1. Artykuły statutowe z lat 1557-1879, sygn. 1D-2D, 3, 4D-10D, 25-28 (artykuły statutowe zatwiedzone przez: burmistrza i radę miejską Miedzyrzecza 24 sierpnia 1557 r., 6 czerwca 1584 r., 2 marca 1615 r., 2 marca 1616 r., a także królów polskich: Władysława IV 30 października 1637, Jana Kazimierza 22 grudnia 1650, Michała Korybuta Wiśniowieckiego 22 października 1669, Jana III Sobieskiego 16 lipca 1681, Augusta II 9 lutego 1702; kopia dokumentu burmistrza i rady miasta Międzyrzecz z 8 czerwca 1612 r., potwierdzającego statut cechu kuśnierzy; statuty cechu kuśnierzy, czapników i rękawiczników z 1854 r., z 1860 r. (zatwierdzony przez Wydział Spraw Wewnetrznych Rejencji Poznańskiej) i 1879 r. (zatwierdzony przez magistrat w Międzyrzeczu); 2. Księgi cechowe z lat 1557-1899, sygn. 11-15, 17-21 (przyjęcia mistrzów i czeladników do cechu, egzaminy mistrzowskie, wyzwoliny uczniów na czeladników, księgi rachunkowe); 3. Akta cechowe z lat z lat 1785-1900, sygn. 16, 22-24, 29-36 (obchody jubileuszu 300-lecia cechu, rachunki, korespondencja cechowa, informacje o zebraniach, chór cechowy, wiersze, umowy na naukę zawodu, wybory członków Cechowej Komisji Egzaminacyjnej); 4. Świadectwa z lat 1656-1849, sygn. 37D-43D (świadectwa prawego urodzenia, dobrego sprawowania się, wyuczenia się zawodu i uzyskania kwalifikacji czeladnika, zdrowia, opinie o pracy).

Cechy, jako organizacje zawodowe rzemieślników, trudniących się tym samym lub podobnym rzemiosłem pojawiły się w Międzyrzeczu prawdopodobnie w drugiej połowie XIII wieku. Początkowo przybierały postać bractw o charakterze modlitewnym i charytatywnym, jednakże szybko przekształciły się w organizacje zawodowe o charakterze samopomocowym, stając się istotnym elementem samoorganizacji mieszkańców miast, którzy obok wykształconej rady miejskiej coraz częściej wyrażali swoje interesy poprzez organizacje cechowe. W Międzyrzeczu ich intensywny rozwój przypada na XVI wiek. Pod względem prawnym istnienie cechu zaczynało się dopiero wówczas, kiedy pewien zespół ludzi trudniących się zawodowo rzemiosłem uzyskał statut. Cech kuśnierzy należał do jednych z najstarszych i najważniejszych cechów w mieście, a jego statuty były wielokrotnie uzupełniane i poprawiane. Władze cechowe dbały również o transumowanie ich u kolejnych królów polskich. Najstarszy statut pochodzi z 24 sierpnia 1557 roku i został zatwierdzony przez burmistrza i radę miejską. Kolejne pochodzą: z 6 czerwca 1584, 8 czerwca 1611, 2 marca 1615 (zatwierdzone przez władze miejskie), 11 stycznia 1630 (zatwierdzony przez władze miejskie i królów polskich: Władysława IV-30 października 1637, Jana Kazimierza-22 grudnia 1650, Michała Korybuta Wiśniowieckiego-22 października 1669, Jana III Sobieskiego-16 lipca 1681, Augusta II-9 lutego 1702, Stanisława Augusta Poniatowskiego-22 lipca 1765, 2 stycznia 1852, 23 stycznia 1854 (bez informacji o zatwierdzeniu), 13 stycznia 1860 (potwierdzony 29 stycznia 1860 przez Wydział Spraw Wewnętrznych Rejencji Poznańskiej-), 16 września 1879 (1 grudnia 1883 zatwierdzony przez magistrat). Organizacja cechowa zajmowała się przyjmowaniem nowych członków do cechu, ich kształceniem, pilnowaniem przestrzegania jakości wyrobu, sprowadzaniem surowca w okresach kryzysu i regulowaniem zbytu gotowych wyrobów. Ponadto prowadziła różne formy samopomocy m.in. dla wdów i sierot oraz pilnowała porządku pracy. Do władz cechowych należały zebrania cechowe, starsi mistrzowie cechowi i pisarz cechowy. Do podstawowych obowiązków członków cechu należał udział w zebraniach cechowych oraz przestrzeganie podjętych tam uchwał, które dotyczyły zagadnień administracyjnych jak: przyjmowanie i wyzwolenie uczniów, ubieganie się czeladników o mistrzostwo, wyznaczenie i kontrola sztuk mistrzowskich; spraw zaopatrzeniowych, ustalania cen na wyroby, regulacji zbytu, kontroli finansowej, udzielania władzom cechowym absolutorium. Zebrania cechowe sprawowały też władzę sądową w zakresie rozstrzygania sporów między mistrzami i czasem czeladnikami. W wypadkach szczególnych władze cechu były zwoływane na zebrania nadzwyczajne. Członkowie cechu dzielili się na majstrów, czeladników i uczniów. Majstrem mógł zostać ten członek cechu, który osiągnął wszystkie kwalifikacje zawodowe, zdał odpowiedni egzamin (majstersztyk), opłacił przewidziane ustawowo sumy oraz posiadał warsztat, co było najczęściej związane z posiadaniem własnego domu. Czeladnik był głównym pracownikiem w warsztacie. Był to rzemieślnik, który zdobył już przynajmniej elementarną umiejętność w swoim zawodzie, nie posiadał natomiast samodzielnego warsztatu pracy ani prawa na jego założenie. Zajmował się on przygotowaniem surowców i półfabrykatów. Czeladnikiem zostawał uczeń po ukończeniu terminu. Uczeń czyli terminator wykonywał prace pomocnicze. Musiał on legitymować się legalnym pochodzeniem. Wraz z rozpoczęciem procesu koncesjonowania rzemiosła (lata sześćdziesiąte XVIII wieku) rola cechu znacznie osłabła. Stopniowo pozbawiano je uprawnień zawodowych sprowadzając do roli organizacji o charakterze samopomocowym. Przynależność do cechu nie była konieczna, toteż cechy straciły swoje dotychczasowe znaczenie. Ponadto nieograniczona możliwość uprawiania rzemiosła spowodowała, iż napłynęli do niego ludzie o niskich kwalifikacjach. W 1897 roku, dla wytwórców o szczególnym znaczeniu w zakresie zaopatrzenia ludności, wprowadzono obowiązek przynależności do cechu, a wszystkim narzucono nadzór nad przestrzeganiem regulacji prawa przemysłowego. W 1929 roku powołano Ministerstwo do Spraw Rzemiosła i Handlu, które sprawowało również nadzór nad produkcją rzemieślniczą.

W zespole znajduje się 16 dokumentów (10 pergaminowych i 6 papierowych) oraz 27 jednostek aktowych