Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej w Bedlnie

Reference code
39/1395/0
Number of series
4
Number of scans
3112

Content:

Seria 1 akty urodzeń sygn. 1-2, seria 2 akty małżeństw, dowody do aktów małżeństw sygn. 3-6, seria 3 akty zgonów sygn. 7-8, seria 4 akty urodzeń, małżeństw i zgonów, dowody do aktów małżeństw sygn. 9-109.

About the Creator:

Urzędowe potwierdzenie faktów urodzeń, małżeństw i zgonów wywodzi się z praktyki kościelnej. Uchwały po soborze trydenckim dotyczące rejestracji metrykalnej unormowała ustawą z 20 września 1792 roku rewolucja francuska. Jej rozwiązania przeniesiono do polskiego porządku prawnego wraz z utworzeniem Księstwa Warszawskiego i nadaniem przez Napoleona Bonaparte 22 lipca 1807 roku w Dreźnie nowej konstytucji. Ogłoszony równocześnie z ustawą zasadniczą Kodeks Cywilny wprowadzał z dniem 1 maja 1808 roku akta stanu cywilnego urodzeń, małżeństw i zgonów, sporządzane przez urzędników cywilnych. Obowiązek tworzenia właściwych wpisów, dbałość o ich formę i treść, dekret króla saskiego i księcia warszawskiego Fryderyka Augusta z 23 lutego 1809 roku powierzał – w gminach wiejskich – duchownym rzymskokatolickim, spisującym obok akt cywilnych, również dokumenty wymagane przez prawo kościelne (KN, art. 34-101). Kolejne zmiany wprowadził Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego z 1825 roku (KC KP, ks. I, art. 71-142). Z dniem 1 stycznia 1826 roku zaprzestali działania dotychczasowi urzędnicy stanu cywilnego. Prawo rozróżniło dwa sposoby rejestracji aktów stanu cywilnego ze względu na wyznanie (chrześcijańskie lub niechrześcijańskie) osób zgłaszających urodzenie, małżeństwo lub zgon. Akty stanu cywilnego wyznań chrześcijańskich połączono z metrykami kościelnymi, a duchownych – przełożonych parafii mianowano urzędnikami stanu cywilnego. Zarówno Kodeks Napoleona, jak też Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego szczegółowo określały sposób tworzenia akt stanu cywilnego. Księgi rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów prowadzono w dwóch egzemplarzach. Pierwszy, składał się z trzech tomów odpowiadających działom rejestracji – urodzeń, małżeństw i zgonów i prowadzony był aż do całkowitego zapisania księgi. Drugi egzemplarz, jednoroczny, był dzielony na trzy części. Dublowanie czynności kancelaryjnych służyło zabezpieczeniu aktów przed zniszczeniem. Zapisów dokonywano w języku polskim, a od 1868 roku w języku rosyjskim (z wyjątkiem imion i nazwisk osób rejestrowanych, które w nawiasie mogły być podane w języku polskim). Na przełomie 1867 i 1868 roku zaczęto również stosować podwójną datację według kalendarza juliańskiego (stary styl) i kalendarza gregoriańskiego (nowy styl). Każdy akt stanu cywilnego zawierał obligatoryjnie datę i miejsce sporządzenia, imię i nazwisko, wiek, zawód oraz miejsce zamieszkania osób wymienionych w treści – stawiających się i świadków oraz odpowiednie formuły dotyczące chrztu dziecka, informacje o imieniu i nazwisku panieńskim matki i jej wieku, oświadczenie duchownego o zapowiedziach, dane osoby zmarłej. Do aktów małżeństw dołączano dowody, czyli odpisy aktów urodzenia (chrztu) zaślubionych, ewentualnie akty znania, a w przypadku wdowieństwa także odpis aktu zgonu poprzedniego małżonka. Całość aktów spisywano w formie ciągłego tekstu, bez pustych miejsc. Nie stosowano skrótów, a liczby zapisywano słownie. Przekreślenia i odsyłacze podpisywali urzędnik i osoby obecne przy rejestracji. Fakt rejestracji potwierdzały ich parafy lub informacja o przyczynach niewykonania tego obowiązku. Po ostatnim akcie, pod koniec danego roku kalendarzowego, urzędnik stanu cywilnego sporządzał krótki protokół wymieniający liczbę aktów spisanych w ciągu roku oraz spisywał alfabetyczny indeks urodzonych, zaślubionych i zmarłych. Księgi stanu cywilnego po zamknięciu były sprawdzane pod względem zgodności przez sędziego pokoju oraz księdza dziekana. Zasady rejestracji akt stanu cywilnego powyżej przedstawione z małymi zmianami obowiązywały na terenach należących do zaboru rosyjskiego do 1940 roku, kiedy to na terenach włączonych do III Rzeszy w 1939 r., religijny system rejestracji stanu cywilnego zastąpiono systemem świeckim. Utworzono wówczas na wzór niemiecki okręgi i urzędy stanu cywilnego, a sporządzanie aktów stanu cywilnego powierzono świeckim urzędnikom, działającym na podstawie niemieckiego prawa o rejestracji stanu cywilnego i zawierania małżeństw z dnia 6 lutego 1875 roku (Dz. U. Rzeszy, 1875, s. 23). Po zakończeniu II wojny światowej na krótko przywrócono rejestrację stanu cywilnego na zasadach obowiązujących przed 1940 rokiem. Zasadnicza zmiana weszła w życie z dniem 1 stycznia 1946 roku, kiedy to utworzono na podstawie Dekretu Rady Ministrów z dnia 25 września 1945 roku Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. 1945 nr 48 poz. 272), państwowe urzędy stanu cywilnego. Pierwsza wzmianka na temat parafii w Bedlnie, pod wezwaniem świętego Floriana, pojawiła się w 1388 roku. W dokumentach został wymieniony ówczesnym pleban. Przy parafii już na początku XV wieku istniała szkoła. W miejscowości znajdowała się siedziba dekanatu bedlneńskiego, który należał do archidiakonatu łęczyckiego w archidiecezji gnieźnieńskiej. Na początku XV wieku ówcześni właściciele Bedlna (ród Bedleńskich herbu Wieniawa) ufundowali kościół drewniany. Kolejny właściciel dóbr Faustyn Stokowski, stolnik łęczycki, pod koniec XVIII wieku sfinansował nowy drewniany kościół i murowaną zakrystię ze skarbczykiem w stylu gotyckim. W XIX wieku parafia obejmowała następujące wsie: Aleksandrów, Baranowizna, Bedlno, Cieplice, Czesławów, Drzewaszki Duże (Drzewoszki-Duże), Drzewaszki Małe (Drzewoszki-Małe, Drzewoszki Mniejsze), Floryanów, Franciszków, Galice, Grabów, Graszki (Groszki), Janów, Kamienia (Kamieniec), Karolew, Kosew, Kręcieszki, Mauryców, Odolin, Odolinek (Odolinek A), Odolinek B, Pniewo, Rojewo, Ruszki, Stanisławice, Szewce Dolne (Szewce-Dolne) Szewce Górne (Szewce-Górne, Szewce Gorne), Szewce Owsiane (Szewce-Owsiane), Szleszyn (Zleszyn), Tarnów, Tarsów, Tomaszów, Werów, Wojszyce, Wydmuch, Zbawiec (Zbiewice). W trakcie działań germanizacyjnych w 1942 roku Niemcy nakazali rozebrać miejscowy kościół. Nową murowaną świątynię postawiono w latach 1959-1963, z inicjatywy proboszcza księdza Korneliusza Gogolewskiego.

Border dates:

[1786, 1792, 1799-1800, 1802] 1808-1875 [1948]

Classification:

urzędy stanu cywilnego i akta metrykalne

Creator's name:

Dates:

1786-1786, 1792-1792, 1799-1800, 1802-1802, 1808-1875, 1948-1948.

Former name:

Foreign language name:

Languages:

rosyjski, polski, niemiecki, łaciński

Availability:

Available in full

Total archival files:

109

Total archival files processed:

109

Total archival files without records:

0

Total linear metres

1.8

Total linear metres processed

1.8

Total linear metres without records

0.0

Total archival files:

0

Total files:

0

Total size (in MB):

0.0

Total documents

0

Total cases

0

Total classes

0

Total archival files:

0.0

Total running meters :

0.0

Dates of non-archival documentation :

Name Quantity Inventory uwagi
Electronic archive inventory approved No data