Zespół
Content:
1. Księgi aktów notarialnych z lat 1868-1900 (sygn. 1-34), zawierające: cesje, plenipotencje, kontrakty dzierżawy, obligi, komplanacje, kontrakty kupna i sprzedaży, pokwitowania, testamenty publiczne, protokoły licytacji, inwentarze pozostałości, działy majątku, intercyzy przedślubne; ponadto w załącznikach do aktów: testamenty własnoręczne, plany, pisma urzędowe w sprawie. Akty z 1901 r. nie zachowały się. W księgach aktów notarialnych, zgodnie z przyjętą praktyką kancelaryjną, nie umieszczano dokumentów transakcji dotyczących nieruchomości z hipotekami oraz plenipotencji en brevet. Informacje o ich sporządzeniu odnotowywano natomiast w repertoriach. 2. Repertoria tabelaryczne aktów notarialnych z lat 1868-1901 (sygn. 35-41), zawierające numer wpisu w księdze notarialnej, datę spisania dokumentu, rodzaj i regest aktu oraz potwierdzenie odebrania wypisu. 3. Repertoria tabelaryczne aktów hipotecznych z lat 1868-1901 (sygn. 42-53), zawierające datę spisania dokumentu, nazwę księgi, regest aktu oraz nominał stempla skarbowego. Repertorium o sygn. 42 zawiera ponadto informacje o aktach sporządzonych przez Edwarda Brodowskiego w latach 1867-1868. 4. Skorowidze do akt notarialnych z lat 1873-1901 (sygn. 54-57), zawierające nazwiska osób dokonujących czynności notarialnych przed Wiktorynem Juścińskim wraz z podaniem numeru wpisu w księdze notarialnej oraz daty rocznej sprawy. Skorowidz za lata 1868-1872 znajduje się w zespole 35/331/0 Akta Notariusza Serafina Konwickiego w Lublinie (sygn. 24). 5. Wypisy aktów notarialnych z lat 1873 (sygn. 58). 6. Wypisy aktów hipotecznych z lat 1873-1876 (sygn. 59).
About the Creator:
Wiktoryn Juściński sprawował urząd rejenta / notariusza w Lublinie w latach 1868-1901. Podstawą prawną jego działalności była francuska ustawa notarialna, wprowadzona na obszarze Księstwa Warszawskiego w 1808 r, którą wraz z systemem prawnym odziedziczyło utworzone w 1815 r. Królestwo Polskie. Przeprowadzone w 1818 i 1825 r. reformy prawa hipotecznego nadały notariuszom nawiązujące do okresu staropolskiego tytuły rejentów, wprowadzając przy tym rozróżnienie pomiędzy rejentami kancelarii ziemiańskich i rejentami okręgowymi. Gruntowną reformę instytucja notariatu na ziemiach Królestwa Polskiego przeszła jednak dopiero w 1876 r., kiedy wprowadzono na tym obszarze rosyjską ustawę notarialną z 14 kwietnia 1866 r. Wówczas to nakazano sporządzanie aktów notarialnych w języku rosyjskim, dopuszczając wydawanie przekładu na język polski jedynie na żądanie stron. Ustawa zmieniła tytulaturę z rejenta na notariusza, który odtąd zaliczony został do urzędów VII klasy, jednakże bez prawa do rang i emerytur. Zadaniem notariusza było przyjmowanie aktów dobrej woli, którym strony chciały nadać cechę autentyczności, zapewnić im datę lub przechowanie w kancelarii. Do najczęściej sporządzanych przez Wiktoryna Juścińskiego dokumentów należy zaliczyć akty kupna i sprzedaży, cesje, działy majątku, kontrakty dzierżawy, intercyzy, inwentarze pozostałości, pokwitowania, zobowiązania dłużne, plenipotencje, czy testamenty. Gwarancją nadania mocy prawnej dokumentom spisywanym przez rejenta było zachowanie odpowiedniej formy kancelaryjnej. Każdy akt notarialny powinien zaczynać się od podania daty i miejsca, w którym notariusz wykonywał swoje czynności oraz wymienienia jego nazwiska i miejsca zamieszkania. Następnie zapisywano dane personalne stron, które uczestniczyły w danej sprawie, a także informację o towarzyszących im świadkach, po czym przechodzono do szczegółów umowy. Gotowy dokument należało odczytać w obecności stron, co odnotowywano w ostatnim akapicie aktu wraz z podaniem imion i nazwisk osób poświadczających zgodność dokumentu z wolą zeznającego. Tak przygotowany akt notarialny był podpisywany kolejno przez strony, świadków i notariusza. W momencie sporządzenia i złożenia pod nim podpisów, dokument stawał się pełnowartościowym aktem publicznym. Do obowiązków rejenta należało również przechowywanie spisanych przez niego akt. Z początkiem każdego nowego roku kalendarzowego zszywano i oprawiano w księgę dokumenty z roku ubiegłego. Notariusz był zobligowany także do dawania wyciągów z aktów przed nimi zawartych, czyli tzw. ekspedycji, a informację o dokonaniu tej czynności należało odnotować na oryginale. Prawo zobowiązywało również do prowadzenia repertorium, w którym odnotowywano istotne informacje o dokumentach wystawianych przez rejenta: miejsce spisania, dokładną datę, dane o osobach będących stronami, wysokość opłaty i pokwitowanie odbioru wyciągów. Wiktoryn Idzi Juściński przyszedł na świat 27 września 1827 r. w Hrubieszowie, jako syn Ludwika Juścińskiego herbu Ślepowron, podpisarza sądu pokoju powiatu hrubieszowskiego i Janiny z Greków. Wykształcenie swoje zdobywał kolejno w Gimnazjum Lubelskim, które ukończył w 1843 r., a następnie na kursach prawnych warszawskich, zakończonych złożeniem egzaminu ze znajomości języka rosyjskiego w 1846 r. Dnia 21 października tego roku Wiktoryn Juściński wstąpił do służby rządowej jako aplikant sądowy przy Trybunale Cywilnym Guberni Lubelskiej w Lublinie. Po dwóch latach pracy został przeznaczony przez Prezesa Sądu Kryminalnego guberni lubelskiej do pełnienia obowiązków kancelisty przy Sądzie Policji Poprawczej Wydziału Lubelskiego. W 1851 r. mianowany został podpisarzem Sądu Pokoju Okręgu Chełmskiego, by w 1858 r. objąć urząd pisarza Sądu Pokoju Okręgu Kazimierskiego. Kolejny awans nastąpił w 1862 r., kiedy został mianowany podsędkiem Sądu Pokoju Okręgu Garwolińskiego, a rok później przejął obowiązki podprokuratora przy Sądzie Poprawczym Bialskim. Po trzech latach pobytu w Białej został przeniesiony na takie samo stanowisko przy Sądzie Policji Poprawczej Powiatu Warszawskiego Wydziału II. W 1867 r. objął urząd referenta Komisji Rządowej Sprawiedliwości, gdzie został przeznaczony do prezydowania w Sądzie Policji Poprawczej przy Zarządzie Ober-Policmajstra miasta Warszawy w charakterze Asesora Sądu Kryminalnego. 2 maja 1868 r. został mianowany rejentem kancelarii ziemiańskiej przy Trybunale Cywilnym w Lublinie, gdzie po latach nieustannych przeprowadzek osiadł już na stałe w domu pod numerem 26. Zajął on w rejenturze wakujące miejsce po śmierci Edwarda Brodowskiego, o czym świadczą m.in. wspólne dla obu notariuszy księgi: repertorium hipoteczne oraz skorowidz. Czynności notarialne Wiktoryn Juściński prowadził w kancelarii ziemiańskiej w Lublinie, funkcjonującej przy Trybunale Cywilnym I Instancji i mieszczącej się w dawnym gmachu Trybunału Koronnego, pod adresem Rynek 1. Obszar jego działalności związany był zatem z właściwością terytorialną tegoż Trybunału i obejmował całą gubernię lubelską. Większość aktów notarialnych była spisywana w obrębie kancelarii, ale w niektórych przypadkach wzywano notariusza do różnych lubelskich lokacji, a także na dwory właścicieli ziemskich, położone w różnych częściach guberni, aby tam dopełnił swoich czynności. Pierwszy akt notarialny spisany został przez Juścińskiego, jako rejenta kancelarii ziemiańskiej w Lublinie, 13 czerwca 1868 r. Począwszy od dnia 19 lipca 1876 r., w związku z wprowadzoną wówczas na ziemiach polskich rosyjską ustawą archiwalną, jego tytulatura uległa zmianie. Odtąd występował w aktach jako lubelski notariusz przy kancelarii hipotecznej Lubelskiego Sądu Okręgowego. Za swoją pracę w służbie państwowej został dwukrotnie odznaczony: 26 lutego 1896 r. na pamiątkę panowania Aleksandra III otrzymał srebrny medal na szarfie orderu św. Aleksandra Newskiego, zaś 22 września 1897 r. został ustanowiony kawalerem orderu św. Włodzimierza 4 klasy za 35 lat nieskazitelnej służby. Wiktoryn Juściński, oprócz wypełniania czynności urzędowych, był również zaangażowany w działalność dobroczynną. W roku 1859, a więc w czasie swojego urzędowania w Kazimierzu, został mianowany członkiem rady opiekuńczej zakładów dobroczynnych powiatu lubelskiego. Po przeprowadzce do Białej, od 1864 r. pełnił analogiczne obowiązki w radzie opiekuńczej powiatu bialskiego. Po objęciu stanowiska notariusza w Lublinie włączył się natomiast w działalność Lubelskiego Towarzystwa Dobroczynności, którego członkiem był od 1869 r. aż po kres swojego życia, pełniąc w latach 1873-1884 funkcję naczelnika Wydziału Ochrony, zaś w latach 1876-1884 – wiceprezesa Towarzystwa. Juściński czynnie uczestniczył również w życiu kulturalnym miasta. Od 1882 r., a więc od samego początku funkcjonowania Resursy Kupieckiej w Lublinie, należał do członków tej instytucji. W latach 1887-1900 figurował zaś na liście członków Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. Rejent Juściński dwukrotnie wstępował w związek małżeński. W 1852 r. w Pawłowie poślubił Julię z Niedabylskich, która urodziła mu trzech synów (Witolda, Kajetana, Mariana Henryka) i córkę (Kazimierę Marię). Rok po jej śmierci w 1863 r. poślubił w Huszczy Anielę z Grabowskich. Z tego związku doczekał się kolejnych dwóch synów (Ludwika Ludomira i Bolesława Jana) i córki (Jadwigi Emilii). Po zgonie Anieli w 1899 r. pozostał już wdowcem. Zgodnie z obowiązującym prawem Wiktoryn Juściński wypełniał obowiązki lubelskiego notariusza dożywotnio. Po raz ostatni swój podpis pod aktem notarialnym złożył 28 marca 1901 r. Dalszą pracę prawdopodobnie uniemożliwiła mu już choroba. Jak poinformowano w nekrologu, zmarł po krótkich cierpieniach 12 kwietnia 1901 r. Cztery dni później został pochowany na cmentarzu przy ul. Lipowej w Lublinie. Jego następcą na wakującym urzędzie został wybrany Adam Pleszczyński.
Border dates:
[1867-1868] 1868-1901
Classification:
instytucje ochrony prawa i wymiaru sprawiedliwości
Creator's name:
Dates:
1867-1868, 1868-1901.
Former name:
Foreign language name:
Languages:
rosyjski, polski, niemiecki, francuski
Availability:
Available in full
Total archival files:
59
Total archival files processed:
59
Total archival files without records:
0
Total linear metres
2.1
Total linear metres processed
2.1
Total linear metres without records
0.0
Total archival files:
0
Total files:
0
Total size (in MB):
0.0
Total documents
0
Total cases
0
Total classes
0
Total archival files:
0.0
Total running meters :
0.0
Dates of non-archival documentation :
| Name | Quantity Inventory | uwagi |
|---|---|---|
| Electronic archive inventory approved | No data |