Bilanse, stan majątku, inwentarze, plan sytuacyjny, dokumentacja techniczna bocznicy kolejowej, osiedle mieszkaniowe na terenie Majątku Niewiadów Gmina Ciosny Powiat Brzeziński Województwo Łódzkie, pisma związane z historią Wytwórni

Idea budowy Zakładu w Niewiadowie zrodziła się już w roku 1920 wśród grupy przemysłowców i arystokracji warszawskiej zbliżonych do kół wojskowych i rodzącego się przemysłu zbrojeniowego. Kapitał zakładowy spółki wynosił w dniu jej założenia 200 milionów marek i zostaje podzielony na 400 tys. akcji. Spółka Akcyjna przyjmuje nazwę Polskie Zakłady Chemiczne "Nitrat" w Niewiadowie. Siedziba Zarządu mieściła się w Warszawie. Akcje spółki rozprowadzane były wśród osób prywatnych i w przedsiębiorstwach: Tomaszowskiej Fabryce Sztucznego Jedwabiu S.A i S.A. Zakłady Amunicyjne "Pocisk" w Warszawie. Spółka zawarła wieloletnią umowę z Ministerstwem Spraw Wojskowych na dostawę trotylu i wykupiła tereny pod budowę Fabryki w Niewiadowie. Zakłady wybudowane zostają w latach 1921 - 1923. Z początkiem 1924 roku ruszyła pierwsza produkcja materiału wybuchowego - trotylu. Podstawową produkcją Zakładu był trotyl wytwarzany głównie dla potrzeb wojska, eksportowany był również do kilku krajów europejskich, a nawet Japonii. Drugim obok trotylu "Nitratu" był nawóz sztuczny - superfosfat, produkowany na bazie kwasów ponitracyjnych, powstających po produkcji materiału wybuchowego. Już 1 września 1939 roku fabryka została zbombardowana. Nalot ten nie wyrządził większych szkód w majątku zakładu. Zakład pracował do dnia 5 września 1939 roku. Po kilku dniach obsadziły go posterunki niemieckie. Zarządzeniem Wydziału Powierniczego przy Generalnym Gubernatorstwie w Krakowie z 11 kwietnia 1940 r. ustanowiony został Zarząd Powierniczy Spółki Akcyjnej P.Z.Ch. "Nitrat" a zarządcą - powiernikiem volksdeutsch B. Schmidt, nauczyciel niemieckiej szkoły z pobliskiego Wykna. Cały majątek Spółki został skonfiskowany a urządzenia i instalacje zdemontowane i wywiezione przez kilka firm niemieckich. W połowie 1942 r. Fabrykę obejmuje niemiecka firma "J. Meissner" zajmująca się produkcją materiałów wybuchowych. Od tej chwili w zakładzie następuje uruchomienie rozbrajanie amunicji pochodzącej z wielu krajów Europy. Z rozbrajanych pocisków i bomb wytapiano trotyl, a następnie oczyszczano go metodą chemiczną do ponownego zużycia. Elementy stalowe i z metali kolorowych segregowano i wywożono do hut. Jesienią 1944 roku zarządzono demontażurządzeń i nagromadzonej amunicji. Fabryka zostaje ogołocona nawet z instalacji elektrycznych.