Ministerstwo Informacji i Dokumentacji Rządu RP [emigracyjnego] w Londynie

Reference code
2/135/0
Number of series
0
Number of scans
12454

Content:

Działalność i sprawy finansowe Ministerstwa i innych urzędów centralnych RP w Londynie, 1941-1946, sygn. 1-33 Wydawnictwa własne i obce, przeglądy prasowe 1939-1945, sygn. 34-86 Dziennik podawczy 1944, 1945, sygn. 87 Biuletyny i przeglądy prasowe polskie i obce 1939-1945, sygn. 88-102 Polska : agresja i okupacja niemiecka i radziecka – opracowania, biuletyny, artykuły, przemówienia, deklaracje, 1939-1946, sygn. 103-106 Rząd RP na Emigracji we Francji: organizacja i działalność – komunikaty, odezwy, przemówienia, przegląd prasy francuskiej, 1939-1940, sygn. 107, 108.

About the Creator:

Po przekroczeniu granicy przez wojska niemieckie 1 września 1939r. i wobec szybkiego posuwania się oddziałów nieprzyjaciela w głąb kraju, zaszła konieczność ewakuacji tych władz z zagrożonej stolicy: najpierw do Brześcia nad Bugiem, a następnie do miejscowości położonych w pobliżu granicy z Rumunią. Jednocześnie podjęto starania o zgodę Francji na przeniesienie tam oficjalnej siedziby najwyższych polskich władz państwowych i o zgodę Rumunii na przejazd głowy państwa i rządu kraju prowadzącego wojnę przez terytorium państwa neutralnego (Rumunia ogłosiła neutralność wobec konfliktu Polski z Niemcami). Wiadomość o wkroczeniu Armii Czerwonej na terytorium Polski 17 września 1939r. przyspieszyła decyzję o przekroczeniu granicy rumuńskiej. Tego też dnia wieczorem prezydent Ignacy Mościcki, premier Felicjan Sławoj-Składkowski wraz z członkami rządu, naczelny wódz Edward Rydz-Śmigły przekroczyli granicę. Następnego dnia władze rumuńskie zażądały zrzeczenia się przez przedstawicieli władz polskich ich „właściwości konstytucyjnych, politycznych i administracyjnych”. Wobec odmowy, zostali oni przeniesieni w głąb Rumuni i następnie internowani, zaistniała więc konieczność zapewnienia ciągłości władzy państwowej. Ponieważ E. Rydz-Śmigły – mianowany następcą I. Mościckiego jeszcze 1 września – również był internowany, w grę wchodzić mogli tylko mający swobodę działania politycy, przebywający poza granicami kraju. Po kilkudniowych naradach, 20 września internowany prezydent I. Mościcki podpisał dokument (antydatowany na dzień 17 września i leżącą po polskiej stronie granicy z Rumunią miejscowość Kuty), wyznaczający swoim następcą Bolesława Wieniawę-Długoszowskiego, pełniącego ówcześnie obowiązki ambasadora RP w Rzymie. Zarządzenie o nominacji zostało opublikowane w „Monitorze Polskim” (numer wydrukowano w prywatnej drukarni w Paryżu). Niestety, kandydatura ta nie uzyskała akceptacji oficjalnych czynników rządowych Francji i Wielkiej Brytanii ani przybywających do Paryża polskich działaczy politycznych. Nie chcąc komplikować sytuacji 27 września B. Wieniawa-Długoszowski zrezygnował z nominacji. Nowym kandydatem został Władysław Raczkiewicz (prezes Światowego Związku Polaków z Zagranicy), mianowany ostatecznie prezydentem RP 30 września, a I. Mościcki podpisał swoją rezygnację z urzędu. Spory dotyczyły również stanowiska premiera rządu, ostatecznie wybór padł na gen. Władysława Sikorskiego, który po bezskutecznych staraniach o jakikolwiek przydział wojskowy przez Rumunię dostał się do Francji. Po przyjęciu dymisji internowanego gabinetu F. Sławoj-Składkowskiego przez nowo mianowanego prezydenta, na stanowisko szefa rządu desygnowany został Wł. Sikorski. Jego rząd został zaprzysiężony 1 października. Zalążkiem resortu była Centrala Informacji i Dokumentacji (nazywana zamiennie od początków istnienie i działalności Ministerstwem Informacji i Dokumentacji), w skład której wchodził Dział Informacji. Dekret Prezydenta RP z 11 września 1940r. powołał do życia Ministerstwo Informacji i Dokumentacji, do zadań którego należało informowanie o sprawach polskich oraz zbieranie i opracowywanie materiałów w tej dziedzinie. W skład struktury organizacyjnej Ministerstwa w 1942r. wchodziły: Sekretariat Ministra, Wydział Gospodarczo-Osobowy, Dział Informacji, Dział Dokumentacji. W 1943r. urząd otrzymał nowy statut, w myśl zapisów którego dzielił się on na: Dział Ogólny, Dział Opracowań, Dział Informacji, Dział Polski; w skład ponadto wchodziły Polska Agencja Telegraficzna, Polskie Radio, Dziennik Polski; zaś przy Ministerstwie funkcjonowały też Komitet Propagandy Rady Ministrów, Komitet Doradczy Programowy Radia, Komitet Odbudowy Radiofonii. Władze RP na uchodźstwie oficjalnie funkcjonowały (początkowo na ziemi francuskiej, zaś po klęsce Francji latem 1940r. przeniosły się do Wielkiej Brytanii) do 5 lipca 1945r. Tego dnia rządy Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych uznały działający w kraju – pod swoistą kuratelą Związku Radzieckiego – Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej, co jednocześnie oznaczało cofnięcie uznania dla rządu polskiego na uchodźstwie. Ministerstwo przeszło w stan likwidacji jako sekcja Interim Treasury Committee for Polish Questions.

Border dates:

1939-1946

Classification:

Creator's name:

Dates:

1939-1946.

Former name:

Foreign language name:

Languages:

Availability:

Total archival files:

108

Total archival files processed:

108

Total archival files without records:

0

Total linear metres

1.0

Total linear metres processed

1.4

Total linear metres without records

0.0

Total archival files:

0

Total files:

0

Total size (in MB):

0.0

Total documents

0

Total cases

0

Total classes

0

Total archival files:

0.0

Total running meters :

0.0

Dates of non-archival documentation :

Name Quantity Inventory uwagi
Approved book inventory Tak 108j.

Baza danych IZA