Zjednoczenie Przemysłu Ziemniaczanego w Poznaniu

Номер документа
53/1292/0
Количество серий
40
Количество сканов
0

содержание:

Zespół zawiera m. in.: schemat organizacyjny, strukturę organizacyjną, protokoły posiedzeń i uchwały, narad dyrektorów przedsiębiorstw, plany pracy, zarządzenia wewnętrzne, branżowe instrukcje ewidencji i rozliczania kosztów, programy rekonstrukcji techniczno-ekonomicznej, badania efektywności nakładów inwestycyjnych, sprawozdania z praz naukowo-badawczych, protokoły zdawczo-odbiorcze, bilanse roczne, zbiorcze i zamknięcia, protokoły komisji szacunkowych, umowy zbiorowe, regulaminy pracy i premiowania, biuletyny, rejestry skarg i wniosków, preliminarze, plany produkcji i gospodarcze, techniczno-przemysłowe i finansowe, rozwoju, perspektywiczne, zatrudnienia i funduszu płac, sprawozdania finansowe, analizy działalności, sprawozdania statystyczne i inne, normatywy zatrudnienia pracowników oraz protokoły kontroli resortowej i rewizji gospodarczej.

История создателя:

Rozwój przemysłu rolno- spożywczego w Polsce datuje się na II połowę XIX wieku. Zahamowany został przez wybuch I wojny światowej, w czasie której całą gospodarkę przedstawiono na produkcję wojenną. Lata 1918 - 1921 to okres organizacji niepodległego państwa i odbudowy gospodarczej kraju. W czasie tym na obszarze województwa poznańskiego istniało kilka fabryk krochmalniczych, które weszły w skład powstałych dwóch spółek akcyjnych: 1. Zakłady Przemysłu Ziemniaczanego „Luboń” w Luboniu koło Poznania skupiały zakłady w Luboniu, Stawie i Toruniu, 2. Zakłady Przemysłu Kartoflanego „Wronki” we Wronkach, które zrzeszały zakłady we Wronkach, Bronisławiu i Wągrowcu. W celu uzyskania większego stopnia centralizacji kapitału oraz osiągnięcia wyższych efektów ekonomicznych w przemyśle ziemniaczanych nastąpiło w 1929 roku połączenie dwu spółek akcyjnych to jest Zakładów Przemysłu Ziemniaczanego „Luboń” koło Poznania i Zakładów Przemysłu Kartoflanego „Wronki” we Wronkach w jeden koncern pod wspólną nazwą „Luboń- Wronki” Przemysł Ziemniaczany. Spółka była członkiem Ogólnopolskiego Zrzeszenia Przemysłowców- Eksporterów Przetworów Ziemniaczanych i udziałowcem Centralnego Biura eksportu Przetworów Ziemniaczanych w Poznaniu oraz członkiem Zrzeszenia Producentów Cukru Skrobiowego w Warszawie. W okresie okupacji hitlerowskiej przemysł ziemniaczany został podporządkowany potrzebom wojennym. Dla prawidłowego rozwoju przemysłu po zakończeniu działań wojennych istotne znaczenie miało właściwie nim zarządzanie. Struktura zarządzania przemysłem w pierwszym półroczu 1945 roku powstała samorzutnie w zależności od praktycznych potrzeb i odpowiadała ówczesnym warunkom gospodarczym. Okres ten w przemyśle cechował się dość dużym chaosem. W dniu 7 stycznia 1945 roku powstało Ministerstwo Przemysłu. Składało się ono z siedmiu departamentów ogólnoprzemysłowych i czternastu branżowych centralnych zarządów przemysłu, działających na prawach departamentów ministerstwa. Centralnym Zarządom podlegały zjednoczenia o strukturze branżowo- terytorialnej. Zjednoczeniom z kolei podporządkowano wielkie i średnie zakłady. W styczniu 1945 roku Ministerstwo Przemysłu powołało przy syropiarni „Luboń- Wronki” Przemysł Ziemniaczany w Lublinie delegaturę swego Ministerstwa. W maju 1945 roku w wyniku zarządzeń władz centralnych, Departament Przemysłu Spożywczego przeniesiono wraz z całym zakresem obowiązków do Ministerstwa aprowizacji i handlu, tworząc w dalszej przemianie organizacyjnej Podsekretariat Stanu do spraw Przemysłu Spożywczego. Rejonowe Zjednoczenie Przemysłu Ziemniaczanego w Poznaniu powstało już 1 kwietnia 1945 roku. Organ zwierzchni Zjednoczenia powołano na mocy zarządzenia Ministra Przemysłu dnia 24 kwietnia 1945 roku, w postaci Centrali Zjednoczenia Przemysłu Ziemniaczanego z siedzibą w Warszawie. Objął on zakresem swego działania cały obszar Rzeczypospolitej Polskiej. W Rejonowym Zjednoczeniu Przemysłu Ziemniaczanego w Poznaniu zorganizowano następujące działy: 1. Ogólny, 2. Ziemniaczany, 3. Techniczny, 4. Zbytu, 5. Zaopatrzenia, 6. Planowania i Kontroli. Jak z tego wynika wprowadzono pierwszą strukturę organizacyjną oraz dokonano podziału czynności merytorycznych między poszczególne działy, które podlegały Zarządowi Rejonowego Zjednoczenia. Od czerwca 1945 roku Zarząd Rejonowego Zjednoczenia Przemysłu Ziemniaczanego przystąpił do przejmowania zakładów od wydziałów przemysłowych Urzędu Wojewódzkiego. W dniu 3 września 1945 roku nastąpiła zmiana nomenklatury Rejonowego Zjednoczenia Przemysłu Ziemniaczanego w Poznaniu na Państwowe Zjednoczenie Przemysłu Ziemniaczanego. Podlegało ono merytorycznie Centralnemu Zarządowi Przemysłu Spożywczego w Warszawie działającym przy Ministerstwie Aprowizacji i Handlu . Do obowiązków Zjednoczenia należało: normowanie i kontrolowanie produkcji i zbytu, rozbudowanie przemysłu przetworów ziemniaczanych, zatwierdzenie planów finansowo- gospodarczych wytwórni i zaopatrywanie wytwórni w surowiec. Państwowe Zjednoczenie Przemysłu Ziemniaczanego wchodziło do 31 marca 1949 roku w skład Centralnego Zarządu Przemysłu Ziemniaczanego. Z dniem 1 kwietnia 1949 roku utworzono Ministerstwo Przemysłu Rolnego i Spożywczego a Zjednoczenie weszło w jego skład i przejęło funkcję Centralnego Zarządu Przemysłu Ziemniaczanego w Warszawie. Od tej pory podlegało ono bezpośrednio temu Ministerstwu. Uległ przez to likwidacji szczebel pośredni w postaci Centralnego Zarządu. W drugiej połowie 1951 roku zamieniono ponownie nazwę Zjednoczenia na Zarząd Przemysłu Ziemniaczanego. Funkcjonował on w oparciu o dekret z dnia 26 października 1950 roku o przedsiębiorstwach państwowych, oraz o przepisy prawne i strukturę organizacyjną Państwowego Zjednoczenia Przemysłu Ziemniaczanego. Jednak brak materiałów źródłowych oraz publikacji na temat organizacji przemysłu ziemniaczanego nie pozwala na szczegółowe przedstawienie tego zagadnienia. Jak wynika z zachowanych akt, w strukturze organizacyjnej Zarządu nie zaszły istotne zmiany. W 1953 roku przemysł ten skupiał 18 czynnych zakładów. Na mocy uchwały Prezydium Rządu nr 321 z 1954 roku w sprawie zasad organizacji ministerstw i centralnych zarządów oraz zarządzenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego powołano z dniem 1 stycznia 1956 roku Centralny Zarząd Przemysłu Ziemniaczanego8. Minister wprowadził zarządzeniem nr 207 z dnia 6 grudnia 1955 roku regulamin organizacyjny który określił od dnia 1 stycznia 1956 roku organizację wewnętrzną i szczegółowy zakres działania Centralnego Zarządu Przemysłu Ziemniaczanego. Regulamin ten postanawia, że Centralny Zarząd jest jednostką budżetową. Do obowiązków jego należało operatywne zarządzenie działalnością porządkowanych sobie zakładów w zakresie organizacji, planowania koordynowania procesów produkcyjnych. Z kolei omówiono organizację wewnętrzną Centralnego Zarządu, którą ilustruje załączony schemat organizacyjny (załącznik nr 1). Na czele Centralnego zarządu stał dyrektor. Bezpośrednio podlegał on ministrowi i ponosił wobec niego odpowiedzialność za całokształt spraw objętych zakresem swego działania zgadnie z wytycznymi i obowiązującymi przepisami Ministerstwa. Działalnością kierował przy pomocy swoich zastępców. Pierwszym był Naczelny Inżynier, drugim dyrektor do spraw administracyjno- handlowych, a trzecim dyrektor do spraw plantacyjno surowcowych. Kierowali oni poprzez kierowników komórek powierzonym im zakresem prac i odpowiadali za ich realizacją bezpośrednio przed dyrektorem. Komórki organizacyjne stanowiły wydziały, którymi zarządzali naczelnicy. Ponadto funkcjonowały samodzielne stanowiska pracy. Z dniem 1 maja 1958 roku wprowadzono w Centralnym Zarządzie regulamin pracy. Opracowany on został w oparciu o uchwałę numer 327 Rady Ministrów z dnia 16 sierpnia 1957 roku, która mówiła o przestrzeganiu porządku i dyscypliny pracy, oraz na podstawie obowiązującego ustawodawstwa pracy. Regulamin ten prawnie usankcjonował organizację pracy oraz określił obowiązki i uprawnienia pracowników. W celu dostosowania organizacji resortu przemysłu spożywczego i skupu do postanowień uchwały Numer 128 Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 1958 roku w sprawie zmian struktury organizacyjnej państwowego przemysłu kluczowego Rada Ministrów wydała uchwałę numer 321 z dnia 20 grudnia 1958 roku dotyczącą nowej organizacji tego resortu. Jednocześnie zniosła ona Centralny Zarząd Przemysłu Ziemniaczanego. Na podstawie dekretu z dnia 26 października 1950 roku o przedsiębiorstwach państwowych oraz uchwały numer 521/1958 Rady Ministrów Minister Przemysłu Spożywczego i Skupu wydał zarządzenie numer 55 z dnia 27 I 1959 roku z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 1959 roku w sprawie utworzenia Zjednoczenia Przemysłu Ziemniaczanego z siedzibą w Poznaniu. Zjednoczenie to przejęło cały zakres obowiązków Centralnego Zarządu Przemysłu Ziemniaczanego. W początkowym okresie Zjednoczenie działało w oparciu o statut tymczasowy, który został zatwierdzony przez Prezesa Rady Ministrów 17 lutego 1959 roku. Określał on szczegółowo zakres i zasady funkcjonowania Zjednoczenia. W skład Zjednoczenia wchodziły przedsiębiorstwa i placówki naukowo- badaczce. Całokształtem Zjednoczenia kierował jednoosobowo dyrektor. Funkcję organu opiniodawczego i stanowiącego w Zjednoczeniu pełniło Kolegium, które tworzyli: dyrektor, jego zastępcy oraz dyrektorzy przedsiębiorstw zgrupowanych w Zjednoczeniu. Przewodniczącym Kolegium z urzędu był dyrektor Zjednoczenia. Organem doradczym dyrektora była Rada Techniczno- Ekonomiczna działająca przy Zjednoczeniu w oparciu o uchwalony przez siebie regulamin. W jej skład wchodzili powoływani przez dyrektora specjaliści ze Zjednoczenia i podległych mu przedsiębiorstw, jak i naukowcy, działacze gospodarczy i społeczni spoza Zjednoczenia. Dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Zjednoczenia, dyrektor w oparciu o zarządzenie numer 393 Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia 16 czerwca 1959 roku w sprawie organizacji resortu przemysłu spożywczego i skupu oraz statut organizacyjny Zjednoczenia Przemysłu Ziemniaczanego wydał zarządzenie numer 1 z dnia 2 stycznia 1960 roku w sprawie wprowadzenia regulaminu organizacyjnego. Regulamin ten określił organizację wewnętrzną, zasady funkcjonowania i szczegółowe zakresy działania komórek organizacyjnych, ze szczegółowym uwzględnieniem zakresów obowiązków służbowych i odpowiedzialności osób sprawujących funkcje kierownicze (załącznik 2- schemat struktury organizacyjnej Zjednoczenia). W celu zapewnienia właściwego porządku pracy, zabezpieczenia dyscypliny pracy, określenia obowiązków i uprawnień pracowników Zjednoczenie wprowadziło z dniem 1 kwietnia 1961 roku nowy regulamin pracy. W wyniku przeprowadzonej analizy struktur organizacyjnych w 1964 roku stwierdzono, że dokonane zmiany struktury organizacyjnej w Zjednoczeniu, spowodowały wzrost zatrudnienia oraz niepełne wykorzystania czasu pracy poszczególnych stanowisk pracy. W związku z tym z dniem 1 lipca 1965 roku w strukturze organizacyjnej Zjednoczenia wydzielono pion finansowo- księgowy i wprowadzono podział jego działalności według trzech grup zagadnień: księgowości przedsiębiorstw i Zjednoczenia, finansową przedsiębiorstw i Zjednoczenia oraz kontroli. Dążąc do udoskonalenia zarządzenia i poprawy funkcjonowania Zjednoczenia dyrektor wydał zarządzenie numer 43 z dnia 23 września 1967 roku w sprawie zmiany w organizacji zarządzenia przemysłu ziemniaczanego. Wprowadził nową nomenklaturę organizacyjną: Zjednoczenie, Centrala Zjednoczenia, Przedsiębiorstwa zgrupowane w Zjednoczeniu, Jednostki organizacyjne zgrupowane w Zjednoczeniu. W skład Zjednoczenia wchodziły: Centrala, Przedsiębiorstwa i jednostki organizacyjne. Centralę Zjednoczenia tworzyły wydziały i samodzielne stanowiska pracy. Przecież przedsiębiorstwa zgrupowane w Zjednoczeniu rozumiano jednostki organizacyjne o charakterze przemysłowym czyli produkcyjnym. Natomiast w skład jednostek organizacyjnych podporządkowanych Zjednoczeniu wchodziły jednostki organizacyjne o charakterze nieprzemysłowym, czyli usługowe. W wyniku dokonanych zmian organizacyjnych Zjednoczenie znowelizowano swój statut w oparciu o wydane w okresie jego działalności akty prawne i przystosowały go do nowej struktury organizacyjnej. Dokonane zmiany w strukturze organizacyjnej w 1967 roku wpłynęły ujemnie na funkcjonowanie Zjednoczenia. Nastąpił bowiem rozrost komórek organizacyjnych w ramach których tworzono jeszcze sekcje oraz samodzielne stanowiska pracy. W konsekwencji spowodowało to, że obieg informacji w Zjednoczeniu był bardzo długi. Pociągało to za sobą kolejną zmianę struktury organizacyjnej na mocy zarządzenia numer 64 naczelnego dyrektora z dnia 28 grudnia 1968 roku. Nastąpiła centralizacja komórek organizacyjnych, co wyrażało się w likwidacji sekcji jako samodzielnych jednostek organizacyjnych i włączenie ich do pokrewnych wydziałów. Z dniem 1 stycznia 1969 roku wprowadzono nową strukturę organizacyjną Centrali i Zjednoczenia co obrazują załączniki Numer 3 i 4. Przedstawiona struktura organizacyjna Zjednoczenia funkcjonowała z niewielkimi zmianami do 1975 roku. [Na podst. wstępu do inwentarza T. Grabarza]

Крайние даты:

[1922 - 1958] 1959 - 1981

классификация:

administracja specjalna

Имя создателя:

Даты:

1922-1922, 1945-1958, 1959-1981.

Бывшее название:

Название иноязычные:

Языки:

polski, niemiecki

Наличие:

Полностью доступный

Всего архивных единиц:

1125

Всего разработанных архивных единиц:

1125

Всего архивных единиц без записей :

0

Всего текущих материалов

13.05

Ogółem opracowanych materiałów bieżących

13.05

Всего разработанных текущих материалов

0.0

Всего архивных единиц:

0

ogolem.plikow:

0

ogolem.rozmiar:

0.0

ogolem.dokumentow

0

ogolem.spraw

0

ogolem.klas

0

Всего архивных единиц:

0.0

Всего погонных метров:

0.0

Крайние даты неархивной документации:

Имя Казначейский инвентарь uwagi
книжный инвентарь утвержденный Tak system informatyczny; patrz także tradycyjny
физический индекс Nie dotyczy lat 1945-1968