Zespół zawiera szczątki zespołów: 1. Zarząd Wojewódzki Związku Walki Młodych w Poznaniu 2. Zarząd Powiatowy Związku Walki Młodych w Koninie 3. Zarząd Miejski Związku Walki Młodych w Poznaniu 4. Zarządy Powiatowe Związku Walki Młodych (z wyłączeniem powiatu konińskiego) 5. Akademicka Sekcja Związku Młodzieży Pracującej "Jedność", Organizacja Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, Związek Młodzieży Wiejskiej "Wici", Związek Młodzieży Demokratycznej

Po wyzwoleniu Polski spod okupacji hitlerowskiej wznowiły działalność organizacje młodzieżowe działające w okresie międzywojennym: Organizacja Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (8-9 października 1944 r.) i Związek Młodzieży Wiejskiej RP "Wici" (28 sierpnia 1944 r.). OMTUR działał pod patronatem Polskiej Partii Socjalistycznej, natomiast ZMW RP „Wici” działał pod patronatem partii ludowych: Stronnictwa Ludowego, Polskiego Stronnictwa Ludowego a po zminimalizowaniu znaczenia politycznego PSL na powrót Stronnictwa Ludowego. Równolegle działalność kontynuował utworzony w styczniu 1943 r. z inicjatywy Polskiej Partii Robotniczej i ściśle z nią związany Związek Walki Młodych. W lipcu 1945 r. powstał Związek Młodzieży Demokratycznej pozostający pod ideowym wpływem Stronnictwa Demokratycznego. Działalność każdej z tych organizacji młodzieżowych określały odrębne statuty. W ramach ZWM, ZMW RP „Wici” i ZMD działały autonomiczne struktury rozwijające działalność w środowisku akademickim: Akademicki Związek Walki Młodych „Życie”, Akademicki Związek Młodzieży Wiejskiej RP "Wici" oraz Akademicki Związek Młodzieży Demokratycznej. Odpowiednikiem OMTUR na wyższych uczelniach był Związek Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej. W Wielkopolsce najwcześniej spośród tych organizacji rozpoczął działalność ZWM (24 lutego 1945 r.) a następnie kolejno: OMTUR (koniec lutego1945 r.), ZMW RP „Wici” (marzec 1945 r.), ZMD (10 września 1945 r.). Realizując koncepcje polityczne Polskiej Partii Robotniczej władze ZWM były orędownikiem zjednoczenia tych organizacji młodzieżowych. Płaszczyzną ich organizacyjnej współpracy była powołana 6 listopada 1944 r. Centralna Komisja Porozumiewawcza Organizacji Młodzieżowych i jej odpowiedniki w poszczególnych województwach. Akademicki Związek Walki Młodych „Życie”, Akademicki Związek Młodzieży Wiejskiej RP "Wici", Akademicki Związek Młodzieży Demokratycznej oraz Związek Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej powołały Komitet Koordynacyjny Polskich Organizacji Studenckich. W Poznaniu jej odpowiednikiem była Międzyuczelniana Akademicka Porozumiewawcza Organizacji Studenckich. Wraz z postępującą totalitaryzacją życia politycznego w Polsce współpraca organizacji młodzieżowych ulegała zacieśnianiu. Organizacyjny wyraz znalazło to w przekształceniu Centralnej Komisji Porozumiewawczej Organizacji Młodzieżowych w Główną Komisję Współpracy Organizacji Młodzieżowych (listopad 1947 r.), a tej z kolei w Centralny Komitet Jedności Młodzieży (kwiecień 1948 r.). Odpowiedniki tych struktur tworzono w poszczególnych województwach . Wojewódzki Komitet Jedności Młodzieży w Poznaniu powstał 23 kwietnia 1948 r. W środowisku akademickim procesy te znajdowały wyraz w utworzeniu w lutym 1948 r. Federacji Polskich Organizacji Studenckich oraz działającego równolegle z FPOS, ale opartego na węższej formule organizacyjnej skupiającego tylko Akademicki Związek Walki Młodych „Życie”, Akademicki Związek Młodzieży Wiejskiej RP "Wici", Akademicki Związek Młodzieży Demokratycznej oraz Związek Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej, Centralnego Akademickiego Komitetu Jedności Młodzieży W Poznaniu odpowiednikiem tego ostatniego był utworzony 25 kwietnia 1948 r. Akademicki Komitetu Jedności Młodzieży Demokratycznej. Kierował on przygotowaniami do Kongresu Zjednoczeniowego akademickich organizacji młodzieżowych (17 lipca 1948 r., Wrocław) w następstwie którego powstał Związek Akademicki Młodzieży Polskiej. Na Kongresie Zjednoczeniowym młodzieży polskiej (22-23 lipca 1948 r., Wrocław) Związek Akademicki Młodzieży Polskiej wszedł jako organizacja autonomiczna w skład utworzonego przez Związek Walki Młodych, Organizację Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, Związek Młodzieży Wiejskiej RP "Wici" oraz Związek Młodzieży Demokratycznej, Związku Młodzieży Polskiej. [Na podst. wstępu do inwentarza A. Choniawko]