Wydział Cywilny, 1945-1951 [1957], sygn. 1-859

Sądy na terenie państwa polskiego po II wojnie światowej działały na mocy prawa o ustroju sądów powszechnych z dnia 6 lutego 1928 r. Funkcjonowały wówczas sądy grodzkie, okręgowe, apelacyjne i Sąd Najwyższy. Zmiany wprowadziła ustawa z 20 lipca 1950 r., na mocy której sądy grodzkie zastąpiono sądami powiatowymi, a okręgowe wojewódzkimi. Sądy grodzkie zajmowały się drobnymi sprawami cywilnymi i karnymi, a okręgowe orzekały w ważniejszych sprawach karnych i cywilnych oraz rozpatrywały odwołania od sądów grodzkich. Odwołania od sądów okręgowych rozpatrywały sądy apelacyjne. Znaczne zmiany w organizacji sądownictwa wprowadziła ustawa z 20 VII 1950 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. Zmiany zostały potwierdzone w ustawie konstytucyjnej w 1952 r. Zgodnie z Konstytucją wymiar sprawiedliwości sprawowały: Sąd Najwyższy, sądy powszechne (wojewódzkie i powiatowe) i szczególne. Sądy powszechne rozstrzygały wszystkie sprawy z zakresu prawa karnego, cywilnego i rodzinnego oraz prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. W latach 1950-1975 sądami powszechnymi były sądy wojewódzkie i powiatowe, zaś po roku 1975 sądy rejonowe, wojewódzkie i apelacyjne. Do struktury organizacyjnej sądów dostosowano działalność prokuratur, które funkcjonowały po wojnie również na mocy prawa o ustroju sądów powszechnych z 1928 r. Prokuratury były organem powołanym do ścigania przestępstw i podlegały ministrowi sprawiedliwości zajmującemu stanowisko naczelnego prokuratora. Działały przy Sądzie Najwyższym, jak i przy sądach apelacyjnych i okręgowych. Zmiany w zakresie organizacji prokuratur wprowadziła Ustawa o Prokuraturze Rzeczpospolitej Polskiej z 20 VII 1950 r. Prokuratury wydzielono z sądów i podporządkowano Urzędowi Prokuratora Generalnego.