W zespole znajdują się następujące anteriora: opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego gminy Sulęcin rozpoczęte w roku 1963 a kontynuowane do 1980 r., (66/654/113), plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta Sulęcin - perspektywa 1985 r. sporządzony w 1971 r. a wykorzystywany w kolejnych latach (66/654/114), analizy wykonania planów społeczno-gospodarczych za lata 1972-1980 kontynuowane do roku 1980 (66/654/49), projekty organizacji przedszkoli prowadzone od 1969 do 1976 r. (66/654/70), plany dokształcania młodzieży pracującej i dorosłych na lata 1970-1980 (66/654/74), ewidencja ruchu budowlanego w gospodarce uspołecznionej za lata 1972-1979 (66/654/113), program kapitalnych remontów urządzeń komunalnych na lata 1976-1980 sporządzony w 1972 r, a kontynuowany w latach kolejnych (66/654/115), teczka dotycząca nadzoru nad stowarzyszeniami prowadzona od 1972 r. i kontynuowana do 1976 r. (66/654/71). Posteriora stanowi jednostka zawierająca sprawozdania z realizacji budżetu za 1990 r. (66/654/36). Uzupełnieniem zespołu są akta Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Sulęcinie, Prezydium Powiatowej Rady Narodowej i Urzędu Powiatowego w Sulęcinie oraz Urzędu Wojewódzkiego w Gorzowie Wielkopolskim. W zespołach administracji z lat 1973-1990 oprócz oryginałów zachowano również kopie protokołów z sesji i uchwał Rady Narodowej Miasta i Gminy oraz budżetów. Zostały one przejęte z biura Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gorzowie Wielkopolskim i włączone do poszczególnych zespołów w latach 90. Stanowiły one uzupełnienie materiałów przejętych od wytwórcy z uwagi na to, że w zbiorach oryginałów często brakowało niektórych protokołów z sesji czy uchwał. I. RADA NARODOWA MIASTA I GMINY 1. Organizacja wyborów, 1985-1989, 2 j.a. Znajdują się tu dwie jednostki dotyczące wyborów. Jedna dotyczy organizacji wyborów do Sejmu w 1985 r., a druga wyborów do Sejmu i Senatu w 1989 r. Zawierają one między innymi informacje o ustaleniu obwodów głosowania w mieście i gminie, powołaniu obwodowych komisji wyborczych, powołania Miejsko-Gminnych Zespołów koordynacyjnych do przeprowadzenia głosowania, dane o granicach i numerach obwodów głosowania. 2. Organizacja Rady Narodowej Miasta i Gminy, 1984, 1 j.a. Umieszczony został tutaj regulamin Rady Narodowej Miasta i Gminy z 1984 roku. 3. Sesje Rady Narodowej Miasta i Gminy, 1975-1990, 24 j.a. W serii tej znajdują się protokoły z sesji i uchwały Rady Narodowej Miasta i Gminy. Zawierają one informacje dotyczące wyboru przewodniczącego Rady Narodowej Miasta i Gminy, wyboru Prezydium, powołania członków Komisji stałych, zatwierdzania planów pracy Rady i Komisji, powołania Kolegium ds. Wykroczeń, uchwalania budżetu i funduszu miejsko-gminnego oraz planów rozwoju społeczno-gospodarczego i miejsko-gminnych planów rocznych, rozwoju rolnictwa, realizacji inwestycji, budownictwa mieszkaniowego oceny funkcjonowania opieki społecznej i działalności kulturalnej na terenie miasta i gminy. 4. Spotkania radnych z wyborcami, 1984-1987, 1 j.a. Jedna jednostka zawiera protokoły ze spotkań radnych Wojewódzkiej Rady Narodowej i Rady Narodowej Miasta i Gminy z wyborcami. 5. Wnioski i postulaty radnych, 1984-1990, 3 j.a. Znajdują się tu dwie jednostka zawierające wnioski i postulaty rannych Miejsko-Gminnej Rady Narodowej oraz odpowiedzi na wnioski i korespondencję dotyczącą wyjaśniania i załatwiania poszczególnych spraw. Jedna teczka zawiera rejestr wniosków i interpelacji radnych. 6. Komisje Rady Narodowe Miasta i Gminy, 1975-1990, 26 j.a. Protokoły z posiedzeń Komisji Rozwoju Gospodarczego i Przestrzennego, Przemysłu Terenowego, Usług i Rzemiosła, Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej zawierają informacje zatwierdzania planów społeczno-gospodarczych i budżetów, analizy działalności w zakresie usług i rzemiosła, oceny realizacji budownictwa komunalnego i indywidualnego, oceny działalności zakładów przemysłowych. W protokoły z posiedzeń Komisji Rozwoju Gospodarczego i Gospodarki Miejskiej można znaleźć informacje o przebiegu realizacji inwestycji na terenie miasta i gminy, planach w zakresie budownictwa mieszkaniowego, rozwoju bazy handlowej i produkcyjnej, a w tym adaptacji obiektów po byłym zakładzie mleczarskim na zakład przetwórstwa rybnego w Sulęcinie oraz materiały z kontroli realizacji czynów społecznych. Protokoły z posiedzeń Komisji do spraw Rolnictwa, Gospodarki Wodnej i Ochrony Środowiska oraz Komisji Zaopatrzenia, Produkcji Rolnej i Usług zwierają informacje na temat oceny wykonania planów społeczno-gospodarczych w rolnictwie, oceny przygotowania sprzętu rolniczego, skupu i kontraktacji zbóż, kontroli sklepów wiejskich pod względem zaopatrzenia w artykuły do produkcji rolnej, modernizacji dróg wiejskich. Protokoły z posiedzeń Komisji Przestrzegania Prawa i Porządku Publicznego oraz Komisji Ochrony Środowiska, Przestrzegania Prawa i Dyscypliny Społecznej poruszane były zagadnienia sytuacji na drogach publicznych, bezpieczeństwa p.poż w gminie, organizacji i funkcjonowania jednostek OSP na terenie gminy, stopnia ochrony mienia społecznego, bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach na terenie miasta. W protokołach z posiedzeń Komisji Handlu, Usług i Ochrony Konsumenta można znaleźć informacje na temat przygotowania sieci handlowej do świat, czasie pracy placówek detalicznych, wykazy zakładów rzemieślniczych kontroli placówek detalicznych handlu miejskiego i wiejskiego oraz usług. Protokoły z posiedzeń Komisji Oświaty, Kultury, Zdrowia i Spraw Socjalnych i Młodzieży dotyczą takich tematów jak: przygotowanie szkół i placówek oświatowych do nowego roku szkolnego, zabezpieczeń kadrowych w oświacie, kulturze i służbie zdrowie, realizacji programu prac remontowych i modernizacyjnych w obiektach szkolnych (m.in. obiekty Specjalnego Ośrodka Szkoleniowo-Wychowawczego w Sulęcinie) i służby zdrowia (modernizacja „starego szpitala”). Protokoły z posiedzeń Komisji Wychowania, Oświaty i Kultury zawierają informacje o realizacji budżetu na remonty kapitalne i bieżące szkół i placówek kulturalnych, sprawozdania z kontroli szkół pod względem wyżywienia i opieki lekarskiej, kontroli klubów wiejskich pod kątem sytuacji lokalowej i ich działalności, kontroli stanu opieki lekarskiej w szkołach i przedszkolach. Protokoły z posiedzeń Komisji do spraw Samorządu i Czynów Społecznych zawierają między innymi sprawozdania z działalności samorządów mieszkańców miasta i wsi i z realizacji podjętych zobowiązań zakresie czynów społecznych. W serii tej znajdują się także informacje dotyczące realizacji wniosków komisji stałych Rady Narodowe Miasta i Gminy. 7. Prezydium Rady Narodowej Rady Narodowej Miasta i Gminy, 1975-1990, 8 j.a. Protokoły z posiedzeń Prezydium Rady Narodowej Miasta i Gminy zawierają informacje na temat ustalania terminów i porządków obrad sesji Rady Narodowej Miasta i Gminy oraz analizy i opinie materiałów przygotowanych na sesje. Znaleźć tu można także wiadomości na temat realizacji uchwał, analizy projektów planów rocznych i oceny wykonania planów społeczno-gospodarczych i budżetu. W serii tej znajdują się także postanowienia Prezydium Rady Narodowej Miasta i Gminy. Jedna jednostka dotyczy także reprezentowania Rady Narodowej, w tym opracowania materiałów na posiedzenia Prezydium, wnioski z posiedzeń Prezydium, korespondencję z prasą. 8. Wybory do samorządu mieszkańców miasta i wsi, 1988, 1 j.a. Jedna jednostka zawiera informacje z przebiegu kampanii wyborczej do samorządu mieszkańców miasta i wsi, oceny przebiegu zebrań wyborczych mieszkańców miasta i wsi oraz dane statystyczne nowo wybranych komitetów samorządu mieszkańców. 9. Samorząd mieszkańców miasta, 1978-1988, 3 j.a. Umieszczone zostały tutaj protokoły z zebrań samorządu mieszkańców miasta, sprawozdania z działalności samorządu, statuty samorządu mieszkańców osiedli nr 1 i 2, ankiety członków komitetów osiedlowych. 10. Samorząd wiejski, 1984-1988, 1 j.a. Znajdują się protokoły z zebrań wiejskich. Zawierają one między innymi informacje o członkach rady sołeckiej, ankiety sołtysów i podsołtysów, statut samorządu mieszkańców wsi, plany pracy rady sołeckiej, informacje dotyczące organizacji żniw, dożynek, akcji sanitarno-porządkowych i przeciwpożarowych, poprawy estetyki wsi, czynów społecznych, stanu świetlic wiejskich. 11. Kolegia, komisje, zespoły, 1976-1980, 3 j.a. Umieszczone zostały tutaj protokoły z Kolegium Inspektora Oświaty i Wychowania, w których uczestniczyli dyrektorzy poszczególnych szkół i przedstawiciele ZNP. Kolegium powołane zostało przez Naczelnika Miasta i Gminy jako instytucja doradcza w sprawach kształcenia wychowania i opieki nad dziećmi i młodzieżą. Znajdują się tu także protokoły z narad dyrektorów szkół i placówek oświatowo-wychowawczych. 12. Plany pracy i ich realizacja, 1984-1990, 4 j.a. Znajdują się tu plany pracy Rady Narodowej Miasta i Gminy i jej komisji oraz plany posiedzeń Prezydium Rady Narodowej. 13. Współdziałanie i kontakty, 1976-1983, 1 j.a. Umieszczona została tu jedna jednostka zawierająca korespondencję Rady Narodowej Miasta i Gminy z Urzędem Wojewódzkim, Wojewódzką Radą Narodową i Wojewódzkim Komitetem Frontu Jedności Narodu w Gorzowie. Dotyczyła ona między innymi prac związanych kampanią wyborczą do organów samorządu mieszkańców miast, wyborów ławników ludowych, działań w zakresie realizacji uchwał IV Plenum KC PZPR w mieście i gminie, organizacji spotkań radnych Wojewódzkiej Rady Narodowej z wyborcami, ustalania programów obchodów świąt państwowych. II. URZĄD MIASTA I GMINY 14. Zarządzenia i decyzje Naczelnika Miasta i Gminy, 1975-1990, 3 j.a. W serii tej znajdują się Zarządzenia Naczelnika Miasta i Gminy dotyczące między innymi ustalenia statutu urzędu miasta i gminy, sprzedaży działek budowlanych, zmiany wysokości opłat za wodę, powołania Zespołu i dokonania powszechnego przeglądu terenów dla potrzeb budownictwa mieszkaniowego, nadania statutu Miejsko-Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Sulęcinie czy tez powołania Zespołu ds. Demonopolizacji Rynku i Przekształceń Własnościowych. 15. Skargi i wnioski, 1984-1989, 2 j.a. Znajdują się tu analizy przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków składanych przez obywateli w Urzędzie Miasta i Gminy. 16. Zatrudnianie i wynagradzanie pracowników, 1977-1981, 2 j.a. Znajdują się tu sprawozdania z zatrudnienia i funduszu płac w oświacie za poszczególne lata. 17. Budżet i finanse, 1975-1990 [1991], 47 j.a. Umieszczone tu budżety i plany funduszu miejsko-gminnego zawierają informacje o dochodach i wydatkach występujących w budżecie miasta i gminy, zestawienia zbiorcze przychodów i rozchodów zakładów budżetowych oraz środków specjalnych, plany przychodów i rozchodów funduszu miejsko-gminnego oraz szczegółowy podział dochodów i wydatków budżetowych. W serii tej znajdują się także sprawozdania z wykonania budżetu. 18. Plany rozwoju społeczno-gospodarczego, [1973] 1975-1990, 19 j.a. W serii tej znajdują się wieloletnie i roczne plany rozwoju społeczno-gospodarczego miasta i gminy Sulęcin oraz sprawozdania z ich realizacji. Poszczególne plany opisują aktualną sytuację społeczno-gospodarczą miasta i gminy oraz inwestycje w zakresie przemysłu, usług, rolnictwa, handlu, drogownictwa, gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, oświaty, ochrony zdrowia, sportu i turystyki oraz sfery socjalno-kulturalnej. Umieszczone są tu także sprawozdania z realizacji planów społeczno-gospodarczych. 19. Czyny społeczne, 1981-1982, 2 j.a. Dwie jednostki zawierają sprawozdania z realizacji czynów społecznych na terenie miasta i Gminy Sulęcin. 20. Oświata i wychowanie, [1969] 1975-1980, 33 j.a. W serii tej umieszczone zostały programy rozwoju oświaty i wychowania na poszczególne lata, informacje na temat organizacji szkół i przedszkoli na terenie miasta i gminy, zatrudnienia w szkolnictwie, dane dotyczące kontroli szkół i placówek oświatowo-wychowawczych, informacje o wynikach nauczania i egzaminach maturalnych, dane dotyczące szkolnictwa dla pracujących, poradnictwa zawodowo-wychowawczego, dojazdów uczniów do szkół czy też zbiórek makulatury organizowanych w szkołach. 21. Stowarzyszenia, [1972] 1975-1976, 1 j.a. Umieszczona została tu jednostka zwierająca informacje na temat działalności Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej w Sulęcinie, a w tym decyzję o jego rejestracji, jego statut oraz protokół z zebrania wyborczego Zarządu Powiatowego TKKF w Sulęcinie. 22. Gospodarka rolna, 1975-1981, 8 j.a. Umieszczono tutaj między innymi programy i analizy rozwoju rolnictwa za poszczególne lata, sprawozdania z działalności gospodarstw specjalistycznych i spisy rolne. 23. Gospodarka komunalna, [1972] 1975, 2 j.a. Znajdują się tu sprawozdania z realizacji remontów kapitalnych urządzeń komunalnych za poszczególne lata oraz inwentaryzacja cmentarza komunalnego w Sulęcinie. 24. Budownictwo i urbanistyka, [1963] 1975-1989, 8 j.a. W serii tej znajdują się plany zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Sulęcin, sprawozdania z ruchu budowlanego w gospodarce nieuspołecznionej oraz informacje na temat budownictwa mieszkaniowego na terenie miasta i gminy.

Z początkiem lat 70. zaczęły następować w kraju przemiany, mające na celu unowocześnienie struktury organizacyjnej państwa oraz zdynamizowanie rozwoju społeczno-gospodarczego. Kierunki tych przemian zapoczątkowały postanowienia podjęte na VI Zjeździe Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej dotyczące stworzenia silnych ekonomicznie i dużych obszarowo jednostek administracji wiejskiej. VI Plenum Komitetu Centralnego obradujące w dniu 25 września 1972 roku poświęcone było reorganizacji organów terenowych na wsi i w małych miastach (Służewski, 1977, s. 116-117). Szczegółowo rozpatrzona wówczas koncepcja ujęta została w dwóch ustawach z 29 listopada 1972 roku: o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (Dz. U. 1972, nr 49, poz. 311) i o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. 1972, nr 49, poz. 312). Na mocy tej drugiej ustawy, z dniem 1 stycznia 1973 roku, w miejsce dotychczasowych gromad i osiedli utworzono ponad dwa razy większe gminy jako podstawowe jednostki podziału administracyjno-gospodarczego kraju na terenach wiejskich. Gminy dzieliły się na sołectwa, obejmujące zwykle jedną wieś, albo sąsiadujące ze sobą wsie lub inne tereny, na których występowały wspólne problemy społeczno-gospodarcze (Dz. U. 1972, nr 49, poz. 312). Do nowych rozwiązań terytorialnych niezbędne było wprowadzenie jednocześnie nowego modelu zarządzania. Terenowym organem władzy państwowej i podstawowym organem samorządu społecznego na terenie gminy stała się gminna rada narodowa, z której kompetencji wyłączono funkcje wykonawcze i administracyjne, przekazując je działającym jednoosobowo terenowym organom administracji państwowej oraz organom wykonawczym i zarządzającym gminnych rad narodowych, jakim stał się, powoływany przez organy wojewódzkie na czas nieokreślony, naczelnik gminy (Gebert, 1976, s. 35). Na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 5 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie zielonogórskim od 1 stycznia 1973 r. w powiecie sulęcińskim utworzono gminę Sulęcin z siedzibą gminnej rady narodowej w Sulęcinie. W skład nowo utworzonej gminy weszły obszary sołectw: Brzeźno, Drogomin, Grochowo, Długoszyn, Małuszów, Miechów, Ostrów, Rychlik, Trzebów, Trzemeszno Lubuskie, Tursk, Wielowieś, Wędrzyn, Żarzyn, Żubrów (Dz. Urz. WRN w Zielonej Górze, nr 10 z 1972, poz. 98). Terenowe organy administracji państwowej przejęły funkcje byłych prezydiów rad narodowych i wydziałów. Dotychczasowe prezydia były organami wykonawczo-zarządzającymi rad narodowych i pełniły funkcje kierownicze wobec wydziałów i wszystkich jednostek i przedsiębiorstw terenowych, a także spełniały rolę organu administracji państwowej. Nowe prezydia rad narodowych – składające się z przewodniczącego rady, jego zastępców i przewodniczących komisji rady miały pełnić funkcje organizatorskie wobec rady i jej organów kolegialnych, pomagać radnym w wykonywaniu ich mandatów i czuwać nad zabezpieczeniem praw radnych i członków komisji (Kulesza, 1977, s. 116-117). Według ustawy z 29 listopada 1972 roku wojewódzkie rady narodowe mogły postanowić, że w gminie i sąsiadującym z nią mieście nie stanowiącym powiatu działać będzie wspólna rada narodowa oraz naczelnik miasta i gminy. Wspólna dla miasta i gminy Sulęcin rada narodowa utworzona została uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 czerwca 1975 r. w sprawie utworzenia wspólnych rad narodowych dla miast i gmin w województwie gorzowskim. Jej organem wykonawczym i zarządzającym, a także terenowym organem administracji państwowej został Naczelnik Miasta i Gminy (Dz. Urz. WRN w Gorzowie Wielkopolskim nr 1 z 1975, poz. 5). Radę narodową miasta i gminy oraz naczelnika miasta i gminy obejmowały te same przepisy, co gminną radę narodową i naczelnika gminy. Rada narodowa miasta i gminy oprócz zadań przewidzianych do wykonania przez gminną radę narodową podejmowała działania mające na celu rozwój miasta, jego gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, instytucji oświatowo-kulturalnych i socjalnych, placówek handlowo-usługowych oraz zaspokajanie bytowych i socjalno-kulturalnych potrzeb mieszkańców miasta (Dz. U. 1972, nr 49, poz. 312). Możliwość ustanowienia wspólnej rady dla miasta i gminy, których warunki rozwojowe były silnie splecione i współzależne, powodowała, iż ich łączne tereny przekształcały się w mikroregion – miasto stanowiło dla swojego zaplecza wiejskiego naturalny teren zbytu produktów rolnych oraz ośrodek przemysłowo-usługowy i socjalno-kulturalny, a gmina zapewniała zaopatrzenie, tereny rekreacyjno-wypoczynkowe i budowlane. Stworzony w ten sposób mikroregion rozwijał się w oparciu o wspólny budżet i plan społeczno-gospodarczy (Gebert, 1976, s. 53). Rada narodowa miasta i gminy miała na celu zapewnienie wykonania na terenie miasta i gminy zadań państwowych i dbanie o jej rozwój gospodarczy, społeczny i kulturalny, a także sprawowanie kontroli nad państwowymi i spółdzielczymi jednostkami organizacyjnymi oraz organizacjami społecznymi działającymi na terenie miasta i gminy (Gebert, 1976, s. 53). Rada narodowa miasta i gminy wykonywała swoje zadania na sesjach, za pośrednictwem swoich komisji, przez działalność radnych w terenie oraz poprzez swój organ wykonawczy i zarządzający – naczelnika miasta i gminy. Naczelnik miasta i gminy, jako jedyny organ miejscowej administracji podporządkowany był służbowo nadrzędnym organom administracyjnym, będąc jednocześnie organem wykonawczym i zarządzającym rady, a więc zobowiązanym do zapewnienia wykonania jej uchwał, składania jej informacji i sprawozdań. Swoje zadania wykonywał przy pomocy podległego mu urzędu miasta i gminy (Gebert, 1976, s. 32-33). Naczelnika miasta i gminy powoływał na czas nieokreślony przewodniczący prezydium wojewódzkiej rady narodowej na wniosek prezydium powiatowej rady narodowej zgłoszony po zaopiniowaniu przez radę narodową miasta i gminy. Zaś od roku 1983 naczelnika wybierała rada narodowa, zaś wojewoda powoływał go na stanowisko (Dz. U. 1983, nr 41, poz. 185). Prezydium rady narodowej było organem powołanym do reprezentowania rady na zewnątrz i organizowania jej pracy. Ustalało projekty planów pracy rady, przygotowywało i zwoływało sesje, organizowało działalność komisji w zakresie wykonywania kontroli społecznej i koordynowało ich prace. Zapewniało warunki prawidłowego wykonywania mandatu przez radnych oraz czuwało nad zabezpieczeniem praw radnych i członków komisji. W skład prezydium wchodzili: przewodniczący rady, jego dwóch zastępców oraz przewodniczący stałych komisji rady. Rada Narodowa Miasta i Gminy w Sulęcinie na pierwszej sesji powołała następujące komisje stałe: • Komisję Zaopatrzenia, Produkcji Rolnej i Usług, • Komisję Przestrzegania Prawa i Porządku Publicznego, • Komisję Rozwoju Gospodarczego i Gospodarki Miejskiej • Komisję Zdrowia, Spraw Socjalnych i Ochrony Środowiska, • Komisję Wychowania, Oświaty i Kultury (66/654/123 s. 25). W ostatnich latach działalności Rady Narodowej Miasta i Gminy w Sulęcinie istniały następujące komisje: • Komisja Rozwoju Gospodarczego i Przestrzennego, Przemysłu Terenowego, Usług i Rzemiosła, • Komisja ds. Rolnictwa, Gospodarki Żywnościowej i Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, • Komisja Oświaty, Kultury, Zdrowia i Spraw Socjalnych, • Komisja Przestrzegania Prawa, Ładu, Porządku Publicznego, Zaopatrzenia Ludności Ochrony Konsumenta, Komunikacji, • Komisja ds. Samorządu (66/654/159 s. 10). Komisje składały się z przewodniczącego i jego zastępcy oraz co najmniej siedmiu członków komisji. Do zadań komisji – zgodnie z ustawą o radach narodowych – należało czuwanie nad prawidłowym wykonywaniem uchwał Rady Narodowej Miasta i Gminy oraz organów nadrzędnych, a także sprawowanie kontroli społecznej nad jednostkami państwowymi i spółdzielczymi oraz organizacjami społecznymi. Radni należący do partii i stronnictw politycznych mogli tworzyć zespoły radnych. Pracą zespołów kierowały miejskie i gminne władze partii i stronnictw politycznych (Dz. U. 1972, nr 49, poz. 312). Naczelnikowi Miasta i Gminy podlegał urząd, przy pomocy którego wykonywał on swoje zadania. W skład Urzędu Miasta i Gminy wchodziło: biuro Urzędu Miasta i Gminy, Służba Rolna i Urząd Stanu Cywilnego. Biuro Urzędu Miasta i Gminy było organem Naczelnika Miasta i Gminy w zakresie załatwiania spraw należących do poszczególnych dziedzin administracji państwowej. Jego pracą kierował sekretarz biura Urzędu Miasta i Gminy. Odpowiadał on przed Naczelnikiem Miasta i Gminy za realizację zadań biura, prawidłową organizację pracy, przestrzeganie przepisów prawa i za prawidłowe załatwienie spraw obywateli przez pracowników biura. Służba Rolna była organem Naczelnika Miasta i Gminy w zakresie całokształtu spraw związanych z rozwojem produkcji rolnej na terenie miasta i gminy (Gebert, 1976, s. 148). Niestety z uwagi na to, iż nie zachowały się akta organizacyjne Urzędu Miasta i Gminy w Sulęcinie, trudno jest omówić jego strukturę organizacyjną zarówno na początku jak i pod koniec jego działalności. Zachowała się jedynie jedna jednostka z zarządzeniami Naczelnika Miasta i Gminy w Sulęcinie z lat 1988-1990 (66/654/2), w której brak informacji o organizacji Urzędu w tym okresie. Samorząd mieszkańców miasta Samorządy mieszkańców działały pod nadzorem rad narodowych i komitetów Frontu Jedności Narodu. Do podstawowych zadań samorządu mieszkańców miasta należały: współdziałanie rady narodowej z mieszkańcami w zakresie realizacji programów wyborczych i planów społeczno-gospodarczego rozwoju, współdziałanie z administracją budynków mieszkalnych w zakresie działania na rzecz utrzymania w należytym stanie i właściwego użytkowania mieszkań oraz sprawowanie kontroli społecznej w zakresie świadczenia usług dla ludności, bądź wpływanie w inny sposób na warunki jej życia przez instytucje i zakłady państwowe. Rada Narodowa Miasta i Gminy tworzyła i nadzorowała komitety osiedlowe jako organy samorządu mieszkańców miasta i nadawała im statut, który określał tryb ich wyboru przez mieszkańców, ich organizację i uprawnienia. Granice osiedli w większości pokrywały się z podziałem na okręgi wyborcze. Kandydatów do komitetów osiedlowych zgłaszał miejski komitet Frontu Jedności Narodu, ale także mieszkańcy oraz organizacje społeczne i polityczne. Komitety osiedlowe powoływały jako swoje organy wykonawcze komisje dla poszczególnych dziedzin (np. handlu, usług, porządku publicznego). Komitety osiedlowe mogły gromadzić własne środki finansowe na realizację powierzonych im zadań (Gebert, 1976, s. 126-127). Samorząd mieszkańców wsi Organami samorządu mieszkańców wsi były: zebrania wiejskie, rada sołecka i sołtys. Zebrania miały zapewniać wszystkim mieszkańcom bezpośredni udział w podejmowaniu decyzji. Na zebraniach omawiano wszystkie sprawy istotne dla ogółu mieszkańców – gospodarcze, polityczne, społeczne i wychowawcze, omawiano także uchwały rady narodowej i wynikające z nich zadania dla danego sołectwa (Gebert, 1976, s. 130). Zebrania wiejskie podejmowały uchwały w sprawach planu zagospodarowania wsi, utrzymania porządku na terenie wsi, dróg wiejskich i czynów społecznych. Mieszkańcy sołectwa wybierali ze swego grona radę sołecką i sołtysa. Rada sołecka zwoływała zebrania wiejskie, ustalała projekt porządku obrad i przygotowywała projekty uchwał oraz współdziała z właściwymi organami innych samorządów występujących w sołectwie oraz organizacji społecznych w celu zapewnienia realizacji zadań samorządu mieszkańców oraz społeczno-gospodarczego rozwoju wsi (Dz. U. 1983, nr 41, poz. 185). Komitet Kontroli Społecznej Na mocy ustawy z dnia 26 maja 1978 r. przy każdej radzie narodowej funkcjonowały komitety kontroli społecznej (Dz. U. 1978, nr 14, poz. 61). Komitet Kontroli Społecznej w Sulęcinie powołany został Uchwałą nr IV/14/78 Rady Narodowej Miasta i Gminy w Sulęcinie z dnia 31 sierpnia 1978 (66/654/125 s. 123). Podstawowym celem jego działalności było udzielanie pomocy radzie narodowej w wykonywaniu jej funkcji kontrolnych, umacnianie roli i znaczenia kontroli społecznej, koordynowanie i inspirowanie działalności poszczególnych organów jej kontroli, a zwłaszcza egzekwowanie zaleceń pokontrolnych oraz tworzenie warunków do działania i powoływania organów kontroli społecznej przez uprawnione organizacje. Kolegium do spraw Wykroczeń Zgodnie z ustawą z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. 1972, nr 49, poz. 312) przy gminnych radach narodowych (wspólnych dla miasta i gminy) oraz radach narodowych miast nie stanowiących powiatów mogły być powoływane kolegia do spraw wykroczeń. Kolegia te orzekały o sprawach wykroczenia, chyba że przepis szczegółowy powierzał orzekanie w takich sprawach innemu organowi. Członków kolegium wybierała właściwa rada narodowa (Dz. U. 1972, nr 49, poz. 312). Uchwałą nr I/10/75 Rady Narodowej Miasta i Gminy w Sulęcinie z 14 lipca 1975 r. połączono działające przy naczelniku miasta i naczelniku gminy kolegia do spraw wykroczeń w Kolegium do Spraw Wykroczeń przy Naczelniku Miasta i Gminy (66/654/123 s. 34). Przez pierwsze trzy lata funkcjonowania gmin, ich naczelnicy stopniowo przejmowali kompetencje należące do naczelników powiatów (Dz. U. 1974, nr 22, poz. 131). Kolejna reforma administracyjne kraju, która miała miejsce w 1975 roku ostatecznie zniosła powiaty i wprowadziła dwustopniowy podział administracyjny państwa na jednostki stopnia podstawowego i wojewódzkiego. Natomiast w wyniku zniesienia organów powiatowych rozdzielono kompetencje ich naczelników pomiędzy naczelników gmin i wojewodów (Dz. U. 1975, nr 16, poz. 91). Urzędy gmin oraz urzędy miast i gmin w omówionym kształcie działały do 27 maja 1990 r., kiedy to weszła w życie ustawa o samorządzie terytorialnym (Dz. U. 1990, nr 16, poz. 95 i Dz. U. 1990 nr 32, poz. 191). Podział terytorialny Na terenie powiatu sulęcińskiego od 1 stycznia 1973 r. funkcjonowało 6 gmin (Krzeszyce, Lubniewice, Ośno, Słońsk, Sulęcin, Torzym). Jednocześnie utworzono wspólną radę narodową dla miasta i gminy Ośno (Zysnarski, 1999, s. 45). W roku 1975 w wyniku wejścia w życie reformy podziału terytorialnego kraju na terenie nowego województwa gorzowskiego działały następujące miasta: Gorzów Wielkopolski, Barlinek, Choszczno, Dębno, Dobiegniew, Drawno, Drezdenko, Kostrzyn, Międzychód, Międzyrzecz, Myślibórz, Ośno, Pełczyce, Recz, Rzepin, Skwierzyna, Słubice, Strzelce Krajeńskie, Sulęcin, Trzciel i Witnica. Jeżeli chodzi o gminy, to początkowo, były to: Barlinek, Bobrówko, Bogdaniec, Bierzwnik, Bledzew, Boleszkowice, Brójce, Choszczno, Deszczno, Dębno, Dobiegniew, Drawno, Drezdenko, Golenice, Gościm, Górzyca, Kamień Mały, Kłodawa, Kowalów, Krzeszyce, Krzęcin, Lipki Wielkie, Lubiszyn, Lubniewice, Łowyń, Miedzichowo, Międzychód, Międzyrzecz, Myślibórz, Nowogródek Pomorski, Ośno, Pełczyce, Przytoczna, Pszczew, Radęcin, Recz, Różańsko, Santok, Skwierzyna, Słońsk, Słubice, Stare Kurowo, Staw, Strzelce Krajeńskie, Sulęcin, Suliszewo, Trzciel, Witnica i Zwierzyn (Dz. U. 1975, nr 17, poz. 92). Podział ten przetrwał do roku 1990. Jeżeli chodzi o wspólne rady narodowe dla miast i gmin to na terenie województwa gorzowskiego funkcjonowały one dla takich miejscowości jak: Barlinek, Choszczno, Dębno, Dobiegniew, Drawno, Drezdenko, Międzychód, Międzyrzecz, Myślibórz, Ośno, Pełczyce, Recz, Rzepin, Skwierzyna, Słubice, Strzelce Krajeńskie, Sulęcin, Trzciel i Witnica (Zysnarski, 1999). Pierwszym Naczelnikiem Miasta i Gminy w Sulęcinie został Józef Gołofit. Pierwszy protokół z sesji Rady Narodowej Miasta i Gminy w Sulęcinie pochodzi z 14 lipca 1975 r. Przewodniczącą Rady Narodowej Miasta i Gminy wybrany został wówczas Kazimierz Malik. Ostatnia zachowana sesja pochodzi z 20 kwietnia 1990 r., przewodniczącym Rady Narodowej Miasta i Gminy był wówczas Edward Koblenc, zaś Naczelnikiem Miasta i Gminy Roman Strasz.