Zespół podzielony na trzy działy zawiera następujące akta: 1. Dział Ogólny: akta z lat 1945-1950, 10 jednostek inwentarzowych, sygn. 1-10. Znajdują się tu okólniki i instrukcje, spisy roczników, wykazy nauczycieli, karty inwentaryzacyjne budynków szkolnych, gospodarka finansowa oraz protokóły z konferencji i plany pracy. a) Oświata Dorosłych: akta z lat 1946-1950, 7 jednostek inwentarzowych, sygn. 11-17. Znajdują się tu zestawienia liczbowe dotyczące analfabetyzmu, sprawozdania z przeprowadzonych kursów oraz protokóły z zebrań Komitetów do walki z analfabetyzmem. 2. Dział Przedszkoli: akta z lat 1948-1950, 2 jednostki inwentarzowe, sygn. 18-19. Są tu kwestionariusze statystyczne dla przedszkoli oraz wykaz czynnych przedszkoli w powiecie. Zaznaczyć trzeba, że jest to dział, w którym są bardzo duże braki. 3. Dział Szkół Podstawowych: akta z lat 1945-1950, 107 jednostek inwentarzowych, sygn. 20-126. Akta tegoż działu podzielone są według szkół gminami, każda szkoła podsiada swoją teczkę. W teczce tej znajdują się formularze statystyczno-sprawozdawcze oraz projekty organizacyjne informujące między innymi o liczbie dzieci uczących się w danej szkole, jej pomieszczeniach i warunkach lokalowych.

Do ważniejszych zadań władz polskich należała organizacja szkolnictwa powszechnego, wychowania przedszkolnego i oświaty dorosłych. Na podstawie akt zespołu nie można ustalić dokładnej daty powstania Inspektoratu Szkolnego w Szczecinku. Podstawy prawne działalności władz szkolnych szczebla powiatowego w latach 1945-1950 stanowiły: 1. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 4 lipca 1933 roku o organizacji obwodowych władz szkolnych (Dz. Urz. Nr 11, poz. 161, 1933 r.), 2. Rozporządzenie Ministra Wyzwań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 8 marca 1938 roku o organizacji wewnętrznej obwodowych władz szkolnych (Dz. Urz. M.W. i O. P Nr 3, poz. 58, 1938 r.). Działalność władz szkolnych szczebla powiatowego po zakończeniu działań wojennych regulowało: 1. Rozporządzenie Ministra Oświaty z dnia 13 marca 1946 roku w sprawie zakresu działania i kompetencji inspektoratów szkolnych oraz organizacji wewnętrznej inspektoratów szkolnych (Dz. Urz. Min. Oświaty Nr 2, poz. 45, 1946r.). Na czele Inspektoratu Szkolnego stał Inspektor Szkolny. Inspektor Szkolny działał pod osobistą odpowiedzialnością, samodzielnie i jednoosobowo, z zastrzeżeniem kolegialnego załatwiania spraw stosownie do obowiązujących przepisów. Inspektor Szkolny odpowiedzialny był za planowanie, organizowanie i realizowanie pracy nad rozwojem i upowszechnieniem oświaty na terenie powierzonego mu powiatu. Do zakresu działania Inspektora należały takie sprawy jak: 1. Realizacja powszechnego nauczania i wychowania szkolnego oraz wychowania przedszkolnego. 2. Oświata i kultura dorosłych. 3. Organizacja pracy w Inspektoracie Szkolnym. Inspektor sprawował też opiekę nad zleconymi mu przez władze szkolne specjalnymi działami kształcenia młodzieży i wychowaniem pozaszkolnym. Zadania Inspektora Szkolnego w zakresie realizacji powszechnego nauczania i wychowania szkolnego oraz przedszkolnego polegały przede wszystkim na : a) należytym i zgodnym z potrzebami lokalnymi, planowaniu i realizowaniu sieci szkolnej, zapewniającej wszystkim dzieciom w wieku szkolnym dostęp do szkoły, b) organizowaniu publicznego szkolnictwa powszechnego i czuwaniu nad powszechnym wykonaniem obowiązku szkolnego, c) organizowaniu przedszkoli, d) sprawowaniu kierowniczego nadzoru nad szkołami powszechnymi i przedszkolami, ich organizacją, stanem wychowania i nauczania, e) sprawowanie nadzoru nad prywatnymi przedszkolami i szkołami powszechnymi, f) organizowaniu akcji dokształcania kierowników i nauczycieli szkół powszechnych oraz wychowawczyń przedszkolu. W zakresie oświaty i kultury dorosłych Inspektor Szkolny obowiązany był między innymi do: a) badania potrzeb oświaty i kultury dorosłych, czuwania nad ich zaspokajaniem i organizowaniem pomocy fachowej, b) inicjowania i koordynacji akcji społecznych, c) sprawowania kierowniczego nadzoru nad przekazanymi jego opiece zakładami kształcenia dorosłych oraz nad innymi zakładami i formami kształcenia dorosłych w zakresie zleconym mu przez władze szkolne. W związku z wyżej określonymi zadaniami Inspektor Szkolny zobowiązany był utrzymać stały kontakt z władzami państwowymi i samorządowymi, a także z innymi instytucjami współpracującymi i ułatwiającymi realizację tych zadań. W zakresie organizacji pracy w Inspektoracie Szkolnym do obowiązków Inspektora należało przede wszystkim: a) organizowanie i koordynowanie pracy oraz nadzór nad właściwym spełnianiem obowiązków przez pracowników Inspektoratu, b) czuwaniem nad ścisłym informowaniem władz nadrzędnych o stanie spraw, które winne być podane do ich wiadomości, c) podejmowanie inicjatyw wobec właściwych władz co do wydawania niezbędnych zarządzeń związanych z zakresem działania Inspektora. W skład Inspektoratu Szkolnego w miarę potrzeby wchodził jeden lub więcej Podinspektorów oraz odpowiednia liczba pracowników biurowych. Podinspektorzy Szkolni byli pomocnikami Inspektora i stanowili jego organ doradczy, wśród nich wybierał też Inspektor swego stałego zastępcę. Inspektor Szkolny był zwierzchnikiem służbowym pracowników Inspektoratu Szkolnego, a także zwierzchnikiem nauczycieli publicznych szkół powszechnych, wychowawczyń przedszkoli, nauczycieli oraz pracowników kultury i oświaty dorosłych, a także powierzonych jego opiece innych szkół i zakładów. W związku z tym sprawował on nadzór nad ich działalnością i decydował we wszystkich sprawach należących do jego kompetencji. Inspektor Szkolny dzielił teren powiatu na kilka rejonów inspekcyjnych zatrzymując sobie jeden rejon a pozostałe powierzał opiece Podinspektorów Szkolnych. Organizacja biura Inspektoratu uregulowana została przez Okólnik Nr. 5 i 6 z dnia 1 czerwca 1945 roku wydane przez Kuratorium Okręgu Szkolnego na Pomorzu Zachodnie. Według wyżej wymienionego Okólnika, kancelaria Inspektoratu Szkolnego podzielona została na następujące działy: 1. Dział przedszkoli. 2. Dział publicznych szkół powszechnych. 3. Dział personalny. 4. Dział ogólny ( w tym między innymi oświata dorosłych). Inspektorat Szkolny w latach 1945-1950 był urzędem niezespolonym i podlegał bezpośrednio Kuratorium Okręgu Szkolnego w Szczecinie a później w Koszalinie. Ustawa wydana 20 marca 1950 roku spowodowała zniesienie Inspektoratu Szkolnego, funkcję jego przejął Wydział Oświaty będący jedną z komórek organizacyjnych Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Szczecinku. [Ze wstępu do inwentarza książkowego do zespołu „Inspektorat Szkolny w Szczecinku”, oprac. Halina Kolosz, Szczecinek, 27 kwietnia 1968 r].