Cech sukienników miasta Kargowa

Reference code
89/613/0
Number of series
0
Number of scans
162

Content:

Artykuły i przywileje cechowe z lat 1653-1701, sygn. 1-5 (przywileje statutowe z 24 sierpnia 1653 roku zatwierdzone przez Krzysztofa von Unruh i jego odpisy, wilkierze cechowe) Księga cechowa z lat 1653-1790, sygn. 6 (m.in. przyjmowanie uczniów na naukę) Świadectwo przynależności do cechu z 1762, sygn. 7

About the Creator:

Cech sukienników należy do najstarszych i najważniejszych cechów rzemieślniczych w Kargowej. Został on założony w 1653 roku tzw. wówczas, kiedy Unruhstadt nie było jeszcze uznawane za miasto. Była to osada, która powstała w bezpośrednim sąsiedztwie wioski Karge i do której po wojnie 30-letniej przybywali protestanci ze Śląska, Brandenburgii i Pomorza. Pod względem prawnym istnienie cechu zaczynało się dopiero wówczas, kiedy pewien zespół ludzi trudniących się zawodowo rzemiosłem uzyskał statut. Statut cechu sukienników został nadany 24 sierpnia 1653 roku przez właściciela miasta Krzysztofa von Unruh. Był on wzorowany na przywilejach cechu sukienników w Międzychodzie. W 1748 roku cech posiadał aż 66 mistrzów. Organizacja cechowa zajmowała się przyjmowaniem nowych członków do cechu, ich kształceniem, pilnowaniem przestrzegania jakości wyrobu, sprowadzaniem surowca w okresach kryzysu i regulowaniem zbytu gotowych wyrobów. Ponadto prowadziła różne formy samopomocy m.in. dla wdów i sierot oraz pilnowała porządku pracy. Do władz cechowych należały zebrania cechowe, starsi mistrzowie cechowi i pisarz cechowy. Do podstawowych obowiązków członków cechu należał udział w zebraniach cechowych oraz przestrzeganie podjętych tam uchwał, które dotyczyły zagadnień administracyjnych jak: przyjmowanie i wyzwolenie uczniów, ubieganie się czeladników o mistrzostwo, wyznaczenie i kontrola sztuk mistrzowskich; spraw zaopatrzeniowych, ustalania cen na wyroby, regulacji zbytu, kontroli finansowej, udzielania władzom cechowym absolutorium. Zebrania cechowe sprawowały też władzę sądową w zakresie rozstrzygania sporów między mistrzami i czasem czeladnikami. W wypadkach szczególnych władze cechu były zwoływane na zebrania nadzwyczajne. Członkowie cechu dzielili się na majstrów, czeladników i uczniów. Majstrem mógł zostać ten członek cechu, który osiągnął wszystkie kwalifikacje zawodowe, zdał odpowiedni egzamin (majstersztyk), opłacił przewidziane ustawowo sumy oraz posiadał warsztat, co było najczęściej związane z posiadaniem własnego domu. Czeladnik był głównym pracownikiem w warsztacie. Był to rzemieślnik, który zdobył już przynajmniej elementarną umiejętność w swoim zawodzie, nie posiadał natomiast samodzielnego warsztatu pracy ani prawa na jego założenie. Zajmował się on przygotowaniem surowców i półfabrykatów. Czeladnikiem zostawał uczeń po ukończeniu terminu. Uczeń czyli terminator wykonywał prace pomocnicze. Musiał on legitymować się legalnym pochodzeniem. Po przejęciu Kargowej przez Prusy pracowało tu 95 sukienników. Jednak już pod koniec XIX wieku, na skutek wojny celnej z Rosją i utraty dotychczasowych rynków zbytu, sukiennictwo zaczęło powoli zamierać, zaś wielu rzemieślników emigrowało na tereny Królestwa Polskiego np. do Łodzi. Wraz z rozpoczęciem procesu koncesjonowania rzemiosła (lata sześćdziesiąte XVIII wieku) osłabła także rola cechu. Stopniowo pozbawiano je uprawnień zawodowych sprowadzając do roli organizacji o charakterze samopomocowym. Przynależność do cechu nie była konieczna, toteż cechy straciły swoje dotychczasowe znaczenie. Ponadto nieograniczona możliwość uprawiania rzemiosła spowodowała, iż napłynęli do niego ludzie o niskich kwalifikacjach. W 1897 roku, dla wytwórców o szczególnym znaczeniu w zakresie zaopatrzenia ludności, wprowadzono obowiązek przynależności do cechu, a wszystkim narzucono nadzór nad przestrzeganiem regulacji prawa przemysłowego. W 1929 roku powołano Ministerstwo do Spraw Rzemiosła i Handlu, które sprawowało również nadzór nad produkcją rzemieślniczą.

Border dates:

1653-1790

Classification:

cechy, związki rzemieślnicze

Creator's name:

Dates:

1653-1790.

Former name:

Foreign language name:

Languages:

niemiecki

Availability:

Available in full

Total archival files:

7

Total archival files processed:

7

Total archival files without records:

0

Total linear metres

0.07

Total linear metres processed

0.07

Total linear metres without records

0.0

Total archival files:

0

Total files:

0

Total size (in MB):

0.0

Total documents

0

Total cases

0

Total classes

0

Total archival files:

0.0

Total running meters :

0.0

Dates of non-archival documentation :

Name Quantity Inventory uwagi
Approved book inventory Tak