Zbiór rodziny Witkowskich

Reference code
58/1130/0
Number of series
2
Number of scans
9613

Content:

Zespół został podzielony na dwie serie: 1. Dokumenty osobiste: - Materiały dokumentujące pracę S. Witkowskiego w Biurze Regionalnym Planu Zabudowy Wołynia, ocenę jego dorobku naukowego wraz z bibliografią publikacji, liczne legitymacje (m.in. fragment uczniowskiej Gimnazjum Państwowego im. T. Chałubińskiego w Radomiu z 1930 r. oraz Radomskiego Koła Sportowego z 1946 r.), a także kilkadziesiąt wizytówek osób związanych z Radomiem i regionem radomskim, 1929-1969, sygn. 1; - Korespondencja osobista i służbowa Hanny i Stefana Witkowskich nie tylko z kraju, ale również spoza jego granic, wśród której zwracają uwagę listy do S. Witkowskiego od kolegi z ławy szkolnej, m.in. prof. Franciszka Kapelińskiego, pracującego po wojnie w ośrodkach akademickich na kontynencie afrykańskim, 1925-1939 i 1946-1984, (sygn. 2-7, 82); - Dokumenty Hanny z Jasińskich Witkowskiej, Ignacego, Stefana i Marcina Witkowskich (świadectwa urodzenia, ślubu, świadectwa szkolne, dowody osobiste, przepustki, poświadczenia obywatelstwa itp.), 1884-1993, sygn. 71-72, 74-75; - Materiały dotyczące posiadania przez Hannę i Stefana Witkowskich gruntów i nieruchomości, [1948-1961], sygn. 73. 2.Działalność społeczno-zawodowa i naukowa: - Zaproszenia na spotkania, wystawy plastyczne, sesje i konferencje naukowe, organizowane w końcu lat trzydziestych w Hrubieszowie, a po wojnie przede wszystkim w Radomiu, 1935-1981, sygn. 8; - Uczestnictwo S. Witkowskiego w I Polskim Kongresie Mieszkaniowym, 1937-1938, sygn. 9; Radzie Naukowej przy Ministrze Handlu Wewnętrznego i Usług oraz Instytutu Handlu Wewnętrznego i Usług, 1973-1978, sygn. 10; Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 1966-1972, sygn. 11; Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Radomiu, 1946-1963, sygn. 12; udział w pracach komisji radomskich i kieleckich władz miejskich i wojewódzkich, 1946-1977, sygn. 13; czy też komitetów redakcyjnych monografii województwa kieleckiego i Skarżyska-Kamiennej, 1949-1972, sygn. 14-15; udział w Kongresie Kultury Polskiej, 1966, sygn. 80; praca w stowarzyszeniach i związkach, 1936-1937, 1954-1972, sygn. 81; - Prace wydane drukiem autorstwa S. Witkowskiego (i jemu poświęcone) dotyczące Wołynia, Dubna, Krzemieńca, Rożyszcza, Kozienic, Ostrowca Świętokrzyskiego i Radomia, 1935-1980, sygn. 16-21, 23-26, 28-32, 34, 36-37; - Opracowanie autorstwa Hanny Witkowskiej, poświęcone finansowaniu i realizacji budownictwa mieszkaniowego w Radomiu, 1964, sygn. 35; - Opracowania S. Witkowskiego wydane we współpracy innych osób, dotyczące Ołyki, Kozienic, Starachowic, 1939-1973, sygn. 22, 27, 33; - Opracowania autorskie, zgromadzone przez S. Witkowskiego jako materiał źródłowy i pomocniczy dla jego pracy naukowej, a także teksty, które przekazano mu do zrecenzowania (prace ekonomiczno-gospodarcze dotyczące Wołynia i innych regionów kraju), powojenne opracowania analizujące miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego osad i miast w województwie kieleckim (Białobrzegi, Chlewiska, Końskie, Opoczno, Ostrowiec Świętokrzyski), a także teksty dotyczące społecznych kosztów funkcjonowania handlu w powojennej Polsce, 1924-1980, sygn. 38-54, 60-64, 70; - Uzupełnieniem opracowań autorskich są liczne fotografie, dokumentujące zwłaszcza architekturę Radomia i rozwój jego życia gospodarczego w okresie powojennym, 1965-1980, sygn. 55-56, a także plany i szkice dotyczące rozwoju przestrzennego Radomia i innych ośrodków miejskich międzyrzecza Wisły i Pilicy w XIX i XX w., 1950-1969, sygn. 57; - Świadectwem kontaktów Hanny i Stefana Witkowskich z ludźmi nauki w Polsce i poza jej granicami jest jednostka zawierająca nadbitki prac naukowych z odręcznymi dedykacjami autorskimi, 1965-1976, sygn. 58; - Dokumenty archiwalne z lat 1844-1942, wśród których zwracają uwagę dwa unikatowe plany: ruchu organów obrony przeciwlotniczej na wypadek zagrożenia Radomia z 1938 r. oraz projektowanego podziału miasta na dzielnice gospodarczo-narodowościowe z 1942 r., 1844-1942, sygn. 59; - Dokumentacja przebiegu pracy zawodowej, społecznej i naukowej, 1936-1981, sygn. 76-79, 83; - Jednostki zawierające wydawnictwa zwarte (m.in. skrypty) i prasowe dotyczące planowania przestrzennego i urbanistyki, a także malarstwa - wielkiej pasji S. Witkowskiego, 1921-1952, sygn. 65-69.

About the Creator:

Akta zespołu tworzą materiały dokumentujące życie osobiste oraz działalność społeczno-zawodową i naukową Stefana Witkowskiego i jego żony Hanny. Stefan Witkowski urodził się w 14 maja 1912 r. w Drzewicy, jako syn Ignacego i Antoniny ze Skalskich. Po ukończeniu szkoły powszechnej podjął naukę w gimnazjum im. Tytusa Chałubińskiego w Radomiu, które ukończył w 1932 r. Już w czasie nauki w szkole średniej rozpoczął publikowanie prac popularnonaukowych, debiutując, ogłoszonym na łamach młodzieżowej gazetki „Nasze Pismo”, artykułem poświęconym polskim badaczom i odkrywcom w Azji. Od 1932 r. studiował w Szkole Głównej Handlowej na specjalnym kierunku samorządowym (komunalnym), koncentrując swe zainteresowania - pod wyraźnym wpływem mentora, prof. Konstantego Krzyczkowskiego - na problematyce urbanistyki, planowania przestrzennego i zagadnień regionalnych. SGH ukończył dn. 14 listopada 1937 r., uzyskując na podstawie zdanych egzaminów i pracy dyplomowej pt. Stanowisko naczelnika gminy miejskiej stopień magistra nauk ekonomiczno-handlowych. W okresie tym działał aktywnie w Akademickim Kole Radomiaków w Warszawie i Stowarzyszeniu Absolwentów Szkół Średnich Radomskich. Jeszcze w trakcie studiów rozpoczął pracę zawodową na stanowisku pomocnika sekretarza w Urzędzie Gminy w Grabowcu (powiat hrubieszowski). Po zaledwie kilku miesiącach przeniósł się jednak do Powiatowego Związku Komunalnego w Hrubieszowie, obejmując funkcję sekretarza w tamtejszym Wydziale Powiatowym. Tutaj został członkiem m.in. hrubieszowskiej Spółdzielni Rolniczo-Handlowej „Pług”, Towarzystwa Prywatnych Szkół Zawodowych, Powiatowej Komisji Spółdzielczej i Organizacji Zbytu przy Organizacji Towarzystw Oświatowych i Kółek Rolniczych, Międzyorganizacyjnego Komitetu Popierania Oświaty Powszechnej, Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej. Pełnił również funkcję prezesa lokalnego Towarzystwa „Domu Społecznego” oraz był redaktorem pisma „Wiadomości Hrubieszowskie”. W 1936 r. rozpoczął też nadsyłanie krótkich informacji o charakterze gospodarczym do serwisu Polskiej Agencji Agrarnej w Warszawie. W początkach 1937 r. Stefan Witkowski zainteresował się działalnością Biura Regionalnego Planu Zabudowy Wołynia z siedzibą w Łucku, badając możliwości podjęcia tam pracy. Jego oferta została rozpatrzona pozytywnie, w związku z czym latem wspomnianego roku znalazł zatrudnienie w Biurze na stanowisku ekonomisty. W ciągu następnych kilkunastu miesięcy opracował samodzielnie, lub też we współpracy z innymi osobami, plany zagospodarowania przestrzennego Dubna, Krzemieńca, Ołyki, Rożyszcza i innych ośrodków miejskich regionu. Zwieńczeniem tych prac było opublikowanie przez S. Witkowskiego unikalnej w ówczesnych uwarunkowaniach książki pt. Wołyń w liczbach (Łuck 1939). W trakcie pobytu w Łucku S. Witkowski został członkiem Wołyńskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk oraz podjął współpracę z lokalnymi wydawnictwami prasowymi: „Ziemią Wołyńską” i „Wołyńskimi Wiadomościami Technicznymi”. W lipcu 1938 r. odbył podróż do Niemiec, której podstawowym celem było zapoznanie się z organizacją i wynikami prac tamtejszych biur planowania regionalnego, usytuowanych zwłaszcza w Hamburgu, Bremie, Düsseldorfie i Opolu. W tym okresie rozpoczął również przygotowywanie dysertacji doktorskiej poświęconej planowaniu regionalnemu, w której ukończeniu przeszkodził jednak wybuch wojny. Na przełomie 1938 i 1939 r. S. Witkowski zdecydował się na zmianę miejsca pracy, uzyskując zatrudnienie na stanowisku kierownika pracowni w Biurze Planu Regionalnego Centralnego Okręgu Przemysłowego w Sandomierzu. Pracował tam zaledwie kilka miesięcy, gdyż Biuro zaprzestało działalności po 1 września 1939 r. Nie chcąc podejmować pracy w okupacyjnej administracji zdecydował się na założenie prywatnego przedsiębiorstwa handlu materiałami budowlanymi, które prowadził w Radomiu przez następnych kilka lat. Tutaj w drugiej połowie 1944 r. podjął współpracę z prof. Tadeuszem Kotarbińskim i innymi uczonymi, którzy trafili do Radomia po kapitulacji Powstania Warszawskiego. S. Witkowski udostępniał często swe mieszkanie na potrzeby organizowanych przez nich wykładów i kursów, w których uczestniczył też jako słuchacz. Działalność ta stworzyła fundament do powołania w Radomiu w 1945 r. Instytutu Naukowo-Społecznego, w ramach którego S. Witkowski objął funkcję kierownika kursów dla pracowników administracji terenowej. W okresie tym stał się również inicjatorem utworzenia w mieście Szkoły Głównej Ekonomicznej, na co jednak nie wyraziły zgody władze państwowe. Przejawem uznania władz dla działalności S. Witkowskiego stało się powołanie go - jako bezpartyjnego - w skład Rady Samorządowej, utworzonej przez Centralny Komitet Wykonawczy przy Radzie Naczelnej Polskiej Partii Socjalistycznej, która aż do czasu rozwiązania jesienią 1947 r. opracowywała projekty restauracji struktur samorządu terytorialnego i przywrócenia do życia Związku Miast Polskich. Po zlikwidowaniu własnej firmy handlowej S. Witkowski zamieszkiwał nadal w Radomiu, pracując w latach 1946-1950 na stanowisku kierownika technicznego Fabryki Farb i Lakierów „Stavelit”, a po jej przekształceniu w Spółdzielnię Pracy „Wytwórnia Chemiczna” również tutaj jako kierownik administracyjno-handlowy (1950-1955). W latach 1947-1948 był także udziałowcem spółki prowadzącej w Radomiu przedsiębiorstwo pn. Dom Techniczno-Budowlany. Równocześnie w 1950 r. powrócił do działalności zawodowej w dziedzinie planowania przestrzennego, podejmując pracę w kieleckim oddziale Przedsiębiorstwa Projektowania Budownictwa Miejskiego „Miastoprojekt Północ-Wschód”; tutaj stał się autorem lub współautorem licznych projektów zabudowy przestrzennej ośrodków miejskich regionu, m.in. Ostrowca Świętokrzyskiego, Końskich, Kozienic, Radomia i in. co najmniej od 1955 r. pracował na stanowisku projektanta w pracowni urbanistycznej Wojewódzkiego Zarządu Architektoniczno-Budowlanego przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach, będąc określany w dokumentach mianem „głównego projektanta urbanistycznego planu ogólnego Radomia”. Pogłębienie wiedzy z zakresu urbanistyki i zgromadzenie bogatego materiału źródłowego z tej sfery pozwoliło S. Witkowskiemu na przygotowanie dysertacji doktorskiej. W 1964 r. Wydział Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Wrocławskiego przyznał mu stopień doktora nauk ekonomicznych w zakresie geografii przyrodniczej, oceniając pozytywnie jego rozprawę pt. Struktura przestrzenna miasta Radomia, ogłoszoną w dwa lata później drukiem. W rok później S. Witkowski rozpoczął prace zlecone w Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Łódzkiego, prowadząc w Katedrze Geografii Ekonomicznej wykłady poświęcone tematyce miejskiej. Prawdopodobnie w 1968 r. przeszedł też na stanowisko starszego projektanta do Miejskiej Pracowni Urbanistycznej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Radomiu. Szeroka wiedza i znaczący dorobek naukowy sprawiły, że był zapraszany do udziału w pracach licznych komisji i organizacji zawodowych, m.in. Rady Naukowo-Ekonomicznej Województwa Kieleckiego (przez wiele kadencji był w niej przewodniczącym komisji demografii i osadnictwa) i Rady Naukowo-Ekonomicznej Województwa Łódzkiego; w latach 1969-1971 pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Geografii Stosowanej przy Zarządzie Głównym Polskiego Towarzystwa Geograficznego, a w maju 1969 r. został mianowany członkiem-korespondentem Komisji Geografii Stosowanej Międzynarodowej Unii Geograficznej w Paryżu. W 1970 r. S. Witkowski otrzymał na Uniwersytecie Łódzkim stopień doktora habilitowanego, czego podstawą stała się praca pt. Urządzenia trwałe w miastach na przykładzie zespołu miast województwa kieleckiego (opublikowana w wersji skróconej pt. Dziedzictwo urządzeń trwałych w miastach) oraz liczne prace naukowe. W okresie tym został zatrudniony na stanowisku docenta w Kielecko-Radomskiej Wyższej Szkole Inżynierskiej - Oddział w Radomiu, pełniąc tutaj przez wiele lat funkcję kierownika wydziału planowania i programowania oraz zasiadając w Senacie Uczelni oraz licznych komisjach rektorskich. Od 1971 r. pracował też jako docent na stanowisku zastępcy dyrektora Instytutu Finansów i Ubezpieczeń Wydziału Ekonomicznego Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach, a od 1979 r. pełnił tutaj funkcję kierownika Zakładu Planowania i Programowania w Instytucie Ekonomiki. W 1972 r. został powołany do składu Rady Naukowej przy Ministrze Handlu Wewnętrznego i Usług oraz Instytutu Handlu Wewnętrznego i Usług, a w końcu lat siedemdziesiątych do Zespołu Dydaktyczno-Wychowawczego Planowania i Finansowania Gospodarki Narodowej Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki. Zasiadał też w licznych komisjach lokalnych, zwłaszcza po podniesieniu Radomia do rangi stolicy województwa; był m.in. przewodniczącym Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Przyrody, zastępcą przewodniczącego Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Środowiska oraz członkiem Wojewódzkiej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej. Działalności zawodowej S. Witkowskiego towarzyszyły szeroko zakrojone prace badawcze, których efekty ogłaszał drukiem. Między 1967 r. a 1980 r. opublikował on liczne opracowania zwarte, m.in. Struktura przestrzenna miasta na przykładzie Radomia (Warszawa 1967), Dziedzictwo urządzeń trwałych w miastach (druk zwarty w ramach „Biuletynu Kwartalnego Radomskiego Towarzystwa Naukowego”, Radom 1969), Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Radomiu. Monografia 1945-1970, współautor Jan Gauze (Warszawa 1973), Ekonomika regionu - skrypt (Kielce 1975), Planowanie terytorialne - skrypt (Radom 1980). Był redaktorem i współredaktorem licznych prac zbiorowych, m.in. Przemysł Radomia 1945-1965. Monografia geograficzno-ekonomiczna (Lublin 1969), Radomska Wytwórnia Telefonów. Monografia zakładu przemysłowego (Radom 1968), Powiat lipski (Łódź 1972), Radom. Dzieje miasta w XIX i XX w. (Warszawa 1985). Artykuły jego autorstwa ukazały się pismach naukowych, m.in. „Acta Universitatis Vratislaviensis”, „Biuletynie Kwartalnym Radomskiego Towarzystwa Naukowego”, „Kwartalniku Historii Kultury Materialnej”, „Zeszytach Naukowych Politechniki Świętokrzyskiej”, a także w licznych pracach zbiorowych, oprócz już wymienionych m.in. w monografiach województwa kieleckiego (Kielce 1970) i Skarżyska-Kamiennej (Kraków 1977). Bibliografia jego publikacji obejmuje 92 pozycje, w tym 19 monografii i rozpraw, 39 artykułów i komunikatów oraz 3 skrypty; był też promotorem ok. 130 prac dyplomowych i magisterskich. S. Witkowski był też osobą znaną w Radomiu i poza nim z bardzo aktywnej pracy społecznej. W 1945 r. wraz z grupą artystów plastyków powołał do życia Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Radomiu, które odegrało znaczącą rolę w rozwoju sztuk plastycznych w Polsce. W ciągu następnych 16 lat, kiedy był on prezesem Towarzystwa, zorganizowało ono kilkanaście wystaw ogólnopolskich i ok. 200 innych wystaw plastycznych, wydało 4 tomy własnego „Rocznika” i ponad 100 katalogów, opublikowało ok. 1500 not biograficznych polskich twórców. Za działalność na tym polu S. Witkowski otrzymał członkostwo honorowe Związku Polskich Artystów Plastyków i odznakę Zasłużonego Działacza Kultury. W 1963 r. stał się też jednym z założycieli Radomskiego Towarzystwa Naukowego, pełniąc od chwili powstania do 1971 r. funkcję jego prezesa. W ciągu tych lat Towarzystwo opublikowało szereg pozycji zwartych, m.in. monografii miast, a także liczne zeszyty „Biuletynu Kwartalnego Radomskiego Towarzystwa Naukowego”. Stefan Witkowski zmarł nagle 31 maja 1981 r. i został pochowany na cmentarzu przy ul. Limanowskiego w Radomiu. Integralną częścią zespołu są materiały dokumentujące życie i działalność żony S. Witkowskiego, Hanny z domu Jasińskiej, urodzonej 19 grudnia 1915 r. w Warszawie jako córka Aleksandra i Heleny z Bilińskich. Związała się ona na stałe z Radomiem, dokąd w okresie międzywojennym przenieśli się jej rodzice. Po ukończeniu gimnazjum im. T. Chałubińskiego podjęła studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim, których kontynuowanie uniemożliwił wybuch wojny. Pomimo przeszkód starała się rozwijać swe zainteresowania, znajdując zatrudnienie w latach 1940-1943 jako pracownik umysłowy w Sądzie Apelacyjnym w Radomiu. W 1942 r. zawarła związek małżeński z S. Witkowskim. W 1964 r. ukończyła na Uniwersytecie Wrocławskim studia prawnicze, pracując odtąd aż do przejścia na emeryturę w 1985 r. jako radca prawny w zakładach przemysłowych Radomia, m.in. Spółdzielni Pracy „Żar” i Zakładach Sprzętu Oświetleniowego „Polam”. Równocześnie była działaczką Ligi Kobiet oraz Koła Radców Prawnych Zrzeszenia Prawników Polskich. Wspólnie z mężem uczestniczyła tez aktywnie w pracach Instytutu Naukowo-Społecznego, Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych i Radomskiego Towarzystwa Naukowego. Zmarła 8 lipca 1994 r. i spoczęła w rodzinnym grobowcu na cmentarzu przy ul. Limanowskiego

Border dates:

1844-1993

Classification:

zbiory i kolekcje

Creator's name:

Dates:

1844-1993.

Former name:

Foreign language name:

Languages:

polski, niemiecki, francuski, angielski

Availability:

Available in full

Total archival files:

83

Total archival files processed:

83

Total archival files without records:

0

Total linear metres

1.24

Total linear metres processed

1.24

Total linear metres without records

0.0

Total archival files:

0

Total files:

0

Total size (in MB):

0.0

Total documents

0

Total cases

0

Total classes

0

Total archival files:

0.0

Total running meters :

0.0

Dates of non-archival documentation :

Name Quantity Inventory uwagi
Index of content Nie
Geographical index Nie
Index of persons Nie
Approved book inventory Tak