Fabryka Budowy Mostów, Konstrukcji Stalowych i Wagonów Georg Beuchelt S.A. w Zielonej Górze

Reference code
89/2052/0
Number of series
24
Number of scans
290

Content:

1. Fabrik Grundstücke, Bauten und Anlagen sygn. 67, 105, 303-304, 313, 417, 468-471, 476, 719, 807-808, 829-830, 1179-1180, 1332, 1379-1380, 1556, 1566, 1714, 1967, 2096, 2157, 2182, 2195-2198, 2289, 2291-2293, 2299-2300, 2303-2304, 2309-2312,2314-2317, 2368-2369, 2443, 2617-2620, 2625, 2627, 2631-2632, 2637-2639, 2642-2643, 2647-2651, 2660, 2666, 2668-2669, 2676, 2678-2680, 2682-2688, 2690-2704, 2758-2761, 2792, 2798-2802, 2805-2807 1.1 Fabrik Grunstücke 1898 - 1944 1.2 Fabrik Gebäude 1889 - 1945 1.3 Fabrik Anlagen 1898-1946 2. Werkleitung sygn. 1 - 21, 24, 28-42, 48,50,52, 54, 56-57, 59-61, 64-66, 68-70, 73, 75-76, 80-82, 139, 463, 483-484, 493, 500, 502-513, 522, 524-525, 1125, 1564, 1632-1634, 1657, 1715-1716, 1737, 1762, 2205, 2301-2302, 2388, 2437-2438, 2575, 2641, 2644, 2671, 2677, 2689, 2742-2745, 2753, 2755, 2764, 2771, 2793, 2796-2797, 2808 2.1 Industrienormen z lat 1883 - 1940 2.2. Vorschriften z lat 1919 - 1943 2.3 Musterungzeichnungen z lat 1889 -1922 2.4 Technische Bulletins z lat 1855 - 1939 2.5 Geräteverwaltung z lat 1923 - 1944 2.6 Aufgaben z lat 1890 - 1944 2.7 Belegschaft z lat 1930 - 1943 2.8 Chronik der Firma 1880 - 1944 2.9 Angeboten und Korrespondenz z lat 1898 - 1940 2.10 Inventarien und Verzeichnisse z lat 1930 - 1945 3. Abteilung Brückenbau z lat 1872 - 1946 Ze względu na dużą liczbę miejscowości wymieniono tylko niektóre. Aalborg sygn. 671, 2077-2081 Anykščiai sygn. 2043 Argeşiŭ sygn. 2534 Aufhalt sygn. 171, 211,227, 656 Berlin sygn. 89, 92, 99, 106, 112, 197, 279, 327, 344, 389, 399, 433, 535, 553-554, 562-564, 593, 704, 923,1051,1052, 1143, 1391, 1487, 1532-1534, 1537-1539, 1606, 1608, 1999, 2146, 2441, 2492, 2601, 2605, 2776, 2781 Brasilien sygn. 2535 Breslau sygn. 418, 441, 444, 795, 796, 814, 815, 1600-1601, 1639, 1865-1875, 2061, 2183, 2494, 2593, 2723, 2782-2784 Charlottenburg sygn. 679-682, 1139, 2127 China sygn. 1111 Danzig, sygn. 86, 693, 1561, 1574-1575 Deutsch Wartenberg sygn. 1605, 1645-1646 Driesen sygn. 1844-1846, 1848, 1850 Elbing sygn. 93, 386, 555-556, 2030, 2192, 2265, 2267, 2320 Eulengebirge sygn. 406-408, 1635 Frankfurt am Oder sygn. 924, 966-970, 1043-1044, 2240 Glogau sygn. 136, 143, 146, 149, 162, 234, 242, 262, 274, 292, 296, 312, 314, 320, 402, 568-576, 620-626 Guben sygn. 260, 263, 330, 354, 648-649, 1951, 2337 Japoma sygn. 1126-1129, 2353 Karibib – Windhuk sygn. 2227 Keetmanshoop – Kub sygn. 2252-2253 Kiaochow – Tsinan sygn. 1110 Konstantinopol – Adrianopol sygn. 1273, 1275-1276, 1765 Lome sygn. 2473 Lomza sygn. 2418 Makriköi sygn. 2266, 2268 Neusalz sygn. 119, 375, 591-592 Niederfinow sygn. 126, 128, 256, 516, 596-600 Oppeln sygn. 333, 1200, 1686, 1698-1702, 1705-1708, 1994, 2111-2114, 2495 Orientalische Eisenbahnen sygn. 1309,1311-1313, 1316-1318, 2432 Posen 1239-1240, 1520-1521, 2530-2531 Quedlinburg sygn. 1783-1784, 2370-2371, 2533 Rumänie sygn. 2532 Šabac sygn. 1984-1987, 2510 Sanaga sygn. 2354-2355, 2398 Sivas – El Azize – Malatia sygn. 2086-2087 Spain sygn. 2785 Stettin sygn. 25-26, 204, 284, 378, 523, 528-529, 754-762, 1091, 1174, 1176-1177, 2255-2257, 2338-2342, 2715 Stockholm sygn. 2609-2610 Südwestafrika sygn. 2229-2230 Tapiau sygn. 275, 1912-1918, 1938-1943, 2486, 2665 Teleajen sygn. 2219 Tilsit sygn. 193, 210, 282-283, 665-670, 2024, 2373 Togo sygn. 2474 Usch sygn. 1327-1330 Valjewo sygn. 1650 Warna sygn. 348 Yokohama sygn. 926 Zecherin sygn. 111, 565-567, 1201 Zwezdan sygn. 701 4. Abteilung Tiefbau z lat 1894-1941 Wymieniono tylko niektóre miejscowości. Berlin sygn. 98, 120, 160, 344, 514, 530, 561, 675-677, 937, 1142, 1144, 1150, 1184, 1234, 1285, 1287-1288, 1397, 1669, 1902, 2597-2598, 2600, 2607 Breslau sygn. 486, 1620-1621 Hamburg sygn. 731-732 Oppeln sygn. 104 Posen sygn. 485 Sprottau sygn. 1258-1259 Stambul - Stefano sygn. 1314-1315 Stettin sygn. 379 Striegau sygn. 1416-1419 5. Abteilung Wasserbau z lat 1890-1940 Wymieniono tylko niektóre miejscowości. Argentinien sygn. 2790-2791 Berlin sygn. 1602-1604, 2160, 2602-2604, 2606 Breslau sygn. 809, 1682, 2163, 2392, 2595, 2611 Cottbus sygn. 152 Deutsch - Neuguinea sygn. 450 Elbe - Trave - Kanal sygn. 447 Fürstenberg am Oder sygn. 934 Guben sygn. 730, 1946, 2334-2336 Hameln sygn. 329 Königshuld sygn. 246, 426, 651 Laband sygn. 1282-1283 Malz sygn. 150, 628-629 Niederfinow sygn. 446, 515, 517-521, 602-604, 1212 Ottwitz sygn. 2025 Petersdorf sygn. 1034-1035 Ransern sygn. 176, 618 Schwedt sygn. 167, 277, 390-391 Tschicherzig sygn. 1004 Walditz sygn. 779 6. Abteilung Stahlhochbau z lat 1879-1946 Wymieniono tylko niektóre miejscowości. Achraf (Iran) sygn. 2184-2186 Anatolia - Bagdad sygn. 457 Auschwitz sygn. 1000, 1582, 1592, Belgrad sygn. 2455 Berlin sygn. 131, 148, 175, 186, 230, 240, 434, 482, 608, 911, 1381, 1512-1515, 1593, 1904, 1922, 1974-1978, 2021, 2063-2064, 2068, 2206, 2462, 2576, 2578-2709, 2788-2789 Breslau sygn. 140, 244, 245, 321, 478, 538-539, 711-712, 1007-1008, 1063, 1070, 1100-1101, 1535-1536, 1617-1618, 1676, 1924-1937, 2018, 2280, 2290, 2313, 2318, 2360-2361, 2457-2458, 2574 Bukarest sygn. 1647 Crossen sygn. 452, 718, 884-885, 2033 Danzig sygn. 1364, 1399-1400, 2712 Eberswalde sygn. 797-806 Eskişehir (Türkei) sygn. 351 Focșani sygn. 2243-2244, 2468 Glogau sygn. 124, 236, 595, 876-877, 1122, 1787, 1923, 2241, 2489-2491, 2558, 2564 Grünberg sygn. 147, 154, 156, 243, 250, 278, 287, 293, 393-396, 451, 607, 639, 654, 706, 713-714, 824-825, 862, 868, 880-881, 909, 990, 1021-1024, 1067, 1114, 1213-1228, 1230, 1423-1426, 1440, 1626-1629, 1637-1638, 1658, 1683-1684, 1824-1825, 1827-1829, 1863, 1900, 1948-1950, 1957, 1962-1964, 2571, 2585, 2589-2590, 2613-2616, 2779 Hamburg sygn. 1488-1489, 1799 Iran sygn. 157 Jassy sygn. 1189 Kőnigsberg sygn. 151, 479, 1545-1546, 2015-2016, 2433 Konstantinopol sygn. 1017 Korogwe, sygn. 1365-1366 Lauban sygn. 1615-1616, 1979-1982, 2003-2006 Lome sygn. 1238, 1303, 2478 Lüderitzbucht sygn. 207, 1438, 2469-2470 Ludwigshafen am Rhein sygn. 893-896, 1510-1511, 155, 1717 Mannheim sygn. 2621-2622 Milano sygn. 2054 Neusalz sygn. 159, 169, 173, 179, 184-185, 192, 209, 232, 239, 372, 397, 404-405, 427-430, 448, 456, 615-616, 652-653, 703, 733-734, 1256-1257, 2022, 2559 Niesky sygn. 1895 Oberklinge sygn. 270, 273 Oderthal sygn. 177-178, 360 Posen sygn. 1135-1136, 1459-1460, 1522-1525, 1822, 1896, 1910-1911, 2539-2540, 2711 Quedlinburg sygn. 1889 Rothenbach sygn. 286, 700, 1569 Samland sygn. 2120-2121 Schwerin am Warthe sygn. 2705 Schwerin (Meklemburg) sygn. 334, 989, 1612-1613 Siemensstadt sygn. 1393, 1395-1396, 1580-1581, 1670, 1713 Silberberg sygn. 912 Sofia sygn. 1833 Stettin sygn. 705, 1089-1090, 1748-1749, 1768-1769 Täbris sygn. 388 Tecuciu sygn. 413 Tempelhof sygn. 271, 946-949 Togo sygn. 2579-2581 Unterbreizbach sygn. 1151-1152 Waldenburg sygn. 973-974, 999, 1685 Wolfen sygn. 145, 166, 337, 347, 609-614 Yedikule sygn. 1323-1324 Yenikapu sygn. 1320-1321 Zoppot sygn. 1611 Züllichau sygn. 1095, 1544, 1745, 1747, 1864, 1887-1888, 2052 Zürich sygn. 2461 7. Abteilung Waggonbau z lat 1885-1947 sygn. 27, 43-47, 49, 51, 53, 55, 58, 62-63, 71-72, 74, 77-79, 238, 259, 359, 472-475, 501, 526, 632, 692, 971, 1169, 1630, 2277, 2279, 2288, 2445-2449, 2459, 2499-2500, 2541-2545, 2547-2550, 2554-2558, 2591, 2612, 2623, 2628-2630, 2633-2635, 2640, 2646, 2652-2656, 2659, 2722, 2746-2752, 2754, 2756-2757, 2765-2767, 2769, 2795, 2804 7.1. Züge z lat 1907-1942 7.2 Wagen z lat 1890-1947 7.3 Teile z lat 1885-1942 7.4 Boote z lat 1888-1943

About the Creator:

Inżynierowie Georg Beuchelt (1852 - 1913) i Albert Ribbeck (1847 - 1930) 1 grudnia 1876 roku kupili, wystawioną na sprzedaż, zielonogórską filię firmy Niederschlesische Maschinenbau Gesellschaft vormals Conrad Schiedt ze Zgorzelca. Nazwali ją Fabrik für Brückenbau und Eisen Construktionen Beuchelt & Co. Koszt zakupu przedsiębiorstwa wyniósł 120 000 marek, z czego połowa obciążyła hipotekę. Zadłużenie zostało spłacone już w następnym roku. Początkowo załoga zakładu składała się z 6 robotników, pomocy biurowej, majstra i praktykanta. W następnym roku firma zatrudniała 80 osób. Dzięki dobrej koniunkturze i rosnącej renomie firmy zwiększała się liczba zleceń, co powodowało stały wzrost zatrudnienia. W 1885 roku powstała zakładowa kasa chorych, w 1894 zakładowa straż pożarna i inspekcja pracy, w 1902 roku wybudowano kantynę i łaźnię dla pracowników. Na początku XX wieku zatrudniano około 1000 osób. Powierzchnia zabudowań była wówczas cztery razy większa od pierwotnej. Zakład też stopniowo się unowocześniał. Oświetlenie olejowe zastąpiono gazowym. W 1892 pojawiły się lampy elektryczne. W czasie I wojny światowej powołano 700 pracowników na front, z których 110 poległo na różnych frontach. W 1915 roku zatrudniono 170 kobiet i 150 jeńców z obozu w Żaganiu. W 1919 roku zwolniono ich z zakładu. Sytuacja zakładu po wojnie była dość dobra. W połowie lat dwudziestych zatrudniano 1500 pracowników. Budowano jednocześnie kolejne hale. Problemy pojawiły się w latach 1927 - 1929. Związane były one z utratą europejskich rynków zbytu, znacznym wzrostem wewnątrzkrajowej konkurencji oraz utrudnionym dostępem do surowców. Znacznym utrudnieniem dla działalności firmy był wielki kryzys w 1929 roku. Doszło do zwolnień na dużą skalę. Liczba zleceń pozwala na zatrudnienie średnio 700 osób. Poprawa sytuacji przedsiębiorstwa nastąpiła dopiero w następnej dekadzie. Tuż przed II wojną światową zatrudniano 2000 osób. W czasie jej trwania część dotychczasowych pracowników powołano do wojska. Zatrudniano robotników przymusowych z Polski i ZSRR. Na przełomie 1944 i 1945 roku było ich zapewne około 800. Liczba zatrudnionych wynosiła 2200 osób. W 1888 roku odszedł z firmy wspólnik Georga Beuchelta, Alfred Ribbeck, który założył własną cementownię. W sierpniu 1913 zmarł Georg Beuchelt. Przedsiębiorstwo stało się własnością jego siostry Liddy. Funkcję dyrektora objął Paul Henke. Pełnił swoją funkcję do śmierci w 1928 roku. Od 1924 roku pomagał mu w zarządzaniu Hermann Fischmann, który od 1928 roku do 1941 roku był jedynym dyrektorem firmy. Początkowo zakład przyjmował pierwsze zlecenia jako podwykonawca od twierdz w Grudziądzu, Poznaniu, Toruniu i Królewcu (okiennice, bramy, kraty, mosty zwodzone). W pierwszej dekadzie działalności firmy pojawiły się zamówienia na stalowe konstrukcje dachów, mosty drogowe i kolejowe, obrotnice i zwrotnice kolejowe, zbiorniki, windy osobowe i towarowe, wiadukty kolejowe (między innymi w Głuszycy). Do ciekawszych przedsięwzięć z tego okresu należą różnego rodzaje mosty ruchome (Most Niski w Elblągu, Most Zielony w Gdańsku). Jeszcze w XIX wieku dostarczono dwa mosty do Japonii. W ciągu pierwszych 50 lat działalności firma zbudowała na Odrze 43 mosty, począwszy od Raciborza a kończąc na Szczecinie. Najbardziej prestiżowym przedsięwzięciem była budowa Mostu Cesarskiego we Wrocławiu. Budowano mosty na Bałkanach i w Turcji, w związku z rozwojem Orient - Expressu łączącego Stambuł z Europą Zachodnią. Przed pierwszą wojną światową realizowano też zlecenia na terenie niemieckich kolonii w Afryce - Kamerunu, Namibii i Tanzanii. Około lat 90-tych XIX wieku utworzono w zakładach Beuchelta wydział budownictwa głębokościowego, wydzielając go z wydziału budowy mostów. Dział ten specjalizował się w projektowaniu konstrukcji filarów. Inżynierowie opracowali przełomową metodę wbijania filarów przy wykorzystaniu sprężonego powietrza. W 1925 roku opatentowano tę metodę. Ważną gałęzią produkcji zakładu były inne konstrukcje żelazne i stalowe. Duża ich część była związana z rozwojem kolei (hale i wiaty dworcowe, bramki sygnalizacyjne, na których montowano semafory, obrotnice kolejowe). W zielonogórskiej firmie wybudowano wiele konstrukcji dachów. Z czasem budowano także całe hale o konstrukcji stalowej. Uzyskiwano doświadczenie przez pracę nad rozbudową własnego zakładu. Powstało też biuro projektowe w Berlinie i oddział w Szczecinie. Do najciekawszych budynków wytworzonych przez zakłady Beuchelta należy dworzec w Berlinie przy Friedrichstrasse. Firma miała też wkład w budowę berlińskiego metra. Wybudowano wiadukty, konstrukcje stacji i podziemne przejazdy. W czasie II wojny światowej wybudowano kilkanaście hal fabrycznych przy obozie w Auschwitz. Zleceniodawcami były różne firmy, zwłaszcza koncern I. G. Farbenindustrie. Jednym z największych klientów Beuchelta były koleje. W 1886 roku utworzono wydział budowy wagonów. Pierwszy wagon wyprodukowano w 1889 roku. Początkowo produkowano wagony towarowe potem również osobowe. Stopniowo poszerzał się asortyment wagonów. Poza standardowymi towarowymi i pasażerskimi, produkowano również specjalistyczne np. do przewozu drewna, zwierząt, cysterny, wielkie wagony do transportu transformatorów, wagony z dźwigami, chłodnie, lokomotywy i wagony tramwajowe o napędzie elektrycznym oraz małe drezyny o napędzie spalinowym. W 1924 roku utworzono dział budowy samochodów. Zajmował się on produkcja i montażem karoserii i podwozi, zwłaszcza autobusowych dla firm Büssing, MAN, Mercedes. We współpracy z firmą Sablatning produkowano samochody osobowe w latach 1925-1926. Duże koszty produkcji i konkurencja spowodowały wycofanie się z tego przedsięwzięcia. Zdobyte doświadczenia ułatwiły przyjmowanie (co najmniej od 1938 roku) zamówień na produkcję nadwozi i podwozi oraz montaż ciężarówek wojskowych. Początkowo to były zwykłe wozy transportowe, z czasem zaczęto produkować specjalistyczne ciężarówki o różnorodnym przeznaczeniu. W czasie II wojny światowej produkowano również elementy kadłubów łodzi podwodnych (program VIIC 42). Firma posiadała stocznię w Głogowie. Wkroczenie Armii Czerwonej w 1945 do Zielonej Góry zakończyło działalność zakładu. Na terenie zakładów Beuchelta powstała Fabryka Wagonów i Konstrukcji Stalowych „WAGMO” (później Zaodrzańskie Zakłady Przemysłu Metalowego „Zastal” w Zielonej Górze).

Border dates:

[1855] 1878-1945 [1947]

Classification:

instytucje gospodarcze

Creator's name:

Dates:

1855-1855, 1878-1945, 1947-1947.

Former name:

Foreign language name:

Beuchelt u. Co. Grünberg in Schlesien Brückenbau - Stahlbau - Waggonbau - Tiefbau

Languages:

włoski, turecki, serbski, rumuński, polski, niemiecki, hiszpański, francuski, duński, bułgarski, angielski

Availability:

Available in full

Total archival files:

2808

Total archival files processed:

2808

Total archival files without records:

0

Total linear metres

7.45

Total linear metres processed

7.45

Total linear metres without records

0.0

Total archival files:

0

Total files:

0

Total size (in MB):

0.0

Total documents

0

Total cases

0

Total classes

0

Total archival files:

0.0

Total running meters :

0.0

Dates of non-archival documentation :

Name Quantity Inventory uwagi
Electronic archive inventory approved Tak