Wilkierze cechowe z lat 1647-1746, sygn. 1-4 (zatwierdzone przez władze miejskie i królów polskich: Michała Korybuta Wiśniowieckiego, Jana III Sobieskiego i Augusta III Mocnego)

Cechy, jako organizacje zawodowe rzemieślników, trudniących się tym samym lub podobnym rzemiosłem pojawiły się w Babimoście prawdopodobnie w XIV wieku. Początkowo przybierały postać bractw o charakterze modlitewnym i charytatywnym, jednakże szybko przekształciły się w organizacje zawodowe o charakterze samopomocowym, stając się istotnym elementem samoorganizacji mieszkańców miast, którzy obok wykształconej rady miejskiej coraz częściej wyrażali swoje interesy poprzez organizacje cechowe. W Babimoście ich rozwój przypada na XVII wiek, kiedy starostwo babimojskie otrzymał Krzysztof Żegocki. W związku ze znacznym rozwojem produkcji rzemieślniczej poszczególne cechy otrzymywały swoje przywileje. Dość liczny cech szewski dbał o to, by począwszy od Władysława IV swój wilkierz potwierdzać u każdego następnego króla polskiego: Władysław IV zatwierdził go w Warszawie 26 lutego 1641, Jan Kazimierz 29 listopada 1649 roku, Michał Korybut Wiśniowiecki 19 października 1669 roku, Jan III Sobieskiego 12 maja 1680 roku i August III Mocny w 1746 roku. Organizacja cechowa zajmowała się przyjmowaniem nowych członków do cechu, ich kształceniem, pilnowaniem przestrzegania jakości wyrobu, sprowadzaniem surowca w okresach kryzysu i regulowaniem zbytu gotowych wyrobów. Ponadto prowadziła różne formy samopomocy m.in. dla wdów i sierot oraz pilnowała porządku pracy. Ukształtowana wówczas struktura cechu, która w zasadniczych zrębach przetrwała do 1810 roku, składa się z zebrania cechowego oraz dwóch starszych cechowych i pisarza cechowego. Do podstawowych obowiązków członków cechu należał udział w zebraniach cechowych oraz przestrzeganie podjętych tam uchwał, które dotyczyły spraw zaopatrzeniowych, ustalania cen na wyroby oraz regulacji zbytu. Członkowie cechu dzielili się na majstrów, czeladników i uczniów. Majstrem mógł zostać ten członek cechu, który osiągnął wszystkie kwalifikacje zawodowe, zdał odpowiedni egzamin (majstersztyk), opłacił przewidziane ustawowo sumy oraz posiadał warsztat, co było najczęściej związane z posiadaniem własnego domu. Czeladnik był głównym pracownikiem w warsztacie. Był to rzemieślnik, który zdobył już przynajmniej elementarną umiejętność w swoim zawodzie, nie posiadał natomiast samodzielnego warsztatu pracy ani prawa na jego założenie. Zajmował się on przygotowaniem surowców i półfabrykatów. Czeladnikiem zostawał uczeń po ukończeniu terminu. Uczeń czyli terminator wykonywał prace pomocnicze. Musiał on legitymować się legalnym pochodzeniem. Wraz z rozpoczęciem procesu koncesjonowania rzemiosła (lata sześćdziesiąte XVIII wieku) rola cechu znacznie osłabła. W 1810 roku został on poddany nadzorowi władz miejskich. Stopniowo pozbawiano go uprawnień zawodowych sprowadzając do roli organizacji o charakterze samopomocowym. W 1897 roku, dla wytwórców o szczególnym znaczeniu w zakresie zaopatrzenia ludności, wprowadzono obowiązek przynależności do cechu, a wszystkim narzucono nadzór nad przestrzeganiem regulacji prawa przemysłowego. W 1929 roku powołano Ministerstwo do Spraw Rzemiosła i Handlu, które sprawowało również nadzór nad produkcją rzemieślniczą.