportowo-importowych przypadających na poszczególne przedsiębiorstwa, wyniki współzawodnictwa międzyzakładowego, bilans i kompleksowa analiza rocznych wyników działalności Zjednoczenia jako całości, sprawy wniesione przez przedstawicieli właściwej instancji związku zawodowego zgodnie z zakresem działania związków zawodowych i inne sprawy zlecone przez Ministra bądź przez Naczelnego Dyrektora Zjednoczenia lub wniesione przez członków Kolegium. Poza Kolegium Zjednoczenia i Radą Techniczno- Ekonomiczną w Zjednoczeniu działały również inne organy. Były to: Komisja Dyscypliny Płac, Komisja Wynalazczości, Branżowa Komisja Norm Pracy i Taryfikacji, Komisja Kwalifikacyjna do spraw nadawania tytułu „rzeczoznawcy kontroli jakości”, Główna Komisja Egzaminacyjna, Branżowa Komisja Współzawodnictwa, Zespół do spraw Kadry Rezerwowej, Komisja do spraw ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, Komisja Racjonalizacji Druków, Zespół do spraw ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, Komisja do spraw Importu, Zespół Ekspertów do spraw opiniowania projektów inwestycyjnych, Komisja Mediacyjna, Branżowa Komisja Doradcza do spraw oceny poziomu technicznego wyborów, Branżowa Komisja Spawalnicza do spraw kwalifikowania przedsiębiorstw, Komisja do spraw Poprawy Jakości Elektrycznego Taboru Kolejowego, Międzyresortowa Komisja do spraw Części Zamiennych Taboru Kolejowego, Komisja do spraw doskonalenia systemu ekonomiczno-finansowego. Kilkanaście innych, działających w Zjednoczeniu Komisji zostało zlikwidowanych w roku 1973 na mocy pisma Ministerstwa Przemysłu Ciężkiego z 19 kwietnia 1973 roku w sprawie ograniczenia ilości komisji i zespołów. Zgodnie z zasadami reformy gospodarczej i Uchwałą nr 41 Rady Ministrów z 12 lutego 1982 roku Zjednoczenie Przemysłu Taboru Kolejowego zostało zlikwidowane z dniem 30 czerwca 1982 roku. Po wprowadzeniu stanu wojennego utworzono Biuro Pełnomocnika Ministra Hutnictwa i Przemysłu Taboru Kolejowego. Od 1 lipca 1982 roku powstaje Zrzeszenie Producentów Wysokoprężnych Silników Okrętowych, Kolejowych i Stacjonarnych, którego siedzibą jest Poznań. [Wstęp napisał K. Stryjkowski]

Zespół archiwalny wyłączony z udostępniania z powodu konieczności wykonania niezbędnych prac techniczno-konserwacyjnych w magazynie przy ul. Sierocej 10. W rozmiarze zespołu uwzględniono brakującą 1 j.a. o sygn. 460.