Warszawskie Więzienie Żeńskie

Reference code
72/1163/0
Number of series
0
Number of scans
0

Content:

Z akt zespołu Warszawskie Więzienie Żeńskie można wyodrębnić trzy grupy zagadnień: akta dotyczą spraw administracyjnych i gospodarczych więzienia, akta personelu więziennego, akta dotyczące więźniarek. W ramach pierwszej grupy akt można wydzielić: poszyty i księgi zawierające korespondencję władz więziennych z władzami zwierzchnimi, raporty dzienne, listy płacy zatrudnionych w administracji i nadzorze, akta gospodarcze dotyczące utrzymania więzieniami, akta gospodarcze dotyczące utrzymania personelu więziennego i więźniarek, księgi depozytów pieniężnych, Poszyty dotyczące personelu więziennego zawierają: ankietę osobową pracownika, podanie o pracę, życiorys, działalności tej instytucji od momentu jej powstania angaż pracy, korespondencję dot. pracowników. Z grupy akt dotyczących więźniarek można wyszczególnić następujące zagadnienia: spisy więźniów z wyodrębnieniem więźniów politycznych, problematykę związaną z pracą więźniów, sankcje dyscyplinarne w stosunku do aresztowanych, miesięczne raporty o stanie zdrowia, korespondencję związaną z translokacją więźniarek, warunkowe i przedterminowe zwalnianie więźniarek.

About the Creator:

W 1872 r. została powołana specjalna komisja, która miała opracować ogólne ramy reorganizacji więziennictwa. Do tej pory, tj. do 1872 r. prawodawstwo więzienne było usystematyzowanym zbiorem starych praw. Zarząd więziennictwa należał do Wydziału Policji w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Komitet przedstawił projekt powołania centralnego organu zarządzającego więziennictwem w całym imperium – Głównego Zarządu Więziennictwa (Gławnoje Tjuremnoje Uprawlenije), który działał jako jeden z wydziałów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z siedzibą w Petersburgu. Podlegały mu gubernialne zarządy więziennictwa, które nadzorowały poszczególne więzienia. Kontrole zarządów gubernialnych były przeprowadzane przez inspektorów z centralnego zarządu. Od 13 grudnia 1895 r., w wyniku zmian organizacyjnych Główny Zarząd Więziennictwa podlegał Ministerstwu Sprawiedliwości. Zarząd corocznie sporządzał sprawozdania ze swojej działalności. W ramach takiej hierarchii zależności więziennictwa carskiego działały również instytucje wymiaru sprawiedliwości, które powstały na terenie Królestwa Polskiego, m. in. Warszawskie Więzienie Żeńskie. Nie da się ustalić daty i okoliczności powstania tej instytucji na podstawie zachowanych akt administracyjnych oraz dostępnej literatury. Najstarsze materiały aktowe pochodzą z 1878 r. i dotyczą korespondencyjnej działalności więzienia. Na Warszawskie Więzienie Żeńskie przeznaczono dwupiętrowy budynek przy ulicy Dzielnej, obok Domu Badań tj. więzienia celkowego. Budynek ten, do czasu reformy sądowej z 1876 r. zajmowany był przez Sąd Policji Poprawczej Wydział I dla m. st. Warszawy i Wydział II dla powiatów: Warszawskiego, Grójeckiego, Nowomińskiego, Radzymińskiego i Łowickiego. Po reformie kancelarie sędziów śledczych przeniesiono do gmachu sądu okręgowego przy ul. Miodowej, w budynku zaś urządzono w 1877 r. więzienie, gdzie skazani przez sądy odsiadywali kilkutygodniowe lub kilkumiesięczne kary. Był to okres wojny turecko-serbskiej, zakończonej pogromem Serbów. Fakt ten znalazł odbicie w gwarze złodziejskiej i gmach więzienia zaczęto nazywać Serbią, a odbywających karę, przeważnie złodziei kieszonkowych – Serbami. Określenie Serbia przetrwało w czasie i stało się synonimem Warszawskiego Więzienia Żeńskiego. Warszawskie Więzienie Żeńskie dzieliło się na 5 oddziałów. W sierpniu 1914 r. utworzono oddział męski. Na podstawie zachowanych akt możemy ustalić, iż dziennie w więzieniu przebywało ok. 200-300 kobiet oraz kilkanaście niemowląt, które przebywały w więzieniu wraz z matkami – więźniarkami. Warszawskie Więzienie Żeńskie działało do 15 sierpnia 1915 r. tj. do momentu wkroczenia wojsk niemieckich do Warszawy. Nie wyklucza to jednak dalszej działalności tej instytucji – choć w innych warunkach – gdyż ostatnie akta, rozpoznane jako przynależne do zespołu Warszawskie Więzienie Żeńskie pochodzą z 1916 r.

Border dates:

1878-1916

Classification:

Creator's name:

Dates:

1878-1916.

Former name:

Foreign language name:

Languages:

Availability:

Total archival files:

1298

Total archival files processed:

1298

Total archival files without records:

0

Total linear metres

3.0

Total linear metres processed

3.3

Total linear metres without records

0.0

Total archival files:

0

Total files:

0

Total size (in MB):

0.0

Total documents

0

Total cases

0

Total classes

0

Total archival files:

0.0

Total running meters :

0.0

Dates of non-archival documentation :

Name Quantity Inventory uwagi
Approved book inventory Tak 1298 ja