Zasób zespołu archiwalnego w przeważającej części tworzą akta procesów karnych. Największą grupę tych postępowań stanowią przestępstwa specjalne, tzw. przestępstwa okupacyjne, które liczą 2119 j.a. Są to sprawy o odstępstwa od narodowości polskiej, sprawy o współpracę z okupantem niemieckim oraz sprawy o nieujawnione mienie poniemieckie. Akta pozostałych postępowań karnych w liczbie 30 j.a. dotyczą, tzw. występków, czyli czynów zabronionych zagrożonych karą pozbawienia wolności do lat pięciu, są to m.in. przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, przestępstwa przeciwko mieniu, czy przestępstwa skarbowe. Zespół tworzą również akta procesów cywilnych w liczbie 464 j.a. Największą grupę akt, wśród materiałów archiwalnych tej części zespołu, stanowią sprawy z zakresu prawa rodzinnego, w tym akta dotyczące spraw małżeńskich obejmujące 400 j.a. W zespole w wymiarze szczątkowym zachowały się akta prezydialne. Tylko w jednej jednostce archiwalnej możemy znaleźć materiały archiwalne dotyczące zagadnień organizacyjnych Sądu. Są to pisma dotyczące głównie etatów sędziowskich. W zespole nie zachowały się natomiast księgi ewidencyjne Sądu, takie jak repertoria czy skorowidze.

Sąd Okręgowy w Lesznie rozpoczął swoją działalność po zakończeniu II wojny światowej w 1945 roku. W pierwszym roku swojej działalności był to jedynie Wydział Zamiejscowy Sądu Okręgowego w Poznaniu. Dopiero z początkiem roku 1946 zaczęła funkcjonować nazwa Sąd Okręgowy w Lesznie. Podstawą jego działania było Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskie z dnia 6 lutego 1928 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, którego moc prawna została faktycznie utrzymana. Zgodnie z tym rozporządzeniem w Polsce funkcjonowały sądy grodzkie, sądy okręgowe i sądy apelacyjne oraz Sąd Najwyższy. Sąd ten znajdował się w granicach działania Sądu Apelacyjnego w Poznaniu. Jego właściwość miejscowa wykraczała poza wcześniejszą właściwość miejscową Wydziału Zamiejscowego, tzn. obszaru działania sądów grodzkich w Bojanowie, Gostyniu, Jutrosinie i Rawiczu , i obejmowała swoim zasięgiem również takie miejscowości jak Kościan, Śmigiel, Wschowa czy Wolsztyn. Sąd Okręgowy w Lesznie był sądem pierwszej instancji, który orzekał w ważniejszych sprawach cywilnych i karnych. Rozpatrywał również odwołania od orzeczeń sądów grodzkich. Sądem drugiej instancji, który rozstrzygał odwołania od wyroków Sądu Okręgowego w Lesznie, był natomiast Sąd Apelacyjny w Poznaniu. Sądem trzeciej instancji był Sąd Najwyższy. Taki podział wynikał z trójinstacyjnego modelu sądownictwa, który obowiązywał w Polsce. Sądy okręgowe były powołane do orzekania w pierwszej instancji we wszystkich sprawach, które nie należały do właściwości innych sądów. Właściwość przedmiotowa tych sądów określona była więc w sposób dorozumiany. Postępowania sądowe przed nimi toczyły się tylko wówczas, jeżeli ustawy nie przewidywały wyraźnie właściwości przedmiotowej dla innego sądu. Procesy prowadzone były m.in.: - w sprawach karnych, - w sprawach cywilnych w sporach o roszczenia, których wartość przewyższała dziesięć tysięcy złotych; - w sprawach cywilnych w sporach o prawa niemajątkowe, - w sprawach cywilnych o ubezwłasnowolnienie, - w sprawach cywilnych, w których stroną był Skarb Państwa, W przypadku spraw cywilnych właściwość rzeczowa sądu ustalana była stosownie do wartość przedmiotu sporu, którą przeliczano według przeciętnych cen rynkowych z dnia 31 sierpnia 1939 r. Sądy okręgowe właściwe były również w sprawach rejestrowych. Sądy okręgowe były sądami, które składały się z prezesa sądu, jednego lub kilku wiceprezesów oraz sędziów. Podzielone były na wydziały. Rozstrzygnięcia przed sądami okręgowymi zapadały kolegialnie w składach trzyosobowych lub jednoosobowo. Likwidacja Sądu Okręgowego w Lesznie nastąpiła z początkiem 1951 roku i związana była z reformą ustroju sądów powszechnych. Wprowadzone przepisy zakładały dostosowanie wymiaru sprawiedliwości do podziału administracyjnego państwa. Nowy ustrój sądów powszechnych przewidywał funkcjonowanie sądów powiatowych, sądów wojewódzkich i Sądu Najwyższego. Na mocy nowych przepisów sądy okręgowe oraz wydziały zamiejscowe sądów okręgowych zostały zniesione.