Telexy przesyłane do Komisji Zakładowej, delegacja służbowa.

Powstanie Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego „Solidarność” było pierwszym punktem porozumienia zawartego przez Międzyzakładowy Komitet Strajkowy i Komisję Rządową w Gdańsku 31 sierpnia 1980 r. Od tego momentu w całym kraju na skalę masową zaczęły powstawać komitety założycielskie nowych związków. Sądownie organizacja została zarejestrowana 10 listopada 1980 r. przez Sąd Wojewódzki w Warszawie, skupiała wtedy ok. 10 mln członków tj. 80% zatrudnionych. Zgodnie ze statutem celem związku była ochrona praw, godności i interesów pracowników, a w szczególności: 1) ochrona interesów materialnych, socjalnych i kulturalnych członków oraz ich rodzin; 2) zabezpieczenie praw pracowniczych w zakresie wykonywanej pracy zawodowej, wynagrodzenia, warunków socjalno-bytowych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy; 3) podejmowanie starań o zharmonizowanie prawidłowego działania zakładu pracy z interesami pracowników; 4) umacnianie rodziny oraz ochrona życia rodzinnego; 5) szerzenie demokratyzmu i umacnianie koleżeńskiej solidarności w stosunkach wzajemnych; 6) zapewnienie pracownikom warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych; 7) wpływ na kształtowanie polityki gospodarczej i społecznej oraz 8) kształtowanie aktywnej postawy działania dla dobra Ojczyzny. De facto „Solidarność” nie była tylko związkiem zawodowym, ale również ruchem społeczno-politycznym przeciwstawiającym się ustrojowi PRL, łamaniu praw człowieka i obywatela. Członkowie związku zrzeszali się na zasadzie terytorialno-zawodowej, a w ramach Związku, na wszystkich jego szczeblach, mogły działać sekcje zawodowe lub branżowe. Podstawową komórką organizacyjną była organizacja zakładowa zrzeszająca pracowników wszystkich zawodów zatrudnionych w danym zakładzie. Jej władzami były: zakładowe zebranie członków lub delegatów, komisja zakładowa i jej prezydium oraz zakładowa komisja rewizyjna. Do kompetencji komisji należało m.in.: współudział w opracowaniu regulaminu zakładu, podejmowanie uchwał w sprawach: funduszu socjalnego i mieszkaniowego, zatrudnienia, awansowania, premiowania, nagradzania pracowników oraz rozwiązywania umów o pracę w zakresie w jakim przewidywały przepisy związkowe i prawa pracy. Po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. związek został zdelegalizowany (formalnie 22 października 1982 r.), a jej majątek przejęty przez Państwo. Mimo represji związek działał dalej nielegalnie, stając się główną siłą opozycyjną w kraju. Od 1988 r. brał aktywny udział w zmianach politycznych w Polsce, w kwietniu 1989 r. został ponownie zarejestrowany. W zakładach akcja strajkowa trwała od 19 do 21 lipca 1980 r. 26 VIII t.r. zaczęto zbierać pieniądze dla strajkujących na Wybrzeżu, a następnego dnia delegacja pracowników zawiozła pieniądze do Stoczni Gdańskiej, gdzie uzyskała od Lecha Wałęsy pełnomocnictwo na tworzenie niezależnych związków zawodowych w Ostrowie Wielkopolskim. Komitet założycielski założono w pierwszych dniach września, w październiku wybrano Tymczasową Komisję Zakładową, a w lutym lub marcu 1981 r. władze zwyczajne. W ciągu 2 miesięcy do związku wstąpiło ponad 2 tys. pracowników.